branża

Znakowanie tworzyw sztucznych na liniach produkcyjnych

Znakowanie tworzyw sztucznych umożliwia nanoszenie numerów partii, dat, metrażu, kodów kreskowych, numerów seryjnych, logo i znaków technologicznych bezpośrednio na rury, profile, folie, butelki oraz części formowane.

Znakowanie tworzyw sztucznych na liniach produkcyjnych

Dobór rozwiązania zależy od rodzaju plastiku, geometrii produktu, prędkości linii, oczekiwanej trwałości i tego, czy dane pozostają stałe, zmieniają się dla partii, czy są unikalne dla każdej sztuki.

Strona jest przeznaczona dla producentów i przetwórców tworzyw sztucznych wykorzystujących ekstruzję, wtrysk, rozdmuch, termoformowanie, montaż oraz automatyczne pakowanie. Wyjaśnia, kiedy zastosowanie ma druk CIJ, TIJ, DOD, znakowanie laserowe tworzyw sztucznych, druk UV, grawerowanie laserowe lub system Print & Apply, odwołując się do doświadczeń z przemysłowymi drukarkami do znakowania produktów i opakowań.

Nie istnieje jedna uniwersalna drukarka do większości tworzyw sztucznych. Dwa wyroby opisane jako polipropylen, polietylen albo ABS mogą różnić się pigmentem, napełniaczem, środkiem poślizgowym, uniepalniaczem i powłoką. Dlatego skuteczne znakowanie plastiku zaczyna się od próby na rzeczywistym tworzywie, a nie wyłącznie od nazwy polimeru.

System znakujący może wspierać (w ramach kompleksowych rozwiązań znakowania przemysłowego REA):

identyfikację partii i produktu;
kontrolę produkcji;
rozróżnianie wariantów;
śledzenie części;
obsługę reklamacji;
zarządzanie metrażem;
automatyczne sortowanie;
odczyt danych przez systemy wizyjne.

Oznakowanie pełni funkcję informacyjną zarówno dla operatora i konsumenta, jak i dla systemów gospodarki magazynowej, jakościowej oraz recyklingowej. Sam nadruk nie tworzy jednak kompletnego systemu traceability. Dane muszą zostać powiązane z właściwym rekordem w ERP albo MES.

jak wybrać

Jak dobrać technologię znakowania tworzyw sztucznych?

Dobór technologii znakowania zależy od materiału i wymaganej trwałości. Przed wyborem urządzenia warto odpowiedzieć na kilka pytań:

Jaki dokładnie polimer i compound są znakowane?
Czy produkt jest płaski, zakrzywiony, elastyczny albo niestabilny?
Czy powierzchnia jest sucha, czysta, lakierowana, powlekana lub aktywowana?
Czy trzeba zrobić nadruk atramentowy, znak za pomocą lasera, czy zastosować nośnik samoprzylepny?
Jak szybko porusza się produkt?
Czy dane są stałe, zmienne dla partii czy jednostkowe?
Czy oznaczenie będzie narażone na ścieranie, działanie chemikaliów, promieniowanie lub warunki atmosferyczne?
Czy wymagany jest kod, tekst, duże logo, linia albo kolorowa kropka?

Na wynik wpływają:

pigment i kolor;
napełniacze mineralne;
włókna wzmacniające;
plastyfikatory;
stabilizatory;
środki antyadhezyjne;
środki poślizgowe;
dodatki uniepalniające;
chropowatość;
grubość ścianki;
temperatura;
historia chłodzenia;
zanieczyszczenia;
energia powierzchniowa.

W przypadku atramentu szczególnie ważne są zwilżanie i przyczepność. W przypadku znakowania laserowego tworzyw sztucznych decydują przede wszystkim absorpcja długości fali, pigment, dodatki, przewodnictwo cieplne oraz sposób, w jaki materiał reaguje na energię lasera. W wybranych aplikacjach warto też uwzględnić znakowanie punktowe REA JET EDS, gdy wymagane są precyzyjne mikrosymbole lub punkty kontrolne.

Szczegółowe informacje dotyczące przyczepności atramentu i zachowania poszczególnych podłoży znajdują się również na stronie drukowanie na plastiku i znakowanie powierzchni z tworzyw oraz w materiałach producenta systemów do znakowania REA JET.

Informacje

Jakie informacje można nanosić na tworzywie?

Na tworzywie można wykonywać dane stałe i zmienne.

Dane produkcyjne

numer partii;
data i godzina;
numer zmiany;
numer linii;
numer formy i gniazda;
licznik;
numer zlecenia.

Dane produktu

typ i model;
średnica;
grubość;
ciśnienie nominalne;
kierunek przepływu;
wariant materiałowy;
kod klienta.

Dane jednostkowe

numer seryjny;
kod Data Matrix;
kod QR;
kod liniowy;
identyfikator DPM;
odwołanie do dokumentacji.

Znaki technologiczne

linia cięcia;
miejsce wiercenia;
strzałka;
kropka kontrolna;
pas koloru;
symbol OK lub NOK;
znak montażowy;
metraż.

Duży znak na tworzywie wymaga innej metody niż mikrokod na tworzywie technicznym. Dlatego pole nadruku, odległość robocza i docelowy sposób odczytu powinny zostać określone przed testem.

Wyzwania

Znakowanie w przemyśle tworzyw sztucznych – czy znasz te wyzwania?

Trudne podłoża i niska przyczepność

Tworzywa takie jak PP (polipropylen) czy PE (polietylen) mają charakter niepolarny, co sprawia, że standardowe tusze spływają lub ścierają się. Wymaga to zaawansowanych atramentów lub aktywacji powierzchni.

Ekstremalne prędkości ekstruzji i wtrysku

W produkcji kabli, rur czy profili, materiał porusza się z ogromną prędkością. Urządzenie musi nanosić kody bez rozmycia, zachowując idealną ostrość przy każdym metrze bieżącym.

Odporność na procesy post-produkcyjne

Nadruki muszą być odporne na działanie chemikaliów i ścieranie, przetrwać kąpiele chłodzące, obróbkę termiczną, sterylizację parową lub kontakt z agresywną chemią przemysłową i olejami, nie tracąc czytelności przez lata.

Elektrostatyka i zapylenie linii

Tworzywa sztuczne naturalnie przyciągają kurz. Zjawiska elektrostatyczne mogą zakłócać pracę elektroniki drukarek lub powodować “rozpryskiwanie” atramentu podczas natrysku.

Koszty eksploatacji i serwisowania

Tanie rozwiązania często generują ukryte koszty w postaci częstych przestojów na czyszczenie głowic. Solidne systemy przemysłowe to minimalizują, a niższe koszty eksploatacyjne przekładają się na większą efektywność linii produkcyjnej.

Zgodność z normami i Traceability

Wymogi prawne (np. kody recyklingowe, numery partii, daty przydatności) narzucają konieczność nanoszenia kodów 2D (Data Matrix, QR), które muszą być w 100% czytelne dla skanerów.

Znakowanie

Znakowanie tworzyw sztucznych podczas ekstruzji, wtrysku i rozdmuchu

Rozwiązania REA JET są stosowane w wielu branżach, a znakowanie sprawdzone w Twojej branży może ułatwić wybór właściwej technologii dla konkretnej linii produkcyjnej.

Ekstruzja

Podczas ekstruzji znakowane są między innymi:

rury;
profile;
węże;
przewody;
folie;
płyty;
listwy.

Produkt porusza się w sposób ciągły, dlatego druk trzeba zsynchronizować z prędkością linii. Na rurze albo profilu można nanosić metraż, partię, parametry i logo.

Trzeba uwzględnić:

wodę po chłodzeniu;
temperaturę tworzywa;
drgania;
obrót rury;
zmianę średnicy;
poślizg;
zatrzymanie i ponowne uruchomienie.

Wtrysk

Części wtryskowe mogą być znakowane po wyjęciu z formy, na transporterze, w uchwycie robota albo na oddzielnym stanowisku. Na tworzywie można umieścić numer seryjny, numer gniazda, kod DPM lub symbol wariantu.

Szczególnej kontroli wymagają:

środki oddzielające;
olej;
różnice temperatury;
pył;
odkształcenie;
położenie części;
powtarzalność ogniska lasera.

Rozdmuch

Butelki i kanistry mają zwykle zakrzywioną powierzchnię, przetłoczenia i cienkie ścianki. Zastosowanie może mieć CIJ, znakowanie laserowe, nadruk UV albo etykietowanie.

Przy cienkim tworzywie trzeba ocenić:

zmianę geometrii;
wpływ ciepła;
kontrast;
kontakt z zawartością;
odczyt kodu po napełnieniu.

Termoformowanie

W przypadku tacek, wkładów i blistrów nadruk można wykonać przed albo po formowaniu. Jeżeli powstaje wcześniej, odkształcenie może zmienić rozmiar kodu i czytelność. Jeżeli powstaje później, trzeba zapewnić stabilne prowadzenie gotowego wyrobu.

metody znakowania

Tabela metod znakowania tworzyw sztucznych

Zastosowanie	Typowa metoda
Data na butelce	CIJ
Partia na kanistrze	CIJ
Metrowanie rury	CIJ albo DOD
Duże logo na profilu	DOD lub Piezo
Kolorowa kropka	SPRAY
Drobny kod na płaskiej części	TIJ albo laser
Kod seryjny na ABS	Fiber lub UV po próbie
Profil z polichlorku winylu	CO₂, CIJ albo DOD
Przezroczysty poliwęglan	UV po próbie
Część PA lub POM	Fiber po próbie
Tablice informacyjne	druk UV, druk cyfrowy lub grawerowanie
Dane logistyczne	Print & Apply
Kontrola obecności	kamera
Pomiar kodu	weryfikator
Tabela pokazuje typowe kierunki. Nie zastępuje próby na tworzywie i oceny indywidualnych potrzeb linii, które można doprecyzować, analizując praktyczne zastosowania znakowania w przemyśle.

Technologia CIJ

CIJ – bezkontaktowy druk na plastiku

Continuous Inkjet to technologia bezkontaktowa oparta na ciągłym strumieniu mikrokropli atramentu. Sprawdza się na szybko poruszających się, zakrzywionych i niestabilnych produktach.

CIJ można stosować do:

rur i profili;
butelek;
kanistrów;
tub;
nakrętek;
przewodów;
miękkich węży;
elastycznych opakowań.

REA JET SC 2.0 wykonuje bezkontaktowy nadruk na tworzywie i innych podłożach. Technologia CIJ toleruje większą zmianę odległości niż TIJ, dlatego jej zastosowanie jest uzasadnione na rurach i elementach o zmiennej geometrii. Oficjalne zastosowania REA obejmują między innymi rury, profile, worki, doniczki i tuby.

CIJ umożliwia nanoszenie:

dat;
partii;
liczników;
metrażu;
krótkich tekstów;
kodów kreskowych;
prostego logo.

Ograniczeniem jest mniejsza precyzja niż w przypadku druku wysokiej rozdzielczości oraz ograniczone pole szczegółowej grafiki. Atrament musi zostać dobrany do powierzchni, czasu schnięcia i dalszej obróbki.

rekomendowana technologia

Technologie dla branży tworzyw sztucznych

Jako bezpośredni producent urządzeń REA JET, REA LABEL i REA LASER, oferujemy unikalne podejście: kompleksowość. Kupując u nas, otrzymujesz technologię bezpośrednio od źródła, z pominięciem pośredników, co gwarantuje nie tylko lepszą cenę, ale i pełne wsparcie technologiczne.

REA JET

Drukarki przemysłowe REA JET

Trwałe nadruki na foliach, profilach, pojemnikach i elementach z tworzyw zapewniają czytelność mimo dużej prędkości oraz warunków produkcji w zakładzie.

REA LABEL

Systemy etykietujące REA LABEL

Automatyczne etykietowanie opakowań i wyrobów z tworzyw usprawnia identyfikację, magazynowanie, kompletację oraz przygotowanie produktów do sprawnej dystrybucji krajowej i zagranicznej.

REA LASER

Znakowarki laserowe REA LASER

Precyzyjne znakowanie laserowe tworzyw umożliwia nanoszenie trwałych kodów, symboli i numerów bez użycia tuszu oraz dodatkowych materiałów eksploatacyjnych podczas produkcji.

REA VERIFIER

Weryfikatory kodów kreskowych oraz 2D

Weryfikacja kodów na elementach i etykietach z tworzyw wykrywa błędy, wspierając jakość, identyfikowalność oraz sprawny przebieg procesów logistycznych w całym przedsiębiorstwie.

technologia tij

TIJ – druk wysokiej rozdzielczości

Thermal Inkjet umożliwia nanoszenie drobnych tekstów, grafik i kodów na stabilnie prowadzonych elementach.

REA JET HR 2.0 może wykonywać nadruk wysokiej rozdzielczości, dane zmienne, kod liniowy i kod 2D; ta drukarka kartridżowa do kodów 2D w sprzedaży detalicznej sprawdza się także w aplikacjach wymagających wysokiej jakości oznaczeń na plastiku.

TIJ ma zastosowanie na:

płaskiej obudowie;
karcie plastikowej;
laminatach;
folii;
profilu prowadzonym blisko głowicy;
gładkim tworzywie.

System wymaga:

małej i powtarzalnej odległości;
stabilnego transportu;
ochrony głowicy;
właściwego atramentu;
czasu na utrwalenie.

Sama wysoka rozdzielczość nie gwarantuje jakości. Kod na tworzywie może być ostry, ale trudny do odczytu z powodu połysku, niskiego kontrastu albo zakrzywienia.

Technologia piezo

DOD i Piezo do dużych oznaczeń

Technologie DOD i Piezo zapewniają szerokie możliwości wykonywania dużych tekstów, logo, linii, strzałek i znaków metrażowych.

REA JET DOD 2.0 może wykonywać duże, czytelne znaki na powierzchniach chłonnych i niechłonnych; w wymagających warunkach pracy sprawdza się również drukarka dużego pisma REA JET DOD 1.0.

Zastosowanie DOD obejmuje:

duże logo na rurze;
metraż;
nazwę producenta;
linię cięcia;
symbol kierunku;
duży numer.

Piezo może być właściwe, gdy potrzebne jest większe pole tekstowe albo grafika wysokiej jakości na równym i stabilnym tworzywie.

W przeciwieństwie do drobnego TIJ system dużego pisma nie jest przeznaczony do mikrokodów, ale lepiej radzi sobie z dużymi znakami widocznymi z większej odległości.

technologia spray

Kolorowe punkty i pasy

Systemy REA JET SPRAY wykonują kolorowe kropki, linie i pasy.

Takie znakowanie ma zastosowanie do:

rozróżniania wariantów;
wskazywania wyniku kontroli;
oznaczania miejsca montażu;
zaznaczania wady;
kontroli kompletności;
nanoszenia pozycji cięcia.

Kolorowa kropka na tworzywie jest łatwa do rozpoznania przez operatora, ale nie zastępuje numeru ani kodu, gdy potrzebna jest jednoznaczna identyfikacja. Znakowanie wielokolorowymi kropkami i liniami jest jednym z oficjalnie prezentowanych zastosowań REA w przemyśle tworzyw.

Laser

Technologie znakowania laserowego tworzyw sztucznych

Znakowanie laserowe tworzyw sztucznych polega na kontrolowanej zmianie materiału albo jego warstwy za pomocą lasera. Efektem może być zmiana barwy, spienianie, wybielanie, nawęglanie, usunięcie powłoki lub grawerowanie.

Technologie znakowania laserowego tworzyw sztucznych oferują wysoką precyzję i mogą wykonywać:

tekst;
symbole;
numery seryjne;
Data Matrix;
QR;
logo;
mikrotekst.

Znakowanie laserowe nie wykorzystuje atramentu, taśmy ani farby do utworzenia znaku bezpośredniego. System nadal wymaga energii, osłon, odciągu, filtrów i okresowego utrzymania.

Nie można zakładać, że znakowanie laserowe tworzyw sztucznych działa na każdym tworzywie. Dobór źródła zależy od absorpcji długości fali, pigmentu, dodatków i grubości materiału. REA wskazuje, że dobre rezultaty na wybranych profilach i cienkich workach można uzyskiwać laserami CO₂, natomiast Fiber jest stosowany do technicznych części oraz compoundów z dodatkami laseroczułymi.

Jak działa laser

Jak powstaje znak za pomocą lasera?

Podczas znakowania laserowego energia jest pochłaniana przez tworzywo lub dodatek obecny w compoundzie. Parametry lasera określają ilość energii dostarczanej do pola roboczego.

Znaczenie mają:

długość fali;
moc;
częstotliwość;
czas impulsu;
prędkość;
średnica plamki;
liczba przejść;
położenie ogniska.

Dłuższe impulsy zwykle zwiększają udział ciepła, a krótsze mogą ograniczać strefę wpływu cieplnego. Nie oznacza to jednak, że krótszy impuls zawsze daje lepszy rezultat.

Zbyt duża energia lasera może powodować:

deformację;
nadmierne grawerowanie;
pęcherze;
zmianę struktury;
mikropęknięcia;
osłabienie cienkiej ścianki.

Zbyt mała energia może dać niski kontrast i słabą czytelność.

Case Study

100% trwałości na rurach PE dzięki technologii UV i aktywacji powierzchni

Problem:

Polski producent rur ciśnieniowych z PE (polietylenu) borykał się z problemem nietrwałości nadruków. Standardowy atrament solwentowy ścierał się podczas transportu rur na składowisko, co uniemożliwiało identyfikację partii przez klienta końcowego. Dodatkowo, proces chłodzenia rury w wannie wodnej powodował, że wilgoć na powierzchni uniemożliwiała poprawne naniesienie kodu.

Rozwiązanie REA:

Wdrożenie hybrydowego systemu znakowania opartego na technologii REA JET TIJ oraz systemach przygotowania powierzchni. W przypadku zastosowania znakowania laserowego, regulacja parametrów lasera, takich jak dłuższe impulsy, pozwala dodatkowo poprawić kontrast i trwałość oznaczeń na rurach PE, co przekłada się na lepszą czytelność i odporność oznakowania.

REA JET HR 2.0 z lampą UV

Przygotowanie: Przed głowicą drukującą zainstalowano system plazmowy, który osusza i aktywuje powierzchnię rury.
Znakowanie: Zastosowano drukarkę REA JET HR 2.0 z kontrolerem TITAN i atramentem UV.
Utwardzanie: Zaraz za głowicą umieszczono kompaktową lampę UV, która w milisekundach utwardziła nadruk, czyniąc go całkowicie odpornym na ścieranie mechaniczne i wodę.

Efekt:

Trwałość: Nadruk stał się nieusuwalny bez uszkodzenia samej struktury rury.
Oszczędność: Wyeliminowano konieczność stosowania drogich etykiet samoprzylepnych.
Prędkość: System pracuje stabilnie przy prędkościach ekstruzji sięgających 60 m/min.

Osiągnięte rezultaty

W tym miejscu znajdzie się treść opisowa, która w finalnej wersji zostanie dostosowana do charakteru projektu oraz potrzeb odbiorcy.

100 +

W tym miejscu znajdzie się treść opisowa, która w finalnej wersji zostanie dostosowana do charakteru projektu.

450 +

W tym miejscu znajdzie się treść opisowa, która w finalnej wersji zostanie dostosowana do charakteru projektu.

50 +

W tym miejscu znajdzie się treść opisowa, która w finalnej wersji zostanie dostosowana do charakteru projektu.

Efekty

Efekty znakowania laserowego tworzyw sztucznych

Zmiana koloru

Reakcja pigmentu lub dodatku może tworzyć ciemniejszy albo jaśniejszy znak bez wyraźnego usunięcia materiału.

Nawęglanie

Nawęglanie pozwala uzyskać ciemniejsze znaki, szczególnie na jasnych tworzywach. Zbyt silne oddziaływanie może jednak powodować przypalenie lub zmianę właściwości.

Spienianie i pienienie

Spienianie, określane także jako pienienie lub ekspandowanie, tworzy mikropęcherzyki gazu. Znak staje się zwykle jaśniejszy i lekko wypukły. Ekspandowanie nie jest równoznaczne z wykonywaniem głębokich wżerów.

Wybielanie

Wybielanie lub rozjaśnianie może występować na ciemnym materiale, gdy działanie lasera zmienia strukturę optyczną powierzchni.

Usuwanie warstw

Laser usuwa lakier, farbę lub wierzchnią warstwę i odsłania kontrastowy kolor pod spodem.

Grawerowanie

Grawerowanie polega na rzeczywistym usunięciu materiału. Może być płytkie albo głębokie.

Wybór efektu zależy od tego, czy priorytetem są estetyka, trwałość, szybkość, czyszczenie czy kod na tworzywie. Zmiana koloru, spienianie, grawerowanie i usuwanie materiału należą do metod stosowanych przez REA w znakowaniu laserowym plastiku.

Laser

Znakowanie laserowe tworzyw sztucznych laserem Fiber

Fiber ma zastosowanie przy wybranych technicznych tworzywach sztucznych, zwłaszcza gdy compound reaguje zmianą koloru.

REA LASER FL można rozważyć do:

ABS;
poliamidu;
poliwęglanu;
POM;
części z dodatkiem laseroczułym;
komponentów w elektronice;
złączy;
obudów.

W przypadku znakowania laserowego tworzyw sztucznych laserem Fiber często decydujący jest skład compoundu. Dodatek laseroczuły może zapewnić wysokiej jakości kontrast na tworzywie, które bez dodatku reaguje słabo.

Fiber nie jest automatycznie odpowiedni dla zwykłego PE, PP ani każdego przezroczystego elementu.

laser

Znakowanie laserowe tworzyw sztucznych laserem CO₂

Lasery CO₂ są szeroko stosowane do obróbki i znakowania wybranych tworzyw sztucznych, ale nie są najlepszą odpowiedzią dla każdego polimeru.

CO₂ może mieć zastosowanie do:

ekstrudowanego PVC;
profili;
cienkich worków;
części folii;
wybranych butelek PET;
powłok;
materiałów dobrze pochłaniających promieniowanie podczerwone.

Na tworzywie może wystąpić zmiana koloru, spienianie, usuwanie materiału albo grawerowanie. W przypadku lasera CO₂ trzeba sprawdzić, czy proces nie powoduje deformacji, ostrych krawędzi albo osłabienia ścianki.

Polichlorek winylu wymaga dodatkowo oceny produktów procesu i prawidłowego odciągu.

laser

Znakowanie laserowe tworzyw sztucznych laserem UV

Laser UV może być dobrym punktem wyjścia dla:

jasnych i przezroczystych materiałów;
poliwęglanu;
ABS;
cienkich folii;
tworzyw wrażliwych;
małych części;
elementów w elektronice.

REA LASER UV wykorzystuje krótszą długość fali niż typowy Fiber lub CO₂. Może ograniczyć obszar oddziaływania cieplnego, lecz nadal modyfikuje materiał.

Znakowanie laserowe tworzyw sztucznych laserem UV należy sprawdzić pod kątem:

kontrastu;
odbarwienia;
pękania;
deformacji;
przezroczystości;
wytrzymałości;
kodu na tworzywie po starzeniu

Lasery UV mogą poprawić jakość znakowania jasnych tworzyw, ale wynik nadal zależy od pigmentu i składu.

laser

Grawerowanie laserowe tworzyw sztucznych

Grawerowanie laserowe jest tylko jednym z możliwych efektów znakowania. Nie należy nazywać grawerowaniem każdej zmiany koloru wykonanej za pomocą lasera.

Grawerowanie może być właściwe, gdy:

znak ma mieć wyczuwalną głębokość;
powierzchnia jest gruba;
kod nie jest narażony na wypełnienie zabrudzeniem;
czas cyklu pozwala na usuwanie materiału;
osłabienie części jest wykluczone.

Grawerowanie laserowe może zapewnić trwałe napisy, ale głębsze grawerowanie nie zawsze poprawia funkcjonalność. Może:

wydłużyć takt;
zatrzymywać brud;
utrudniać mycie;
w przypadku miękkich lub cienkich elementów zmniejszyć ich wytrzymałość;
zmienić estetykę.

Przed wdrożeniem grawerowania trzeba ocenić przekrój części, naprężenia i późniejsze obciążenia.

UDI, czyli Unique Device Identification, jest systemem unikalnej identyfikacji wyrobów medycznych oraz wyrobów do diagnostyki in vitro.

Kod UDI umożliwia:

identyfikację konkretnego modelu,
rozróżnienie wariantów i konfiguracji opakowań,
powiązanie wyrobu z danymi produkcyjnymi,
ograniczenie ręcznego przepisywania informacji,
szybsze wyszukanie produktu objętego działaniem korygującym,
poprawę zarządzania zapasami,
wsparcie nadzoru nad wyrobami po wprowadzeniu do obrotu.

System UDI wprowadzono w Unii Europejskiej na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/745 w sprawie wyrobów medycznych oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/746 w sprawie wyrobów do diagnostyki in vitro. UDI jest kodem utworzonym zgodnie z międzynarodowo uznanym standardem identyfikacji i kodowania.

laser

Trwałość znakowania laserowego tworzyw sztucznych

Trwałość oznaczeń zależy od zastosowanej długości fali lasera, efektu znakowania, parametrów, materiału i środowiska użytkowania.

Znaki wykonane za pomocą lasera mogą pozostać czytelne przez lata, ale tylko wtedy, gdy:

materiał nie ulega silnej degradacji;
kontrast jest stabilny;
produkt nie jest szlifowany;
powierzchnia nie jest usuwana;
znak nie zostaje zasłonięty;
tworzywo nie deformuje się.

Znakowanie laserowe może być odporne na zmywanie, ponieważ nie opiera się na warstwie atramentu. Nie gwarantuje jednak absolutnej odporności na ścieranie, agresywne chemikalia albo bardzo wysoką temperaturę.

Test powinien obejmować:

ścieranie;
mycie;
działanie chemikaliów;
promieniowanie UV;
blaknięcie;
temperaturę;
zginanie;
warunki atmosferyczne.

Druk UV

Druk UV i nadruk UV na plastiku

Druk UV polega na nanoszeniu farby, która jest następnie polimeryzowana przy użyciu promieniowania ultrafioletowego.

W przypadku druku UV można wykonywać:

kolorową grafikę;
biały poddruk;
tekst;
logo;
warstwy lakieru;
tablice informacyjne;
dekoracyjne panele.

Nadruk UV ma zastosowanie przede wszystkim na stabilnych, często płaskich przedmiotach. Druk cyfrowy UV daje szerokie możliwości personalizacji krótkich serii, lecz nie zawsze zastępuje przemysłowy nadruk danych zmiennych na szybko poruszającej się linii.

Na wynik druku UV wpływają:

przygotowanie podłoża;
rodzaj farby;
primer;
dawka promieniowania;
pełne utwardzenie;
przyczepność;
elastyczność;
odporność na ścieranie.

Atrament lub farba utwardzana UV nie jest tym samym co znak wykonany laserem UV.

technologie druku

Sitodruk, tampodruk i tłoczenie na gorąco

Sitodruk

W sitodruku farby są przeciskane przez przygotowane sito. Metoda nadaje się do stałych grafik, dużych pól i wybranych powierzchni płaskich lub lekko zakrzywionych.

Zaletą sitodruku jest możliwość uzyskania grubszej warstwy farby i intensywnego koloru. Ograniczeniem sitodruku są przygotowanie formy, przezbrojenie i mniejsza elastyczność danych zmiennych.

W przeciwieństwie do sitodruku drukarki przemysłowe mogą zmieniać numer, datę albo kod bez wykonywania nowej formy.

Tampodruk

Tampodruk to metoda pośrednia wykorzystująca elastyczny tampon. Umożliwia przenoszenie farby na wklęsłe, wypukłe i nieregularne części.

Tampodruk jest użyteczny dla znaków stałych, logotypów i symboli, ale zmienna numeracja wymaga dodatkowego systemu.

Tłoczenie na gorąco

Tłoczenie na gorąco wykorzystuje rozgrzany stempel i folię transferową. Zapewnia dekoracyjny efekt, w tym połysk metaliczny.

Technika sprawdza się przy stałej grafice, ale wymaga matrycy, nacisku i kontroli temperatury.

Powierzchnie

Znakowanie polietylenu

Polietylen jest stosowany do rur, butelek, kanistrów, zbiorników i folii.

Na tworzywie PE problemem może być niska zwilżalność i migracja środków poślizgowych. Zastosowanie mogą mieć:

CIJ;
DOD;
aktywacja powierzchni;
etykietowanie;
laser po próbie.

Na rurze po chłodzeniu trzeba usunąć wodę i sprawdzić temperaturę. Kod na tworzywie powinien zostać oceniony po przejściu przez rolki, cięciu i zwijaniu.

powierzchnie

Znakowanie polipropylenu

Polipropylen jest stosowany do pojemników, zakrętek, części wtryskowych i wyrobów technicznych.

Na tworzywie PP przyczepność może być ograniczana przez:

niską energię powierzchniową;
środki antyadhezyjne;
talk;
włókno szklane;
stabilizatory.

Można rozważyć CIJ, TIJ, plazmę, etykietowanie albo znakowanie laserowe po próbie. Energia powierzchniowa jest ważna dla atramentu i kleju, lecz nie jest głównym kryterium doboru lasera.

powierzchnie

Znakowanie PET – politereftalan etylenu

Politereftalan etylenu jest wykorzystywany do butelek, preform, folii i części przezroczystych.

Na tworzywie PET zastosowanie mogą mieć:

CIJ;
laser CO₂;
laser UV;
TIJ na płaskiej części;
system samoprzylepny.

Przezroczystość może obniżać czytelność kodu. Trzeba uwzględnić refleksy, kolor zawartości i grafikę po drugiej stronie opakowania.

powierzchnie

Znakowanie PVC i profili

PVC jest używane w rurach, profilach okiennych, listwach i przewodach.

Na tworzywie ekstrudowanym można zastosować CIJ, DOD, Piezo albo CO₂. Skład materiału, plastyfikator i pigment wpływają na nadruk oraz reakcję lasera.

Przy laserze trzeba zapewnić właściwy odciąg i ocenić produkty rozkładu. Na profilu należy również sprawdzić, czy grawerowanie albo spienianie nie pogarsza wyglądu powierzchni.

powierzchnie

Znakowanie ABS, poliwęglanu, PA i POM

ABS

ABS jest stosowany w obudowach, motoryzacji, AGD i elektronice. Na tworzywie można rozważyć CIJ, TIJ, Fiber, UV lub etykietowanie.

Poliwęglan

Półprzezroczysty lub przezroczysty poliwęglan wymaga kontroli naprężeń, refleksów i mikropęknięć. Na tworzywie PC często sprawdza się UV po próbie.

Poliamid

PA jest używany do części mechanicznych i złączy. Na tworzywie PA pigment oraz włókno szklane silnie wpływają na efekt Fiber.

POM

POM jest stosowany do precyzyjnych części mechanicznych. Na tworzywie trzeba ocenić kontrast, wpływ cieplny i emisje.

W przypadku technicznych tworzyw sztucznych dobór rozpoczyna się od compoundu. Sama nazwa polimeru nie przesądza o jakości.

powierzchnie

Znakowanie polistyrenu i spienionych polimerów

Polistyren może występować jako twardy PS, EPS albo XPS.

Na twardym tworzywie możliwe są nadruk, grawerowanie, laser albo etykietowanie. Na spienionym materiale małe detale mogą zanikać, a ciepło może powodować topienie.

Na EPS i XPS warto stosować:

większe znaki;
ograniczoną liczbę szczegółów;
mniejszą energię;
odpowiedni atrament;
próbę deformacji.

Styrenowe polimery nie zawsze wymagają dodatków, ale ich zachowanie zależy od pigmentu i struktury.

powoerzchnie

Silikon i elastomery

Silikon oraz elastomery są elastyczne i mogą mieć bardzo słabą przyczepność farby.

Na miękkich częściach trzeba uwzględnić:

rozciąganie;
ścieranie;
migrację dodatków;
deformację kodu;
środki oddzielające.

Zastosowanie może mieć odpowiedni atrament, aktywacja, znakowanie za pomocą lasera albo compound z dodatkiem laseroczułym.

Kod na tworzywie elastycznym należy sprawdzić zarówno w stanie swobodnym, jak i po rozciągnięciu.

powierzchnie

Przygotowanie powierzchni przed drukiem

Powierzchnię trzeba ocenić przed wyborem atramentu lub kleju.

Może znajdować się na niej:

woda;
kondensacja;
olej;
pył;
smar;
środek poślizgowy;
środek antyadhezyjny;
ładunek elektrostatyczny.

Czyszczenie

Powierzchnię można przygotować przez odmuch, szczotkowanie, odciąg albo mycie. Zastosowany środek nie powinien pozostawiać warstwy zmniejszającej przyczepność.

Osuszanie

Powierzchnię rury albo profilu po chłodzeniu trzeba osuszyć przed drukiem. Plazma nie zastępuje usunięcia widocznej warstwy wody.

Plazma

Plazma może zmodyfikować powierzchnię, zwiększyć zwilżalność i usunąć część zanieczyszczeń organicznych.

Korona

Koronowanie ma zastosowanie głównie na folii i materiałach rolowych. Efekt zależy od mocy, prędkości i czasu od aktywacji.

Płomień

Obróbka płomieniowa może poprawić zwilżalność wybranych polimerów, ale wymaga kontroli bezpieczeństwa i temperatury.

powierzchnie

Energia powierzchniowa a znakowanie

Energia powierzchniowa ma znaczenie dla:

przyczepności farby;
zwilżania atramentem;
klejenia;
lakierowania;
aplikacji nośnika.

Nie określa bezpośrednio reakcji materiału na laser. W znakowaniu laserowym ważniejsza jest absorpcja promieniowania i skład compoundu.

Pomiar zwilżalności pomaga kwalifikować proces, ale nie zastępuje testu ścierania, starzenia i działania chemikaliów.

atramenty

Dobór atramentu i farby

Atrament oraz farby należy dobierać do polimeru, pigmentu, temperatury i dalszej obróbki.

Szybkie schnięcie

Jest ważne, gdy produkt szybko trafia na rolkę, do pakowania albo styka się z inną częścią.

Media pigmentowe

Mogą zapewniać kontrast na ciemnych materiałach, ale wymagają systemu przystosowanego do pigmentu.

Farby UV

Farby UV wymagają zgodnego urządzenia, odpowiedniej dawki promieniowania i kontroli pełnego utwardzenia.

Zastosowania regulowane

W wyrobach spożywczych, medycznych i farmaceutycznych trzeba sprawdzić dokumentację medium, ryzyko migracji i miejsce nadruku.

CO wybrać

Bezpośredni nadruk, grawerowanie czy etykietowanie?

Bezpośredni nadruk jest odpowiedni do:

dat;
partii;
metrażu;
liczników;
krótkich kodów;
linii technologicznych.

Grawerowanie albo znakowanie laserowe ma zastosowanie, gdy potrzebny jest znak powstający w materiale i nie jest wymagana kolorowa warstwa farby.

Etykietowanie jest właściwe, gdy potrzebne są gotowe etykiety z dużą ilością tekstu, jasnym tłem albo grafiką. REA LABEL DS Print & Apply może drukować zmienne dane i automatycznie aplikować etykiety na produkt lub opakowanie, stanowiąc element szerszej gamy przemysłowych systemów etykietowania REA LABEL.

Dobór zależy od indywidualnych potrzeb, kosztu całego procesu i możliwości poprawienia błędnego znaku.

kody 1d i 2d

Kody kreskowe i Data Matrix na tworzywach sztucznych

Nanoszenie kodów kreskowych oraz kodów 2D wymaga zachowania geometrii symbolu.

Na czytelność wpływają:

moduł;
kontrast;
połysk;
krzywizna;
kolor;
faktura;
strefa ciszy;
oświetlenie;
odległość odczytu.

Kodów kreskowych nie należy projektować wyłącznie na podstawie nominalnej rozdzielczości drukarki.

Kod na powierzchni zakrzywionej

Na zakrzywionym tworzywie może być potrzebny większy symbol albo inne położenie.

Kod DPM

Kod wykonany bezpośrednio w tworzywie może być stosowany w motoryzacji, elektronice, medycynie i produkcji maszyn, a jego formalną jakość można mierzyć m.in. przy użyciu stacjonarnego weryfikatora kodów 2D REA VeriC ube DF.

Kod na folii

Na elastycznej folii trzeba uwzględnić rozciąganie, marszczenie i refleksy.

Odczyt kodu przez jeden skaner nie oznacza jeszcze formalnej jakości. REA VeriCube DPM jest przeznaczony do pomiaru bezpośrednich kodów matrycowych na częściach. Oficjalne materiały REA rozdzielają odczyt, kontrolę tekstu i układu oraz formalną weryfikację kodów 1D i 2D.

znakowanie

Oznakowanie materiałowe, recykling i produkty jednorazowe

Symbole materiałowe mogą identyfikować rodzaj tworzywa przy użyciu oznaczeń literowych i numerycznych. W praktyce takie dane bywają przedstawiane również wewnątrz trójkąta ze strzałek, ale forma i obowiązek zastosowania zależą od rodzaju wyrobu, rynku oraz właściwych regulacji.

Prawidłowe oznakowanie może wspierać segregację i ograniczać błędne kierowanie materiału do określonego strumienia recyklingu, ale sam symbol nie gwarantuje przydatności produktu do recyklingu.

Rozporządzenie (UE) 2025/40 dotyczące opakowań i odpadów opakowaniowych stosuje się od 12 sierpnia 2026 roku. Wprowadza ono wymagania dotyczące zrównoważonego rozwoju oraz etykietowania opakowań, przy czym szczegółowe obowiązki i terminy są wdrażane etapami.

Dyrektywa SUP nakłada obowiązek widocznego, czytelnego i nieusuwalnego oznakowania jedynie na określone kategorie produktów jednorazowych wymienione w jej załączniku. Nie jest to powszechny obowiązek dotyczący wszystkich wyrobów z plastiku.

integracja

Integracja z PLC, ERP i MES

Skaner

Odczytuje dane.

Kamera

Może kontrolować:

obecność;
położenie;
tekst;
grafikę;
zgodność z projektem.

Weryfikator

Mierzy jakość symbolu według odpowiedniej metody.

Kontrola powinna być dostosowana do funkcji znaku. Kamera do grafiki nie zastępuje formalnego pomiaru kodu, a weryfikator nie potwierdza poprawności danych technicznych.

Weryfikacja kodów

Kontrola nadruku i kodu

UDI, czyli Unique Device Identification, jest systemem unikalnej identyfikacji wyrobów medycznych oraz wyrobów do diagnostyki in vitro.

Kod UDI umożliwia:

identyfikację konkretnego modelu,
rozróżnienie wariantów i konfiguracji opakowań,
powiązanie wyrobu z danymi produkcyjnymi,
ograniczenie ręcznego przepisywania informacji,
szybsze wyszukanie produktu objętego działaniem korygującym,
poprawę zarządzania zapasami,
wsparcie nadzoru nad wyrobami po wprowadzeniu do obrotu.

System UDI wprowadzono w Unii Europejskiej na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/745 w sprawie wyrobów medycznych oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/746 w sprawie wyrobów do diagnostyki in vitro. UDI jest kodem utworzonym zgodnie z międzynarodowo uznanym standardem identyfikacji i kodowania.

Trwałość

Trwałość nadruku na plastiku

Trwałość trzeba oceniać w rzeczywistych warunkach.

Test może obejmować:

ścieranie;
wodę;
olej;
paliwo;
detergent;
rozpuszczalnik;
promieniowanie;
wysoką i niską temperaturę;
zginanie;
rozciąganie;
starzenie.

Należy określić konkretną substancję, stężenie, czas kontaktu, temperaturę i liczbę cykli.

Trwałe oznaczenie nie oznacza całkowitej niezniszczalności. Powinno zachować funkcję przez zdefiniowany czas.

przykład

Przykładowa architektura znakowania rury

Stanowisko może obejmować:

osuszanie;
czujnik temperatury;
enkoder;
CIJ albo DOD;
kamerę;
PLC;
połączenie z MES.

Proces:

Rura opuszcza chłodzenie.
Powierzchnię osusza się.
Enkoder mierzy ruch.
System pobiera dane.
Powstaje nadruk i metraż.
Kamera sprawdza obecność.
Wynik jest zapisywany.

Przykład

Przykładowa architektura znakowania części wtryskowej

Stanowisko może obejmować:

robota;
uchwyt;
laser Fiber albo UV;
kamerę;
weryfikator;
MES.

Proces:

Część jest ustawiana.
System rozpoznaje gniazdo.
MES przekazuje numer.
Laser wykonuje znak na tworzywie.
Kamera odczytuje treść.
Weryfikator mierzy kod.
Wynik trafia do historii.

Jak wykonać

Jak wykonać próbę?

Do testu trzeba dostarczyć:

różne kolory;
kilka partii granulatu;
produkty od różnych dostawców;
wariant z włóknem;
wariant bez włókna;
gotową część;
próbkę po docelowej obróbce.

Należy przekazać:

nazwę polimeru;
compound;
dodatki;
pigment;
temperaturę;
prędkość;
projekt;
wymaganą trwałość.

Na tworzywie trzeba ocenić:

kontrast;
przyczepność;
schnięcie;
ścieranie;
działanie chemikaliów;
wpływ temperatury;
odczyt kodu;
deformację;
różnice między partiami.

Test laboratoryjny trzeba uzupełnić próbą przy nominalnej i maksymalnej prędkości.

Zmiana koloru

Zmiana koloru podczas znakowania

Jednym z charakterystycznych efektów znakowania laserowego tworzyw sztucznych jest zmiana koloru powierzchni w miejscu działania wiązki lasera. Zjawisko to wynika z absorpcji energii przez tworzywo, co prowadzi do lokalnych zmian strukturalnych lub chemicznych, skutkujących widoczną zmianą koloru. Efekt ten może być różny w zależności od rodzaju tworzywa, jego barwy bazowej, obecności pigmentów czy dodatków modyfikujących właściwości materiału.

W praktyce zmiana koloru jest często wykorzystywana do uzyskania kontrastowych, czytelnych oznaczeń bez konieczności stosowania dodatkowych materiałów eksploatacyjnych. W niektórych przypadkach, szczególnie przy tworzywach o ciemnej barwie, stosuje się specjalne dodatki, które wzmacniają efekt kontrastu. Zmiana koloru podczas znakowania laserowego pozwala na uzyskanie trwałych, odpornych na ścieranie i blaknięcie oznaczeń, które zachowują czytelność nawet w trudnych warunkach eksploatacyjnych.

Nadruk kodu kreskowego na folii metoda wet on wet

Etykietowanie okrągłych plastikowych opakowań

Drukarka do rur znakowanie w wysokiej rozdzielczości

Oznaczanie plastikowych opakowań z borówkami

Drukarka przemysłowa inkjet na trawersie

Plujka znakowanie na czarnych rurach z tworzyw sztucznych

Paszport roślin nadruk na czarnych doniczkach

Nadruk na folii drukarką dużych znaków 32-dyszową

Znakowanie na czarnych workach na śmieci

Znakowanie paneli dachowych z włókna szklanego

Znakowana laserowa do nadruku na tworzywach sztucznych

Drukarka pigmentowana Biała znakowanie rurek

Znakowanie rur w wysokiej rozdzielczości

Znakowanie wiaderek w branży chemii budowlanej

Drukarka pigmentowana małych znaków znakowanie rur z tworzyw sztucznych

Znakowana laserowa IP65 do znakowania butelek

Znakowanie laserowe CO2 na butelkach PET

Drukarka przemysłowa nadruk na butelkach

Drukarka kartridżowa HR na druk na zakrętkach

Etykieta logistyczna na palecie z towarem

Etykieta handlowa na opakowaniu zbiorcze

Nadruk kodu qr na produktach elektrycznych

Drukarka REA JET HR współpracująca z systemem etykiety jącym

Automatyczne etykietowanie na kanistrach 5L

Automatyczne etykietowanie na kanistrach 5L (1)

Znakowanie kanistrów 5L w branży chemicznej

etykieta logistyczna gs1 na paletach z wyrobami

Nadruk kodu 2D na obudowach akumulatorów

Znakowanie laserowe nadruk kodu 2 d na produkcie

Podsumowanie

Znakowanie tworzyw sztucznych powinno być dobierane do konkretnego compoundu, geometrii, prędkości i warunków użytkowania.

CIJ sprawdza się na szybkich liniach oraz zakrzywionych elementach. TIJ służy do drobnego druku na stabilnym tworzywie. DOD i Piezo wykonują duże znaki, a SPRAY kolorowe kropki i linie.

Znakowanie laserowe tworzyw sztucznych może wykorzystywać Fiber, CO₂ lub UV. Zmiana koloru, spienianie, usuwanie warstwy i grawerowanie wymagają innych parametrów lasera.

Druk UV, sitodruk, tampodruk i tłoczenie na gorąco mają zastosowanie głównie przy grafice stałej lub dekoracyjnej, natomiast systemy przemysłowe REA są przeznaczone przede wszystkim do danych zmiennych, integracji z linią i kontroli.

Ostateczne rozwiązanie powinno zostać potwierdzone przez próbę na tworzywie, test trwałości, kontrolę kodu i sprawdzenie integracji z PLC, ERP albo MES.

Branża Tworzyw Sztucznych
Pobierz prospekt odnośnie branży tworzyw szcztucznych

Katalog REA
Pobierz katalog produktów REA

MASZ PYTANIA?

FAQ: Najczęściej zadawane pytania

Najpierw trzeba ustalić rodzaj compoundu, geometrię i wymagania trwałości. Następnie można porównać CIJ, TIJ, DOD, druk UV, znakowanie laserowe albo etykietowanie.

Tak, ale na tworzywie o niskiej zwilżalności może być potrzebny odpowiedni atrament, oczyszczenie lub aktywacja.

Nie dla każdego materiału. CO₂ jest szeroko stosowany przy wybranych profilach, foliach i PET, natomiast Fiber i UV mają inne zastosowanie.

Może być bardzo odporne, ponieważ znak powstaje w materiale. Trzeba jednak sprawdzić ścieranie, chemię i temperaturę.

Nie. Może powstać przez zmianę barwy, nawęglanie, wybielanie, spienianie albo usunięcie warstwy.

Nie zużywa atramentu do tworzenia znaku, ale wymaga energii, odciągu, filtrów i utrzymania.

Nie. Głębokie grawerowanie może osłabić cienki element, zatrzymywać zabrudzenia i wydłużać cykl.

Nie. Druk UV nanosi farby utwardzane światłem, a laser UV modyfikuje tworzywo.

Tak, ale refleksy i elementy widoczne po drugiej stronie mogą pogarszać czytelność.

Nie. Liczą się moduł, kontrast, geometria, materiał i warunki odczytu.

Nie. Zależy to od materiału, atramentu, kleju i wymaganej trwałości.

Może wymagać, jeżeli zmieniają się pigmenty, dodatki albo właściwości powierzchni.

Może wspierać identyfikację materiału, jeżeli zastosowany symbol jest prawidłowy. Nie przesądza o faktycznej przydatności do recyklingu.

Nie. Obowiązek znakowania dotyczy tylko określonych kategorii wskazanych w dyrektywie.

Tak. Próba na rzeczywistym tworzywie jest podstawą doboru urządzenia, parametrów i atramentu.

Dobierzmy technologię znakowania do Twojej produkcji

Umów się na bezpłatną konsultację z naszym ekspertem.

1 Wypełnij formularz.

2 Nasz ekspert skontaktuje się z Tobą niezwłocznie po otrzymaniu zapytania.

3 W trakcie rozmowy zaproponujemy rozwiązania dla Twojej linii produkcyjnej wraz ze wstępną kalkulacją oszczędności.