Znakowanie opon przed wulkanizacją – surowa guma, bieżniki i zielone opony
Przemysłowe znakowanie opon umożliwia nanoszenie kodów produkcyjnych, numerów partii, kolorowych linii i punktów kontroli na mieszanki gumowe, półprodukty oraz zielone opony. Odpowiednio zaprojektowany system wspiera identyfikację materiału, kontrolę jakości, montaż kolejnych warstw i powiązanie produktu z danymi zapisanymi w MES.
Znakowanie opon przed wulkanizacją polega na nanoszeniu informacji produkcyjnych, kodów, kolorowych linii i znaczników jakościowych na mieszanki gumowe, bieżniki, półprodukty oraz zielone opony. Rozwiązania REA dla przemysłu oponiarskiego obejmują znakowanie surowej gumy, bieżników, kordów tekstylnych i stalowych, worków z komponentami mieszanek, półproduktów, zielonych opon oraz produktów gotowych.
Nie istnieje jeden atrament ani jedna technologia odpowiednia do każdej mieszanki gumowej. Skład gumy, zawartość sadzy, środki antyadhezyjne, temperatura, rozciąganie i pełny cykl wulkanizacji mogą zmienić kontrast oraz zachowanie oznaczenia.
Dlatego wybór systemu powinien zostać poprzedzony próbą na rzeczywistym materiale i oceną nadruku po wykonaniu wszystkich kolejnych operacji.
W zależności od rodzaju półproduktu można zastosować:
- REA JET Rubber Printing System,
- drukarki przemysłowe DOD,
- systemy Spray Mark,
- druk wysokiej rozdzielczości,
- automatyczne etykietowanie,
- systemy kontroli tekstu i kodów.
Rozwiązania są przeznaczone dla:
producentów opon samochodowych,
producentów opon ciężarowych i przemysłowych,
zakładów przygotowujących mieszanki,
producentów bieżników i półproduktów,
konstruktorów maszyn,
integratorów automatyki,
działów jakości,
utrzymania ruchu i inżynierii procesu.
Jak przebiega znakowanie gumy w produkcji opon?
Nanoszenie informacji może odbywać się na kilku etapach:
podczas przygotowywania surowców;
na workach zawierających składniki mieszanek;
na wytłaczanych pasach gumy;
na warstwach bieżnika i ścian bocznych;
na kordach tekstylnych lub stalowych;
na półproduktach kierowanych do konfekcji;
na zmontowanej zielonej oponie;
na gotowym produkcie po opuszczeniu formy.
Kompletne stanowisko może obejmować:
czujnik materiału,
enkoder mierzący prędkość,
drukarkę przemysłową,
głowicę natryskową,
sterownik,
osłonę przed pyłem i sadzą,
kamerę kontrolującą,
komunikację z PLC,
połączenie z liniami produkcyjnymi,
integrację z ERP lub MES.
Dane mogą być pobierane automatycznie ze zlecenia. Po zmianie receptury system ładuje odpowiedni projekt, numer partii, kolor linii i kryteria kontroli.
Automatyczne kodowanie ogranicza ręczne przepisywanie informacji, ale nie poprawia błędnych danych znajdujących się w systemie nadrzędnym. Receptura i projekt powinny być zatwierdzone przed rozpoczęciem produkcji.
Oznaczenia opon – procesowe, trwałe i handlowe
Określenie „oznaczenia opon” może dotyczyć kilku różnych grup informacji.
Oznaczenia procesowe
Powstają podczas produkcji i pomagają zarządzać materiałem. Są to między innymi:
numery partii,
kody receptur,
identyfikatory maszyn,
kody alfanumeryczne,
linie kolorystyczne,
punkty jakościowe,
oznaczenia stron,
znaczniki montażowe,
kody QR i Data Matrix.
Oznaczenia trwałe na gotowym produkcie
Mogą obejmować:
informacje uformowane na boku,
numery seryjne,
kody identyfikacyjne,
kod DOT lub TIN dla określonych rynków,
laserowe kody 2D,
oznaczenia homologacyjne.
Oznaczenia handlowe i konsumenckie
Do tej grupy należą:
rozmiar opony,
indeks nośności,
indeks prędkości,
symbole sezonowe,
oznaczenia Run Flat,
etykieta UE,
informacje dotyczące montażu opony.
Kod wykonany na półprodukcie nie powinien być utożsamiany z obowiązkowym oznaczeniem znajdującym się na boku gotowego wyrobu. Są to odrębne elementy procesu, mające inne funkcje, wymagania i okresy czytelności.
Znakowanie i oznaczenia opon w przemyśle oponiarskim – czy znasz te wyzwania?
Odporność na proces wulkanizacji
Nadruk na surowej gumie musi przetrwać ekstremalne temperatury i ciśnienie w prasie wulkanizacyjnej. Największym wyzwaniem jest sprawienie, by atrament nie rozmazał się i nie uległ degradacji podczas formowania opony.
Kontrast na czarnym podłożu
Czarne opony i dętki wymagają atramentów pigmentowych o wysokim stopniu krycia (białych, żółtych, niebieskich). Standardowe tusze są niewidoczne, co uniemożliwia automatyczne sortowanie i odczyt kodu DOT przez systemy wizyjne.
Zabrudzenie form wulkanizacyjnych
Niewłaściwy atrament może „odbijać się” na formach, powodując konieczność ich częstego czyszczenia. Generuje to ogromne koszty przestojów i skraca żywotność drogich matryc produkcyjnych.
Agresywne środowisko pracy (sadza i pył)
W fabrykach opon unosi się pył gumowy i sadza, które błyskawicznie zapychają głowice drukujące. Systemy znakowania muszą być pyłoszczelne i posiadać mechanizmy automatycznego czyszczenia.
Trwałość nadruku na metalu (felgi)
Znakowanie felg aluminiowych i stalowych wymaga technologii odpornej na tarcie, wilgoć i środki chemiczne stosowane podczas późniejszego malowania lub montażu koła. Systemy znakowania zapewniają odporność na uszkodzenia mechaniczne i środowiskowe
Znakowanie punktowe i kolorowe pasy
Konieczność nanoszenia kolorowych pasków na bieżniku (identyfikacja modeli opon) oraz kropek balansu (punktów ciężkości) wymaga precyzyjnych systemów typu REA SPRAY MARK, które pracują z dużą częstotliwością.
Wulkanizacja opon a zachowanie nadruku
Wulkanizacja to proces sieciowania i utwardzania mieszanki gumowej, często prowadzony z wykorzystaniem siarki lub innych systemów sieciujących.
Podczas tego etapu materiał jest poddawany:
wysokiej temperaturze,
ciśnieniu,
odkształceniu,
kontaktowi z formą,
działaniu środków procesowych.
Proces nadaje wyrobowi wymagane właściwości mechaniczne, elastyczność i odporność. Jednocześnie może wpływać na atrament oraz geometrię naniesionych kodów.
Próba powinna sprawdzać:
zmianę koloru,
migrację pigmentu,
deformację kodu,
ścieranie,
przeniesienie medium na formę,
wpływ na łączenie warstw,
wygląd powierzchni gotowego produktu.
Widoczny nadruk przed umieszczeniem produktu w formie nie jest wystarczającym potwierdzeniem poprawności technologii.
Jakie informacje nanosi się na półprodukty?
System kodowania może wykonywać:
numer partii,
kod materiału,
numer receptury,
numer zlecenia,
kod maszyny,
datę i godzinę,
identyfikator operatora,
kod zmiany,
oznaczenie strony,
informację montażową,
status kontroli,
kod kreskowy,
Data Matrix,
kody QR,
kolorową linię,
punkt kontroli.
Kody alfanumeryczne są przydatne dla operatora. Kody QR, Data Matrix i kody kreskowe pozwalają na szybszy odczyt automatyczny oraz powiązanie materiału z rekordem w systemie.
W praktyce symbol najczęściej nie przechowuje całej historii. Pełni funkcję klucza prowadzącego do danych o recepturze, surowcach, maszynie, kontroli i dalszym przebiegu produkcji.
Technologie dla branży oponiarskiej
W REA stawiamy na pełną integrację. Nasza oferta jest kompleksowa – dostarczamy wszystkie technologie znakowania, etykietowania i weryfikacji z jednego źródła. Jako producent, a nie tylko dystrybutor, zapewniamy ceny bezpośrednio od producenta, co eliminuje marże pośredników i gwarantuje najszybszy dostęp do części zamiennych oraz wsparcia inżynieryjnego.
REA JET
Trwałe nadruki na oponach, mieszankach gumowych i komponentach pozostają czytelne podczas produkcji, magazynowania oraz dalszej obróbki materiałów w warunkach przemysłowych.
Automatyczne etykietowanie opon, komponentów i opakowań logistycznych usprawnia identyfikację, sortowanie, magazynowanie oraz śledzenie wyrobów w całym procesie na każdej zmianie.
REA LASER
Precyzyjne znakowanie elementów gumowych i komponentów tworzy trwałe oznaczenia bezkontaktowo, ograniczając zużycie materiałów oraz potrzebę konserwacji systemu podczas codziennej produkcji.
REA VERIFIER
Weryfikacja kodów i oznaczeń na oponach oraz etykietach wykrywa błędy, wspierając identyfikowalność, logistykę i zgodność produkcji z wymaganiami jakościowymi branży.
Identyfikowalność i zarządzanie produkcją
Znakowanie gumy może wspierać powiązanie materiału z:
dostawą surowców,
partią mieszanki,
mieszalnikiem,
kalandrem lub wytłaczarką,
rolką kordu,
maszyną konfekcyjną,
formą,
parametrami procesu,
wynikami kontroli,
gotowym wyrobem.
Przykładowy proces:
MES identyfikuje zlecenie;
pobiera dane materiału;
przesyła projekt do drukarki;
urządzenie wykonuje oznaczenie;
kamera kontroluje jego obecność;
wynik zostaje zapisany;
półprodukt jest przekazywany do kolejnej operacji.
Sam kod nie zapewnia pełnej identyfikowalności. Musi zostać powiązany z aktualnym i poprawnym rekordem.
Najważniejsze wyzwania znakowania elementów gumowych
Różne mieszanki i powierzchnie
Poszczególne receptury różnią się:
rodzajem kauczuku,
zawartością sadzy,
plastyfikatorami,
lepkością,
połyskiem,
dodatkami,
energią powierzchniową,
ilością środka antyadhezyjnego.
Atrament sprawdzony na jednej recepturze nie musi działać identycznie na kolejnej. Zmiana dostawcy surowca lub proporcji składników także może wpłynąć na rezultat.
Test powinien objąć wszystkie najważniejsze grupy mieszanek, a nie tylko jeden reprezentacyjny fragment.
Czarna powierzchnia i wysoki kontrast
Na czarnym podłożu najczęściej stosuje się pigmentowe media:
białe,
żółte,
niebieskie,
zielone,
czerwone.
Wysoki kontrast dla operatora nie zawsze oznacza optymalny odczyt przez kamerę. Znaczenie mają również:
połysk,
faktura,
kąt oświetlenia,
kolor tła,
nierówności,
zmiany po utwardzeniu.
Kolor należy dobrać do konkretnej powierzchni i systemu kontroli.
Rozciąganie i formowanie
Półprodukt może być rozciągany, dociskany, zwijany, cięty i łączony z innymi warstwami.
Kod 2D może zmienić:
szerokość modułu,
proporcje,
kąt,
położenie,
kontrast.
Projekt powinien uwzględniać największą przewidywaną deformację. Pomocne może być:
zwiększenie kodu,
ograniczenie ilości danych,
zmiana miejsca nadruku,
zastosowanie większej wolnej strefy,
ustawienie kodu względem kierunku rozciągania.
Sadza, pył i trudne warunki przemysłowe
W środowisku produkcji mogą występować:
pył,
sadza,
środki antyadhezyjne,
podwyższona temperatura,
drgania,
zmiany położenia półproduktu.
Wpływają one na:
dysze,
głowice,
czujniki,
prowadnice,
optykę kamery,
przyczepność etykiet.
Urządzenia przeznaczone do pracy w trudnych warunkach powinny zostać zamontowane z uwzględnieniem osłon, dostępu do czyszczenia i ochrony przed kolizją.
Stopień ochrony należy przypisywać do konkretnego modelu i obudowy, a nie do całej grupy urządzeń.
Drukarki atramentowe do znakowania gumy
W wielu zastosowaniach ogumienia sprawdzają się uniwersalne drukarki przemysłowe do znakowania produktów i opakowań, które można zintegrować z istniejącą automatyką i systemami nadrzędnymi.
Drukarki atramentowe umożliwiają szybkie znakowanie bez mechanicznego kontaktu z elastyczną powierzchnią.
W przemyśle oponiarskim stosuje się przede wszystkim:
DOD do większych znaków,
system RPS do specjalistycznych aplikacji gumowych,
Spray Mark do punktów i linii,
drukarki TIJ do stabilnych powierzchni i drobnych kodów,
urządzenia Piezo do większych projektów wysokiej rozdzielczości.
Drukarki atramentowe mogą pracować z liniami produkcyjnymi i automatycznie pobierać dane z systemu sterowania.
Dobór urządzenia zależy od:
wielkości oznaczenia,
prędkości,
odległości od powierzchni,
wymaganej rozdzielczości,
rodzaju atramentu,
ilości dostępnego miejsca,
sposobu dalszej obróbki.
REA JET Rubber Printing System
Rozwiązania opisane w tej sekcji są rozwinięciem koncepcji nadruku na gumie i elastomerach, dostosowanej do specyfiki produkcji opon i półproduktów gumowych.
System REA JET RPS został opracowany do kodowania surowców i półproduktów gumowych.
Może być wykorzystywany do:
mieszanek,
pasów gumy,
warstw bieżnikowych,
ścian bocznych,
kordów,
półproduktów,
zielonych opon.
System REA może wykonywać (w ramach szerokiej gamy produktów do znakowania i weryfikacji kodów REA):
kody alfanumeryczne,
teksty,
numery partii,
kody produkcyjne,
Data Matrix,
kody QR,
linie,
punkty,
grafiki.
W aplikacjach gumowych mogą być stosowane media wodne i bezrozpuszczalnikowe, dostosowane do procesu produkcji.
Ostateczna kwalifikacja powinna uwzględniać:
schnięcie,
zachowanie po rozciąganiu,
wpływ na łączenie warstw,
rezultat po opuszczeniu formy,
brak niepożądanego transferu.
Znakowanie surowej gumy przed wulkanizacją – 15% niższy koszt i koniec zabrudzeń form
Projekt w skrócie
Producent opon miał problem ze znakowaniem bieżników i półproduktów gumowych przed procesem wulkanizacji.
Stosowany wcześniej atrament był słabo widoczny po kolejnych etapach produkcji, a jego pozostałości przenosiły się na metalowe formy prasy. Konieczność czyszczenia form powodowała kosztowne przestoje całej linii.
Problem
Surowa guma jest jednym z bardziej wymagających materiałów do znakowania. Jej skład, zawartość sadzy, środki antyadhezyjne, elastyczność oraz późniejsze działanie temperatury i ciśnienia mogą zmienić zachowanie nadruku.
W tym projekcie rozwiązanie musiało zapewnić kontrastowe znakowanie przed wulkanizacją i jednocześnie ograniczyć niepożądany transfer atramentu na formę.
Założenia projektu
System miał:
- znakować bezpośrednio surową gumę,
- wykonywać kody alfanumeryczne i linie identyfikacyjne,
- zapewnić wysoki kontrast na czarnym podłożu,
- ograniczyć zabrudzanie form,
- pobierać dane automatycznie z MES,
- pracować bezkontaktowo na elastycznej powierzchni,
- ograniczyć odrzuty związane z nieczytelnymi oznaczeniami.
Zastosowane rozwiązanie
Na linii zastosowano przemysłowy system bezpośredniego znakowania REA JET GK 2.0 wykorzystujący technologię Piezo Ink Jet.
Drukarka umożliwia wykonywanie nadruków wysokiej rozdzielczości bezpośrednio na chłonnych powierzchniach, takich jak karton i papier. Dzięki temu informacje, grafiki oraz dane identyfikacyjne mogą być nanoszone dopiero podczas pakowania konkretnego produktu, zamiast znajdować się na wcześniej przygotowanym opakowaniu.
Rozwiązanie pozwoliło ograniczyć liczbę wariantów gotowych materiałów drukowanych oraz przenieść część danych zmiennych do procesu znakowania wykonywanego bezpośrednio na linii.
Integracja z procesem produkcyjnym
Drukarkę połączono z MES klienta, co umożliwia pobieranie kodu partii oraz informacji dotyczących aktualnej mieszanki.
Oznaczenie może dzięki temu pełnić rolę klucza łączącego fizyczny półprodukt z rekordem produkcyjnym dotyczącym receptury, maszyny, zlecenia i kontroli jakości.
Jeżeli kod ma być później odczytywany automatycznie, proces można rozszerzyć o kontrolę kodów REA VERIFIER.
Wyniki wdrożenia
Po zmianie technologii:
- wyeliminowano odnotowaną konieczność czyszczenia form wynikającą z transferu wcześniejszego atramentu,
- wydajność linii wzrosła o 12%,
- koszt eksploatacji przypadający na jedną oponę spadł o 15%,
- wyeliminowano odrzuty związane z rozmazanym oznaczeniem,
- poprawiono czytelność informacji wykorzystywanych podczas produkcji.
Dlaczego zastosowano DOD?
Technologia DOD umożliwia stosowanie większych kropli oraz wysoko kryjących atramentów pigmentowych, co ma szczególne znaczenie przy znakowaniu czarnej gumy.
Bezkontaktowa głowica może również pracować z większej odległości od elastycznej i nierównej powierzchni niż rozwiązania wymagające bardzo stabilnego prowadzenia materiału.
Wniosek
W branży oponiarskiej nie powinno się dobierać atramentu wyłącznie na podstawie wyglądu nadruku przed wulkanizacją. Test musi uwzględnić cały cykl procesu: rozciąganie, temperaturę, ciśnienie, kontakt z formą i zachowanie oznaczenia po kolejnych operacjach.
Drukarki DOD do dużych znaków
W przypadku dużych tekstów i symboli na elastycznych materiałach przydatna może być przemysłowa drukarka dużych znaków REA JET DOD 2.0, zaprojektowana do pracy w wymagających warunkach produkcyjnych.
Technologia Drop-on-Demand wykorzystuje sterowane krople atramentu do nanoszenia dużych oznaczeń.
Może być stosowana na:
pasach gumy,
warstwach bieżnikowych,
profilach,
półproduktach,
zmontowanych zielonych oponach.
Drukarki DOD wykonują:
numery partii,
kody materiałów,
oznaczenia wariantów,
tekst wielowierszowy,
proste grafiki,
symbole jakościowe.
Są praktycznym rozwiązaniem, gdy:
powierzchnia jest nierówna,
głowica nie może znajdować się bardzo blisko materiału,
potrzebna jest większa ilość pigmentu,
oznaczenie ma być widoczne z większej odległości.
Parametry kropli, ciśnienie, odległość i atrament należy dobrać podczas próby.
Systemy Spray Mark do linii i punktów, a także rozwiązania punktowe takie jak REA JET EDS do znakowania punktowego, służą do wykonywania prostych i dobrze widocznych oznaczeń.
Spray Mark służy do wykonywania prostych i dobrze widocznych oznaczeń.
Typowe zastosowanie obejmuje:
linie identyfikacyjne,
znaczniki montażowe,
punkty jakościowe,
punkty wyważenia,
zaznaczanie wad,
wskazanie strony materiału.
System może nanosić:
pojedynczą linię,
kilka linii równoległych,
różne kolory,
punkty o zadanej wielkości,
znaki przerywane.
Spray Mark nie zastępuje drukarki do tekstów i kodów. Pełni inną funkcję: pozwala operatorowi lub kamerze szybko rozpoznać stan oraz wariant materiału.
Drukarki TIJ i kodowanie wysokiej rozdzielczości
Drukarki TIJ można wykorzystać, gdy wymagane są:
małe teksty,
kody kreskowe,
Data Matrix,
kody QR,
numery seryjne,
grafiki i logo.
Typowe zastosowanie obejmuje:
płaskie półprodukty,
stabilnie prowadzone pasy,
worki EVA,
etykiety,
opakowania komponentów.
Drukarki TIJ wymagają małej i powtarzalnej odległości od powierzchni. Nie są automatycznie najlepszym rozwiązaniem do każdej warstwy gumy lub nieregularnej zielonej opony.
Stanowisko powinno zapewniać:
sztywne mocowanie,
ochronę głowicy,
stabilne prowadzenie,
ograniczenie drgań,
miejsce na wymianę kartridża.
Atramenty szybkoschnące mogą być przydatne przy krótkim czasie pomiędzy drukiem i kolejną operacją. Ich rzeczywiste schnięcie należy jednak sprawdzić na docelowej powierzchni.
Kody QR i Data Matrix na gumie
Przy projektowaniu symboli warto uwzględnić różnice pomiędzy kodem QR a kodem Data Matrix, aby dobrać właściwy standard do wymagań procesu i systemów odczytu.
Kody QR mogą odwoływać się do:
zlecenia,
receptury,
instrukcji,
kontroli,
historii materiału.
W zastosowaniach przemysłowych Data Matrix jest często wybierany ze względu na możliwość zapisania danych na niewielkim polu. Kody QR mogą być natomiast przydatne, gdy przewidywany jest odczyt urządzeniem mobilnym albo przekierowanie do zasobu cyfrowego.
Na jakość kodu wpływają:
wielkość modułu,
kontrast,
połysk,
rozciąganie,
zabrudzenie,
oświetlenie,
wolna przestrzeń wokół symbolu.
Przed zastosowaniem należy sprawdzić:
kod bezpośrednio po wydruku;
kod po formowaniu;
kod po wymaganym procesie;
odczyt w docelowym systemie.
Samo zeskanowanie telefonu nie zastępuje pomiaru jakości kodu.
Atramenty do różnych mieszanek gumowych
W aplikacjach oponiarskich można wykorzystać doświadczenia opisane szerzej w rozwiązaniach dla nadruku na gumie i elastomerach, gdzie atrament traktowany jest jako integralny element procesu technologicznego.
Atrament stanowi część procesu technologicznego, a nie wyłącznie materiał eksploatacyjny drukarki.
Przy jego wyborze należy uwzględnić:
skład receptury,
kolor,
temperaturę,
obecność środków antyadhezyjnych,
czas dostępny na schnięcie,
rozciąganie,
kontakt z pozostałymi warstwami,
warunki występujące w formach wulkanizacyjnych.
W zależności od aplikacji można stosować:
media wodne,
atramenty pigmentowe,
atramenty szybkoschnące,
kolory procesowe,
specjalistyczne płyny natryskowe.
Atrament nie powinien:
utrudniać łączenia warstw,
niepożądanie migrować,
powodować wad powierzchni,
pozostawiać nadmiernych pozostałości w formach wulkanizacyjnych.
Koszty operacyjne należy analizować na podstawie zużycia medium, częstotliwości czyszczenia, liczby przestojów i ilości braków, a nie tylko ceny opakowania z atramentem.
Jak ograniczyć przenoszenie nadruku na formę?
Ryzyko transferu można ograniczyć poprzez właściwe dobranie:
receptury atramentu,
wielkości kropli,
ilości medium,
miejsca nanoszenia,
czasu schnięcia,
parametrów procesu.
Test powinien obejmować serię kolejnych produktów. Jedna poprawnie wykonana próba nie potwierdza jeszcze stabilności długiego cyklu produkcyjnego.
Po zakończeniu testu należy ocenić:
gotową powierzchnię,
formę,
kontrast,
wpływ na dalsze operacje,
częstotliwość wymaganego czyszczenia.
Nie należy deklarować całkowitego wyeliminowania transferu bez prób dla konkretnej receptury i formy.
Znakowanie warstw bieżnikowych
Na wytłoczonym materiale można umieszczać:
kod mieszanki,
numer partii,
wariant produktu,
datę,
oznaczenie maszyny,
tekst procesowy,
kolorowe linie.
Stanowisko powinno uwzględniać:
temperaturę po wytłaczaniu,
prędkość,
zmianę szerokości,
położenie krawędzi,
drgania,
późniejsze cięcie.
Kod nie powinien znajdować się w miejscu przeznaczonym do usunięcia lub silnego rozciągnięcia.
W tekście i dokumentacji technicznej warto stosować precyzyjne określenia, takie jak pas bieżnikowy lub warstwa bieżnikowa, zamiast wielokrotnie powtarzać samo słowo „bieżnik”.
Znakowanie zielonej opony
Na zmontowanym, jeszcze nieutwardzonym produkcie można wykonać:
identyfikator wariantu,
numer zlecenia,
kod maszyny,
oznaczenie kontroli,
znacznik montażowy,
informację kierującą produkt do właściwej formy.
Powierzchnia jest elastyczna i ma nieregularną geometrię. System powinien uwzględniać:
pozycjonowanie,
obrót,
zmianę odległości,
strefę kontaktu z formą,
późniejszą deformację.
Oznaczenie należy ocenić także po zakończeniu procesu, nawet jeżeli ma służyć głównie kontroli przed umieszczeniem produktu w prasie.
Trwałe znakowanie gotowych opon
Trwałego znakowania nie należy utożsamiać z nadrukiem procesowym.
Gotowy wyrób może otrzymać:
kod laserowy,
numer seryjny,
kod Data Matrix,
oznaczenie klienta,
znacznik jakościowy,
etykietę produktową.
Trwałość powinna zostać określona przez wymagany okres czytelności oraz warunki eksploatacji.
Na rezultat wpływają:
ścieranie,
wyginanie,
promieniowanie UV,
środki chemiczne,
zabrudzenie,
różne warunki drogowe,
uszkodzenia mechaniczne.
Znakowanie laserowe może tworzyć oznaczenie bez stosowania tuszu, ale nie jest automatycznie odpowiednie do każdej mieszanki.
Znakowanie laserowe gotowego wyrobu
Laser może wykonywać:
tekst,
numery seryjne,
Data Matrix,
kody QR,
znaki identyfikacyjne.
Przed wdrożeniem należy ocenić:
reakcję mieszanki,
kontrast,
głębokość modyfikacji,
wpływ na materiał,
położenie na boku,
czytelność po ścieraniu,
bezpieczeństwo stanowiska.
W przypadku materiałów wrażliwych na temperaturę lub miejscowe osłabienie parametry procesu muszą zostać szczególnie dokładnie dobrane.
System laserowy wymaga:
osłon,
blokad,
odciągu,
ochrony optyki,
wentylacji lub chłodzenia,
okresowej obsługi.
Brak atramentu nie oznacza braku materiałów eksploatacyjnych i kosztów związanych z funkcjonowaniem całego stanowiska.
Oznaczenia opon po produkcji – jak czytać oznaczenia opon?
Informacje na boku gotowego produktu nie są tym samym co kody procesowe nanoszone w fabryce.
Przykładowy zapis:
205/55 R16 91V
może wskazywać:
205 – nominalną szerokość w milimetrach;
55 – proporcję wysokości profilu do szerokości;
R – konstrukcję radialną;
16 – średnicę obręczy w calach;
91 – indeks nośności;
V – indeks prędkości.
Indeks nośności 91 odpowiada maksymalnemu obciążeniu 615 kg dla jednej opony w warunkach określonych przez właściwe tabele. Litera V wskazuje kategorię prędkości, a nie rozmiar opony.
Opona diagonalna ma inną konstrukcję osnowy niż radialna i może być oznaczana w inny sposób. Dodatkowe litery mogą wskazywać między innymi:
wzmocnioną konstrukcję XL,
rozwiązanie Run Flat,
homologację producenta pojazdu,
konstrukcję bezdętkową.
Maksymalne ciśnienie podane na boku nie powinno być automatycznie traktowane jako zalecane ciśnienie eksploatacyjne pojazdu.
Ta sekcja ma wyłącznie wyjaśnić różnicę pomiędzy oznaczeniami handlowymi i procesowymi. Strona nie jest poradnikiem dotyczącym wyboru odpowiedniego ogumienia.
Opony letnie, zimowe i całoroczne
Opony letnie, opony zimowe i opony całoroczne mogą mieć różne oznaczenia związane z przeznaczeniem oraz parametrami użytkowymi.
Symbol M+S jest deklaracją dotyczącą przeznaczenia w błocie i śniegu. Symbol 3PMSF, nazywany czasem Three-Peak Mountain Snowflake, wskazuje spełnienie określonych wymagań dotyczących osiągów na śniegu.
Nie należy jednak ogólnie pisać, że wszystkie opony zimowe muszą na każdym rynku posiadać jednocześnie identyczny zestaw symboli. Wymagania zależą od kraju, kategorii produktu i aktualnych przepisów.
Etykieta UE może prezentować między innymi:
efektywność paliwową,
przyczepność na mokrej nawierzchni,
zewnętrzny hałas toczenia,
właściwości na śniegu lub lodzie, jeżeli mają zastosowanie.
Te oznaczenia dotyczą gotowego produktu i sprzedaży. Nie są wykonywane jako procesowy nadruk na nieutwardzonej mieszance.
Oznaczenie DOT i data produkcji
Kod DOT/TIN stosowany na rynku amerykańskim zawiera między innymi informacje identyfikacyjne zakładu i producenta oraz czterocyfrowy kod tygodnia i roku produkcji.
Przykładowo końcowe cyfry:
2526
oznaczają 25. tydzień 2026 roku.
Kod DOT nie jest zwykłym numerem partii drukowanym na pasie gumy. Jest trwałym oznaczeniem gotowego produktu wykonywanym zgodnie z wymaganiami właściwego rynku.
Urządzenie znakujące nie nadaje produktowi homologacji i nie powinno samodzielnie ustalać treści wymaganych oznaczeń.
Etykietowanie gotowych opon
Automatyczne systemy etykietowania mogą aplikować:
etykiety UE,
etykiety producenta,
etykiety klienta,
etykiety logistyczne,
kody magazynowe.
Etykieta może zawierać:
nazwę produktu,
rozmiar,
indeks nośności,
indeks prędkości,
kod kreskowy,
kod QR,
dane klienta,
informacje wymagane przed sprzedażą.
Guma jest trudnym podłożem dla kleju ze względu na:
strukturę,
krzywiznę,
środki procesowe,
elastyczność,
temperaturę.
System etykietowania powinien zapewnić:
właściwą pozycję,
odpowiedni docisk,
kontrolę obecności,
możliwość zmiany receptury,
dostęp przy wymianie rolki.
Należy wcześniej ustalić, czy materiał ma pozostać na produkcie przez cały łańcuch dostaw, czy zostać usunięty po zakupie.
Kontrola kodów i oznaczeń
Kamera może kontrolować:
obecność nadruku,
położenie,
treść,
kolor,
numery partii,
kody kreskowe,
Data Matrix,
kody QR,
obecność etykiety.
Należy rozróżnić:
wykrycie znaku,
odczyt treści,
porównanie z recepturą,
formalną ocenę jakości kodu.
Po wykryciu błędu system może:
wygenerować alarm,
zatrzymać linię,
skierować materiał do ponownej kontroli,
zapisać zdarzenie,
zablokować kolejną operację.
Czytelne oznaczenia wspierają kontrolę jakości, ale nie zapobiegają wszystkim pomyłkom i reklamacjom. Konieczne jest również zarządzanie recepturami, uprawnieniami i danymi źródłowymi.
Integracja z liniami produkcyjnymi i MES
Podobne wymagania integracyjne występują przy drukowaniu na plastiku i znakowaniu tworzyw sztucznych, gdzie systemy znakujące współpracują z PLC, ERP i MES w ramach nowoczesnych linii produkcyjnych.
System może pobierać:
numer zlecenia,
recepturę,
kod materiału,
projekt,
kolor linii,
numer partii,
parametry kontroli.
Przykładowy przebieg:
PLC lub MES rozpoznaje zlecenie;
przesyła dane do urządzenia;
drukarka ładuje projekt;
system wykonuje oznaczenie;
kamera kontroluje rezultat;
wynik trafia do historii produkcji.
Integracja powinna uwzględniać:
utratę komunikacji,
zatrzymanie transportera,
zmianę partii,
wznowienie procesu,
błędną recepturę,
brak atramentu,
niezgodność koloru,
tryb ręczny.
Dobrą praktyką jest blokowanie procesu, jeżeli wymagane urządzenia nie potwierdziły właściwego projektu i gotowości.
Przykładowa konfiguracja stanowiska
Stanowisko do oznaczania wytłaczanego pasa może obejmować:
drukarkę DOD,
system Spray Mark,
czujnik,
enkoder,
sterownik,
kamerę,
integrację z MES.
Proces:
system rozpoznaje wariant;
pobiera kod partii;
DOD wykonuje tekst;
Spray Mark nanosi linię;
kamera kontroluje obecność tekstu i koloru;
wynik zostaje zapisany;
materiał trafia do kolejnego etapu.
Konfiguracja powinna zostać sprawdzona przy docelowej prędkości, temperaturze i po pełnym procesie.
Jak przeprowadzić próbę znakowania?
Stanowisko do oznaczania wytłaczanego pasa może obejmować:
drukarkę DOD,
system Spray Mark,
czujnik,
enkoder,
sterownik,
kamerę,
integrację z MES.
Proces:
system rozpoznaje wariant;
pobiera kod partii;
DOD wykonuje tekst;
Spray Mark nanosi linię;
kamera kontroluje obecność tekstu i koloru;
wynik zostaje zapisany;
materiał trafia do kolejnego etapu.
Konfiguracja powinna zostać sprawdzona przy docelowej prędkości, temperaturze i po pełnym procesie.Test powinien wykorzystywać materiał pochodzący z bieżącej produkcji.
Należy ocenić:
kontrast,
czas schnięcia,
przyczepność,
odporność na ścieranie,
zachowanie po rozciąganiu,
deformację kodów,
wpływ środków antyadhezyjnych,
wpływ na łączenie warstw,
zachowanie w formie,
stan powierzchni po utwardzeniu,
czytelność dla kamery.
Do próby warto przekazać:
próbki najważniejszych receptur,
pas wytłaczanego materiału,
półprodukt,
projekt oznaczenia,
informację o prędkości,
temperaturę,
parametry procesu,
oczekiwany czas czytelności.
Test jednej receptury nie powinien kwalifikować rozwiązania do wszystkich wykorzystywanych mieszanek.
Podsumowanie
Przemysłowe znakowanie gumy powinno być dopasowane do receptury, powierzchni, etapu produkcji i funkcji oznaczenia.
REA JET Rubber Printing System i drukarki DOD umożliwiają nanoszenie tekstów, kodów i numerów partii na elastyczne półprodukty. Spray Mark wykonuje kolorowe linie, punkty jakościowe oraz znaczniki montażowe.
Drukarki TIJ i systemy wysokiej rozdzielczości mogą wykonywać Data Matrix, kody QR, numery seryjne i grafiki na stabilnych powierzchniach. Znakowanie laserowe oraz etykietowanie dotyczą przede wszystkim gotowych produktów.
Oznaczenia procesowe należy wyraźnie odróżnić od informacji dotyczących rozmiaru, indeksu prędkości, indeksu nośności, sezonowości, homologacji i sprzedaży.
Ostateczny wybór technologii powinien zostać poprzedzony próbą obejmującą rozciąganie, formowanie, pełny cykl technologiczny, kontrolę formy i ocenę gotowego wyrobu.




















REA JET w branży oponiarskiejPobierz prospekt zastosowań drukarek przemysłowych REA JET w branży oponiarskiej
Pobierz prospekt zastosowań drukarek przemysłowych REA JET w branży oponiarskiej
Katalog REAPobierz katalog produktów REA
Pobierz katalog produktów REA
FAQ: Najczęściej zadawane pytania
Jaka drukarka nadaje się do znakowania surowej gumy?
Do większych kodów i tekstów można zastosować RPS albo DOD. Do stabilnych powierzchni i mniejszych kodów można rozważyć TIJ lub Piezo.
Czy drukarki atramentowe mogą pracować bezdotykowo?
Tak. DOD, TIJ i inne technologie inkjet nanoszą atrament bez mechanicznego dociskania matrycy do powierzchni.
Czy można stosować atramenty na bazie wody?
Tak, w wybranych systemach do gumy. Atrament musi zostać dopasowany do receptury i całego procesu.
Czy szybkie znakowanie jest możliwe na wytłaczarce?
Tak, jeżeli system zostanie zsynchronizowany z rzeczywistą prędkością materiału i właściwie ustawiony względem powierzchni.
Czy nadruk pozostanie czytelny po utwardzeniu?
Zależy to od atramentu, receptury, ilości medium, ciśnienia, temperatury i deformacji. Wynik wymaga testu.
Czy oznaczenie może pozostaawić ślad w formie?
Niewłaściwy atrament lub zbyt duża ilość medium mogą powodować transfer. Dlatego należy kontrolować również powierzchnię formy.
Czy można drukować kody QR na gumie?
Tak, jeżeli powierzchnia, kontrast i deformacja pozwalają zachować geometrię symbolu. Kod należy sprawdzić po wszystkich wymaganych operacjach.
Czy można nadawać unikalne numery seryjne?
Tak. System może pobierać numery seryjne z MES albo bazy danych, pod warunkiem zapewnienia kontroli duplikatów i poprawnego zarządzania odrzutami.
Czy TIJ nadaje się do nierównej powierzchni?
TIJ wymaga małej i stabilnej odległości. Do powierzchni nieregularnych lepszy może być DOD.
Czy znakowanie laserowe jest trwałe?
Może tworzyć trwałe oznaczenie, ale odporność zależy od mieszanki, głębokości modyfikacji, ścierania i warunków użytkowania.
Czy trwałe znakowanie chroni przed kradzieżą?
Oznaczenie identyfikacyjne może utrudnić obrót przedmiotem i wspierać ewidencję, ale nie uniemożliwia kradzieży. Nie jest to podstawowe zastosowanie nadruku wykonywanego podczas produkcji.
Co oznaczają oznaczenia opon na boku?
Wskazują między innymi rozmiar, konstrukcję, indeks nośności, indeks prędkości, datę i inne właściwości gotowego produktu. Nie są tym samym co kody technologiczne.
Czy etykietę UE nanosi się przed wulkanizacją?
Nie. Dotyczy gotowego produktu przygotowanego do dystrybucji lub sprzedaży.
Dobierzmy technologię znakowania do Twojej produkcji
Umów się na bezpłatną konsultację z naszym ekspertem.