Znakowanie części samochodowych i komponentów automotive
Znakowanie części samochodowych obejmuje nanoszenie numerów części, numerów seryjnych, danych produkcyjnych oraz kodów 1D i 2D bezpośrednio na komponenty lub ich etykiety. Dobór technologii zależy od materiału, geometrii, wymaganej trwałości, czasu cyklu oraz procesów wykonywanych po znakowaniu, takich jak lakierowanie, obróbka czy montaż. W systemach traceability oznaczenie powinno być powiązane z właściwym rekordem produkcyjnym, ponieważ sam kod na części nie zapewnia pełnej identyfikowalności.
Jak znakować części samochodowe na linii produkcyjnej?
W zależności od materiału i zastosowania wykorzystuje się znakowanie laserowe, druk atramentowy, etykietowanie, systemy natryskowe albo mechaniczne metody wykonywania trwałych oznaczeń.
Rozwiązania dla branży motoryzacyjnej mogą obejmować:
laserowe znakowanie metalu i tworzyw sztucznych;
druk CIJ na przewodach, paskach, wężach i gumie;
druk wysokiej rozdzielczości TIJ;
znakowanie DOD dużymi znakami;
nanoszenie kolorowych kropek i linii;
automatyczne aplikowanie etykiet;
odczyt kodów kreskowych i kodów 2D;
kontrolę wizyjną;
pomiar jakości kodów DPM;
integrację z PLC, robotem, ERP i MES.
Strona jest przeznaczona dla:
producentów OEM;
dostawców Tier 1 i Tier 2;
producentów części zamiennych;
zakładów obróbki metalu;
producentów komponentów z tworzyw sztucznych;
producentów opon, uszczelek i wyrobów gumowych;
producentów elektroniki samochodowej;
integratorów automatyki;
działów produkcji, jakości i identyfikowalności.
W przemyśle motoryzacyjnym samo wykonanie znaku nie tworzy pełnej identyfikowalności. Oznaczenie musi zostać prawidłowo przypisane do części, procesu, zlecenia i rekordu przechowywanego w systemie produkcyjnym.
DLaczego
Dlaczego znakowanie części samochodowych jest ważne?
Znakowanie części samochodowych odgrywa kluczową rolę w kontroli jakości, montażu, logistyce, serwisie i obsłudze reklamacji.
Prawidłowo zaprojektowane oznakowanie może wspierać:
identyfikację producenta i dostawcy;
rozpoznanie typu części;
identyfikację wariantu technicznego;
przypisanie komponentu do partii;
rozpoznanie formy i gniazda;
śledzenie historii produkcji;
kontrolę operacji montażowych;
powiązanie części z wynikami testów;
izolację niezgodnej partii;
działania serwisowe;
regenerację i ponowne wykorzystanie;
ograniczenie ryzyka zastosowania niewłaściwego komponentu.
W sektorze motoryzacyjnym identyfikowalność może ograniczyć zakres koniecznej izolacji albo wycofania produktów, ponieważ pozwala dokładniej ustalić, których partii, dostawców lub procesów dotyczy problem. Nie eliminuje jednak samego ryzyka wystąpienia niezgodności.
Oznaczenia mogą również wspierać ochronę przed podróbkami i zwiększać przejrzystość rynku części zamiennych. Wymaga to jednak dodatkowych mechanizmów, takich jak:
unikalne identyfikatory;
kontrola duplikatów;
baza danych;
autoryzacja odczytu;
zabezpieczenia projektu;
powiązanie oznaczenia z dokumentacją.
Sam numer albo kod nie stanowi pełnego zabezpieczenia przed podrobieniem części samochodowych.
jakie informacje
Jakie informacje nanosi się na części samochodowe?
Zakres informacji zależy od funkcji komponentu, wymagań klienta, miejsca w łańcuchu dostaw i sposobu dalszej kontroli.
Dane produktu
Na częściach samochodowych można umieszczać:
numer części;
indeks materiałowy;
nazwę producenta;
kod dostawcy;
wersję techniczną;
rozmiar;
model;
oznaczenie homologacyjne, jeżeli ma zastosowanie;
symbol materiału.
Dane produkcyjne
Typowe dane obejmują:
numer partii;
datę i godzinę;
numer zmiany;
numer linii;
numer formy;
numer gniazda;
identyfikator maszyny;
numer zlecenia;
oznaczenie wyniku kontroli.
Dane jednostkowe
W procesach wymagających identyfikacji pojedynczej części stosuje się między innymi:
numer jednostkowy;
kod Data Matrix;
kod QR;
kod kreskowy;
identyfikator DPM;
odwołanie do rekordu w MES.
Nie każda część wymaga unikalnego oznaczenia. Dla prostych komponentów wystarczający może być numer partii, natomiast części bezpieczeństwa, elektronika lub komponenty przypisywane do określonego zespołu mogą wymagać identyfikacji każdej sztuki.
Oznaczenia technologiczne
Znakowanie elementów może obejmować także:
kropki wyważające;
znaki OK lub NOK;
punkty montażowe;
linie pozycjonujące;
kierunek montażu;
miejsca wiercenia;
oznaczenie wykonanej kontroli;
kolorowe rozróżnienie wariantów.
Wyzwania w znakowaniu komponentów samochodowych – czy Twoja produkcja jest na nie gotowa?
Odporność na procesy technologiczne
Oznakowanie musi przetrwać kontakt z olejami silnikowymi, płynami hamulcowymi, wysoką temperaturą w komorze silnika oraz procesami lakierniczymi czy galwanicznymi.
Trwałość przez cały cykl życia pojazdu
Kody na częściach samochodowych muszą pozostać czytelne nawet po 15–20 latach eksploatacji w trudnych warunkach drogowych. Trwałe numery seryjne ułatwiają obsługę gwarancyjną i identyfikację części kompatybilnych z danym modelem samochodu.
Znakowanie mikroskopijnych elementów
W dobie elektroniki samochodowej i miniaturyzacji, konieczne jest nanoszenie bardzo małych kodów Data Matrix na ograniczonej powierzchni (np. na czujnikach czy mikrostykach).
Ekstremalne tempo produkcji
Linie montażowe pracują w trybie ciągłym z bardzo krótkimi cyklami taktowania. System znakujący nie może być „wąskim gardłem” produkcji. W celu zapewnienia identyfikowalności "na lata" rekomendowane jest znakowania laserowe
Różnorodność materiałowa
Jedna linia może wymagać znakowania na stali hartowanej, odlewach aluminiowych, tworzywach sztucznych (ABS, PA) oraz elementach gumowych. Oznaczane są części lub obudowy ze stali nierdzewnej, elementów metalowych, metalu, aluminium, mosiądzu czy tworzyw sztucznych.
Ochrona przed podróbkami i traceability
Zakres identyfikowalności powinien wynikać z charakteru komponentu, wymagań klienta, planu kontroli, analizy ryzyka i obowiązujących procedur jakościowych. W zależności od procesu może obejmować m.in. partię materiału, dostawcę, parametry produkcji, wyniki kontroli i montaż końcowy.
informacje
Numer części, partia i identyfikator jednostkowy
Pojęcia te nie powinny być stosowane zamiennie.
Numer części
Numer części identyfikuje określony typ, model albo wariant komponentu. Wiele identycznych sztuk może posiadać ten sam numer części.
Numer partii
Numer partii łączy grupę wyrobów wykonanych:
w określonym czasie;
z określonej dostawy materiału;
na konkretnej maszynie;
według jednej receptury;
w ramach danego zlecenia.
Identyfikator jednostkowy
Identyfikuje pojedynczą sztukę. Może zostać zapisany jako tekst albo w kodzie maszynowym.
VIN
VIN identyfikuje pojazd, nie każdą część motoryzacyjną.
Może zostać naniesiony na komponent tylko wtedy, gdy:
część została przypisana do konkretnego pojazdu;
VIN jest dostępny na danym etapie produkcji;
wymaga tego procedura klienta;
proces posiada zabezpieczenia przed błędnym przypisaniem.
Integracja automatyki może ograniczyć ryzyko błędów w danych VIN, ale nie eliminuje go samoczynnie. System musi kontrolować źródło informacji, właściwą część, aktywne zlecenie i wynik operacji.
znakowanie
Metody znakowania części samochodowych
Nie istnieje jedna technologia właściwa dla wszystkich komponentów motoryzacyjnych.
Zastosowanie | Typowa technologia |
|---|---|
Kod na części stalowej | Fiber |
Oznaczenie na stali nierdzewnej | Fiber |
Kod na odlewie aluminiowym | Fiber i kontrola DPM |
Plastikowa obudowa lub złącze | Fiber albo UV po próbie |
Płytka elektroniki | Fiber albo UV |
Pasek rozrządu | CIJ |
Przewód albo wąż | CIJ |
Mały nadruk na filtrze | TIJ lub CIJ |
Duży znak na surowej gumie | DOD |
Punkt wyważania | SPRAY |
Oznaczenie sprężyny | SPRAY albo CIJ |
Filtr ceramiczny | CO₂ albo nadruk po próbie |
Etykieta akumulatora | automatyczne etykietowanie |
Etykieta opakowania KLT | Print & Apply |
Pomiar kodu DPM | weryfikator kodów |
Ostateczny wybór zależy od: |
|
materiału;
powłoki;
dostępnego pola;
taktu;
geometrii części;
wymaganej trwałości;
etapów wykonywanych po oznakowaniu;
sposobu kontroli.
technologia
DPM – bezpośrednie znakowanie części
DPM, czyli Direct Part Marking, oznacza nanoszenie informacji bezpośrednio na powierzchnię materiału. W praktyce jest ono realizowane przez różne systemy znakowania dla produkcji zintegrowane z liniami wytwórczymi.
DPM nie jest nazwą jednej technologii. Znak może powstać przez:
laserowe znakowanie;
grawerowanie laserowe;
druk CIJ albo TIJ;
znakowanie mikroudarowe;
nanoszenie koloru;
trawienie elektrochemiczne;
grawerowanie mechaniczne.
Znakowanie mikroudarowe
Mikroudarowe znakowanie to mechaniczna technika tworząca serię wgłębień na powierzchni materiału. Może być stosowane do części silnikowych, odlewów i masywnych komponentów metalowych.
Zaletami są:
możliwość wykonania głębszego znaku;
odporność na wybrane rodzaje ścierania;
brak atramentu;
czytelność na surowym metalu.
Ograniczenia obejmują:
kontakt mechaniczny;
hałas;
drgania;
wpływ na cienkie lub obciążone elementy;
trudniejsze wykonywanie małych kodów na nierównym metalu.
Głębokie znakowanie mikroudarowe nie powinno być automatycznie wybierane dla wszystkich części silnika. Wpływ na komponent należy sprawdzić konstrukcyjnie.
Trawienie elektrochemiczne
Trawienie elektrochemiczne wykorzystuje elektrolit, szablon i przepływ prądu do utworzenia wzoru na przewodzącym materiale.
Może mieć zastosowanie do:
stali;
stali nierdzewnej;
narzędzi;
metalowych części o stabilnej geometrii.
Metoda wymaga kontaktu, przygotowania szablonu oraz zarządzania elektrolitem. Nie jest tak elastyczna dla danych zmiennych jak laser lub druk cyfrowy.
Tampodruk
Tampodruk wykorzystuje elastyczny tampon przenoszący farbę na nieregularne powierzchnie.
Sprawdza się przy:
stałych logotypach;
oznaczeniach graficznych;
przyciskach;
elementach wnętrza;
obudowach.
Jest mniej elastyczny przy często zmienianych numerach i kodach.
Technologie dla branży motoryzacyjnej
Firma Rea Elektronik to globalny dostawca, który zapewnia kompleksowe wsparcie w zakresie identyfikacji przemysłowej.
Nasza oferta obejmuje wszystkie kluczowe technologie znakowania, w tym bezpośrednie znakowanie (DPM) oraz laserowe metalu, a także weryfikację kodów kreskowych i 2D z jednego, pewnego źródła.
REA JET
Czytelne nadruki na częściach, przewodach, oponach i opakowaniach wspierają identyfikowalność komponentów na każdym etapie produkcji motoryzacyjnej w całym zakładzie przemysłowym.
Automatyczne etykietowanie komponentów, pojemników i jednostek logistycznych usprawnia montaż, magazynowanie oraz terminowe dostawy zgodne z harmonogramem produkcji motoryzacyjnej bez opóźnień.
REA LASER
Trwałe znakowanie laserowe części metalowych i plastikowych zapewnia precyzyjne kody, odporne na ścieranie, temperaturę oraz warunki eksploatacji przez okres użytkowania.
REA VERIFIER
Kontrola jakości kodów na komponentach motoryzacyjnych ogranicza błędy montażowe, wspiera identyfikowalność oraz zgodność dostaw w całym łańcuchu produkcyjnym każdego dnia.
Wykorzystujemy specjalistyczne maszyny, takie jak grawerki laserowe, które umożliwiają precyzyjną obróbkę i osiągnięcie trwałych, odpornych na upływ czasu, temperaturę oraz działanie rozpuszczalników oznaczeń na metalowych częściach i innych produktach. Znakowanie laserem pozwala na trwałe znakowanie stali nierdzewnej kodami 2D, numerów seryjnych oraz innych istotnych informacji, co zwiększa bezpieczeństwo i niezawodność pojazdów. Jako bezpośredni producent, gwarantujemy ceny fabryczne bez marż pośredników oraz pełne wsparcie techniczne na każdym etapie wdrożenia, w tym pomoc w użyciu specjalistycznego oprogramowania do optymalizacji procesu znakowania i uzyskania najwyższej jakości efektów.
Główne zastosowanie | Materiał | Odporność | |
| REA JET TIJ | Części zamienne, elektronika | Plastik, metal, karton | Średnia/Wysoka |
| REA JET CIJ | Kable, przewody gumowe | Guma, PVC, metal | Wysoka (oleje, płyny) |
| REA LASER | Blok silnika, VIN, podwozie | Stal, aluminium, ABS | Ekstremalna (nieusuwalne) |
| REA LABEL | Akumulatory, opony, szyby | Powierzchnie płaskie | Wysoka (UV, ścieranie) |
laser
Laserowe znakowanie części samochodowych
Laserowe znakowanie części samochodowych drukarką laserową do metalu FIBER pozwala wykonywać teksty, kody, logo i symbole przez kontrolowaną modyfikację materiału albo jego warstwy.
W zależności od materiału laserowe znakowanie może powodować:
zmianę koloru;
wyżarzanie;
usunięcie lakieru;
ablację;
spienianie tworzywa;
płytkie grawerowanie;
głębokie grawerowanie.
Laserowe znakowanie jest szeroko stosowane w branży motoryzacyjnej ze względu na:
możliwość automatyzacji;
wysoką precyzję;
brak mechanicznego kontaktu;
wykonywanie zmiennych danych;
możliwość nanoszenia niewielkich kodów;
łatwą integrację z kontrolą wizyjną.
Technologia nie jest jednak idealnym rozwiązaniem dla każdego komponentu. Skuteczność zależy od materiału, powłoki, geometrii, taktu i dopuszczalnej ingerencji w powierzchnię.
laser
Grawerowanie laserowe a znakowanie laserowe
Grawerowanie laserowe i znakowanie laserowe nie oznaczają tego samego.
Znakowanie laserowe
Może powodować zmianę koloru albo usunięcie cienkiej warstwy bez wykonania wyczuwalnego wgłębienia.
Grawerowanie laserowe
Polega na rzeczywistym usuwaniu materiału. Efektem jest zagłębienie na powierzchni.
Grawerowanie może zapewniać trwałe oznakowanie, ale nie zawsze jest najlepszym wyborem.
Głębszy znak może:
wydłużyć takt;
pogorszyć odporność korozyjną;
zatrzymywać zabrudzenia;
osłabić cienki element;
wpłynąć na rozkład naprężeń;
utrudnić czyszczenie.
W przypadku części silnikowych, sprężyn, wałów, elementów układu hamulcowego i innych komponentów obciążonych grawerowanie laserowe powinno zostać ocenione przez konstrukcję oraz jakość.
laser
Laser Fiber do metalowych części
Lasery Fiber są podstawowym kierunkiem przy laserowym znakowaniu metalu.
Mogą być stosowane do:
stali;
stali nierdzewnej;
aluminium;
stopów;
odlewów;
obudów;
wałów;
metalowych części układu napędowego;
części silnika;
złączy;
wybranych tworzyw technicznych.
Na metalowych częściach można wykonywać:
numer części;
identyfikator;
kod 2D;
logo;
oznaczenie kontroli;
symbol montażowy.
Stal nierdzewna
Na stali nierdzewnej można rozważyć wyżarzanie, zmianę koloru, usunięcie warstwy albo grawerowanie.
Wyżarzanie może utworzyć kontrastowy znak bez głębokiego naruszania powierzchni materiału. Należy jednak sprawdzić wpływ procesu na:
pasywację;
odporność korozyjną;
wygląd;
późniejsze czyszczenie;
środowisko użytkowania.
Aluminium
Na aluminium laser może:
usuwać warstwę anodowaną;
modyfikować lakier;
wykonywać grawerowanie;
tworzyć kod o wysokim kontraście.
Wynik zależy od stopu, powłoki, chropowatości i oświetlenia używanego do odczytu.
Odlewy
Odlewy mogą mieć nierówną powierzchnię, porowatość i różnice wysokości.
Mały kod może wymagać:
obrobionego pola;
większego modułu;
odpowiedniego ogniska;
stabilnego uchwytu;
oświetlenia dopasowanego do powierzchni.
Znakowanie komponentów automotive kodem Data Matrix – czas procesu skrócony ze 120 do 2 sekund
Projekt w skrócie
Producent komponentów podwozia potrzebował automatycznego systemu trwałego znakowania metalowych części przed procesem malowania proszkowego.
Stosowane wcześniej metody powodowały problemy z czytelnością oznaczeń po naniesieniu powłoki, co utrudniało identyfikowalność komponentu oraz powiązanie go z cyfrowym rekordem produkcyjnym.
Problem
Kod wykonywany przed lakierowaniem musiał zachować odpowiednią geometrię i kontrast również po nałożeniu warstwy ochronnej.
Jednocześnie stanowisko miało pracować jako część zrobotyzowanej linii produkcyjnej i otrzymywać dane indywidualne dla kolejnych komponentów bez ręcznej ingerencji operatora.
Założenia projektu
System miał:
- wykonywać trwałe numery seryjne i kody Data Matrix,
- znakować metal przed lakierowaniem,
- współpracować z robotyką linii,
- automatycznie pobierać dane z MES,
- ograniczyć ręczne przepisywanie numerów,
- zapewnić późniejszy odczyt oznaczenia,
- znacząco skrócić czas operacji.
Zastosowane rozwiązanie
Wdrożono zautomatyzowane stanowisko wykorzystujące REA LASER Fiber o mocy 30 W w konfiguracji przygotowanej dla tej aplikacji.
Kod jest wykonywany bezpośrednio na metalowym komponencie przed procesem lakierowania. Parametry znakowania dobrano tak, aby oznaczenie zachowało wystarczającą czytelność po naniesieniu powłoki.
Integracja z procesem produkcyjnym
Laser otrzymuje z systemu MES dane przypisane do kolejnego podzespołu. Oznacza to, że numer seryjny lub Data Matrix są generowane na podstawie aktualnego rekordu produkcyjnego, bez ręcznego wpisywania przez operatora.
Przy kodach DPM na metalu warto połączyć stanowisko z REA VERIFIER oraz stosować zasady opisane w poradniku Data Matrix DPM na metalu.
Wyniki wdrożenia
Po uruchomieniu stanowiska:
- wyeliminowano odnotowane błędy dotyczące numerów identyfikacyjnych w opisanym procesie,
- czas znakowania jednego detalu skrócono ze 120 sekund do 2 sekund,
- dane dla kolejnych komponentów są generowane automatycznie,
- oznaczenie zostało powiązane z systemem MES,
- proces znakowania stał się elementem zautomatyzowanego traceability.
Dlaczego zastosowano laser Fiber?
Fiber dobrze sprawdza się przy bezpośrednim znakowaniu elementów stalowych i aluminiowych, gdzie ważna jest trwałość oraz brak materiałów eksploatacyjnych.
Technologia umożliwia również wykonywanie kodów Data Matrix i numerów seryjnych w bardzo krótkim czasie oraz łatwą integrację ze stanowiskiem robotycznym.
Wniosek
W branży automotive największą wartość daje nie samo wykonanie trwałego kodu, lecz jego automatyczne powiązanie z konkretną częścią i rekordem w MES. Dzięki temu znakowanie staje się jednym z kluczowych elementów identyfikowalności komponentu w całym procesie produkcyjnym.
laser
Laser UV do tworzyw sztucznych i elektroniki
Laser UV może być stosowany do wybranych komponentów z tworzyw sztucznych, folii, obudów i elektroniki.
Może wykonywać:
mały kod;
tekst;
oznaczenie wariantu;
symbol;
identyfikator techniczny.
W branży motoryzacyjnej UV można rozważyć do:
złączy;
obudów czujników;
elementów elektronicznych;
folii technicznych;
niewielkich części plastikowych;
powierzchni wrażliwych na silne nagrzewanie.
Rezultat zależy od:
rodzaju compoundu;
pigmentu;
dodatków;
koloru;
grubości;
naprężeń.
Laser UV może ograniczyć strefę wpływu cieplnego, ale nie eliminuje całkowicie oddziaływania na materiał.
Próba powinna sprawdzić:
zmianę koloru;
deformację;
mikropęknięcia;
stabilność oznaczenia;
odczyt kodu;
zachowanie po starzeniu.
laser
Laser CO₂ do ceramiki, gumy i wybranych polimerów
Laser CO₂ jest przeznaczony głównie do materiałów niemetalowych i w tej grupie zastosowań sprawdzają się specjalistyczne systemy znakowania laserowego CO₂.
Może mieć zastosowanie do:
filtrów ceramicznych;
gumy;
wybranych tworzyw sztucznych;
powłok;
materiałów organicznych;
opakowań części zamiennych.
Nie jest podstawowym źródłem do laserowego znakowania niepowleczonej stali ani aluminium.
Na materiałach niemetalowych trzeba sprawdzić:
miejscowe topienie;
zmianę koloru;
powstawanie produktów procesu;
deformację;
wpływ na właściwości;
skuteczność odciągu.
laser
Czy laserowe znakowanie jest trwałe?
Laserowe znakowanie może zapewniać trwałe oznaczenia, ponieważ znak powstaje przez modyfikację powierzchni materiału lub jego warstwy.
Nie oznacza to jednak, że każdy znak jest:
niemożliwy do usunięcia;
odporny na wszystkie chemikalia;
odporny na dowolną temperaturę;
czytelny przez 15–20 lat;
odporny na każdy rodzaj ścierania.
Trwałość zależy od:
materiału;
rodzaju efektu;
głębokości;
powłoki;
miejsca montażu;
środowiska;
czasu użytkowania;
procesów wykonywanych po oznaczeniu.
Znak może zostać uszkodzony przez:
korozję;
szlifowanie;
zasłonięcie osadem;
agresywne działanie chemikaliów;
deformację;
usunięcie powłoki;
zniszczenie komponentu.
Wymagany okres czytelności powinien wynikać ze specyfikacji. Część jednorazowa, filtr eksploatacyjny, moduł elektroniczny i element układu napędowego mogą mieć różne wymagania.
wyzwania
Trwałe znakowanie w trudnych warunkach
Części motoryzacyjne mogą pracować w trudnych warunkach i być narażone na:
wysoką temperaturę;
oleje silnikowe;
płyn hamulcowy;
płyn chłodniczy;
paliwo;
sól;
wodę;
detergenty;
ścieranie;
drgania;
warunki atmosferyczne;
promieniowanie UV.
Trwałe znakowanie powinno zostać zakwalifikowane przy użyciu testów odwzorowujących rzeczywiste narażenia.
Test chemiczny powinien określać:
konkretną substancję;
stężenie;
temperaturę;
czas kontaktu;
liczbę cykli;
sposób pocierania;
kryterium zaliczenia.
Znakowanie laserowe może być odporne na zmywanie, ponieważ nie opiera się na warstwie atramentu. Grawerowanie albo zmiana koloru nadal mogą jednak zostać uszkodzone razem z powierzchnią materiału.
Głębokie oznakowanie nie jest automatycznie najtrwalszym rozwiązaniem. W niektórych przypadkach płytka zmiana koloru może zachowywać czytelność lepiej i mniej ingerować w część.
technologia
CIJ do kabli, przewodów, pasków i gumy
Druk atramentowy ciągły CIJ jest technologią bezkontaktową opartą na nanoszeniu niewielkich kropli atramentu na poruszający się element i stanowi jedno z kluczowych rozwiązań znakowania przemysłowego REA stosowanych w motoryzacji.
CIJ jest szeroko stosowane w przemyśle motoryzacyjnym do:
pasków rozrządu;
przewodów;
kabli;
węży;
uszczelek;
gumy;
filtrów;
elementów o zmiennym położeniu.
Może nanosić:
numer części;
partię;
datę;
model;
oznaczenie dostawcy;
krótki kod;
symbol.
Zaletami CIJ są:
praca bezkontaktowa;
tolerancja zmiany odległości;
możliwość pracy na zakrzywionych powierzchniach;
praca w trybie ciągłym;
integracja z szybkimi liniami produkcyjnymi.
Nie każdy system musi jednak działać bez przerw przez cały czas. Tryb pracy i interwały obsługi powinny wynikać z modelu urządzenia, atramentu i harmonogramu zakładu.
atramenty
Tusze pigmentowe i odporność nadruku
Tusze pigmentowe mogą zapewniać dobry kontrast na ciemnych elementach albo powierzchniach wymagających jasnego oznaczenia.
Ich stosowanie może wymagać:
mieszania;
cyrkulacji;
czyszczenia;
właściwej konfiguracji głowicy;
kontroli osadzania pigmentu.
Nie można zakładać, że każdy pigmentowy atrament jest odporny na olej, paliwo i wysoką temperaturę.
Odporność nadruku zależy od całego układu:
atramentu;
podłoża;
przygotowania powierzchni;
czasu schnięcia;
dalszej obróbki;
warunków użytkowania.
tij
TIJ do druku wysokiej rozdzielczości
TIJ umożliwia precyzyjne nanoszenie drobnych tekstów, kodów i grafiki na stabilnie prowadzonych elementach.
Technologię można rozważyć do:
filtrów;
folii EVA;
surowej gumy prowadzonej blisko głowicy;
płaskich komponentów;
etykiet;
kartoników;
opakowań części zamiennych.
TIJ może wykonywać:
tekst;
datę;
numer części;
kod 1D;
kod 2D;
niewielkie logo.
Wysoka rozdzielczość nie gwarantuje prawidłowego odczytu. Na wynik wpływają również:
kontrast;
moduł;
połysk;
geometria powierzchni;
odległość;
prędkość;
schnięcie.
DOD
DOD do dużych znaków
DOD jest właściwym rozwiązaniem do dużych oznaczeń nanoszonych większymi kroplami, a przykładem takiej technologii jest przemysłowa drukarka dużego pisma REA JET DOD 1.0.
Może być stosowane do:
surowej gumy;
kordów tekstylnych;
mat;
mieszanek;
dużych komponentów;
opakowań transportowych.
System może wykonywać:
duże numery;
logo;
linie;
znaki produkcyjne;
kody o odpowiednio dużych modułach.
Na surowej gumie należy sprawdzić oznaczenie po:
formowaniu;
ściskaniu;
podgrzewaniu;
wulkanizacji;
kontakcie z innymi warstwami.
jakość
Punkty wyważania i oznaczenia jakościowe
Systemy natryskowe mogą nanosić:
punkty wyważania;
kropki kontroli jakości;
linie montażowe;
oznaczenia wariantów;
symbole OK i NOK;
znaczniki wad.
W motoryzacji rozwiązania te wykorzystuje się między innymi do:
opon;
sprężyn;
elementów zawieszenia;
gumowych komponentów;
części po kontroli.
Kolorowa kropka ułatwia operatorowi rozpoznanie stanu albo wariantu, ale nie zastępuje kodu, jeśli wymagana jest jednoznaczna identyfikacja.
etykiety
Etykietowanie komponentów motoryzacyjnych
Etykietowanie polega na automatycznym albo ręcznym nanoszeniu wcześniej przygotowanych etykiet samoprzylepnych.
W przemyśle motoryzacyjnym stosuje się:
etykiety techniczne;
etykiety logistyczne;
tabliczki informacyjne;
oznaczenia opakowań KLT;
etykiety bezpieczeństwa;
etykiety części zamiennych;
oznaczenia akumulatorów;
etykiety modułów elektronicznych.
Etykieta może zawierać:
numer części;
kod kreskowy;
kod 2D;
instrukcję;
dane klienta;
symbole bezpieczeństwa;
dane logistyczne.
Trwałość etykiety zależy od:
rodzaju nośnika;
kleju;
powierzchni;
temperatury aplikacji;
kontaktu z chemią;
promienia krzywizny;
warunków użytkowania.
Nie każda etykieta przemysłowa jest automatycznie odporna na oleje, paliwa albo wysoką temperaturę.
kody
Data Matrix w znakowaniu części
Data Matrix jest szeroko stosowany do identyfikacji komponentów motoryzacyjnych, ponieważ może przechowywać dane na niewielkiej powierzchni, a przy jego projektowaniu warto uwzględnić różnice pomiędzy kodem QR a kodem Data Matrix.
Kod może zawierać:
numer części;
identyfikator jednostkowy;
kod dostawcy;
datę;
partię;
odwołanie do systemu.
Projekt kodu powinien określać:
strukturę danych;
rozmiar modułu;
strefę ciszy;
lokalizację;
metodę wykonania;
sposób oświetlenia;
wymagany poziom jakości.
Kodów Data Matrix nie należy zmniejszać wyłącznie dlatego, że laser albo drukarka posiadają wysoką rozdzielczość.
Data Matrix a kod kreskowy
Kody kreskowe zajmują zwykle więcej miejsca przy tej samej ilości danych, ale mogą być właściwe na etykietach i opakowaniach.
Data Matrix sprawdza się szczególnie przy:
DPM;
małym polu;
automatycznym montażu;
kodach wykonywanych na częściach metalowych;
komponentach z tworzyw sztucznych;
elektronice.
identyfikowalność
Identyfikowalność części samochodowych
Identyfikowalność oznacza możliwość powiązania części z właściwą historią produkcji i opiera się na odpowiednio dobranych zastosowaniach znakowania w przemyśle.
System powinien pozwalać ustalić:
co zostało wyprodukowane;
kiedy;
na której maszynie;
z jakiego materiału;
w którym gnieździe;
według jakiego programu;
z jakim wynikiem kontroli;
do jakiego klienta trafiła część.
W celu zapewnienia identyfikowalności oznaczenie powinno być połączone z:
rekordem produkcyjnym;
numerem zlecenia;
partią materiału;
wynikami testów;
statusem produktu;
historią reworku.
Pełna identyfikowalność nie wynika wyłącznie z oznakowania. Wymaga prawidłowych danych, kontroli duplikatów, zapisu operacji i procedur organizacyjnych.
Znakowanie może wspierać śledzenie historii części od produkcji do montażu tylko wtedy, gdy dane są przekazywane pomiędzy uczestnikami łańcucha i zachowują spójność.
integracja
Integracja z automatyką i liniami produkcyjnymi
Zaawansowane systemy znakowania, w tym rozwiązania do znakowania punktowego REA JET EDS, można integrować z:
PLC;
robotami;
ERP;
MES;
systemem jakości;
skanerem;
kamerą;
weryfikatorem;
mechanizmem odrzutu.
Integracja z PLC
Sterownik może zarządzać:
sygnałem startu;
wyborem projektu;
czujnikiem obecności;
blokadą procesu;
alarmem;
odrzutem;
prędkością.
Integracja z MES
MES może:
generować identyfikator;
udostępniać dane zlecenia;
blokować duplikaty;
zapisywać wynik;
przypisywać oznaczenie do części;
rejestrować wynik kontroli;
zarządzać reworkiem.
Integracja z robotem
Robot może:
ustawiać komponent;
przemieszczać laser;
obracać część;
prezentować kilka powierzchni;
przekazywać produkt do kontroli.
Integracja automatyki zwiększa efektywność produkcji i kontrolę jakości, ale nie eliminuje wszystkich błędów. W przypadku awarii komunikacji, czujnika albo bazy danych system powinien przejść do zdefiniowanego stanu bezpiecznego.
Stanowisko może wymagać:
zatrzymania linii;
zablokowania kolejnego numeru;
odrzucenia części;
alarmu;
ręcznej autoryzacji wznowienia.
weryfikacja
Skaner, kamera i weryfikator
Każde urządzenie pełni inną funkcję.
Skaner
Skaner odczytuje dane zapisane w kodzie.
Kamera
Kamera może sprawdzać:
obecność;
położenie;
treść tekstu;
numer części;
symbol jakości;
kompletność;
orientację.
Weryfikator
Weryfikator mierzy parametry jakości kodu według określonej metody.
Może analizować między innymi:
kontrast;
modulację;
geometrię;
uszkodzenie wzoru;
stałość siatki;
deformację osiową.
Weryfikator nie potwierdza:
poprawności danych w MES;
braku duplikatów;
trwałości znaku;
wytrzymałości komponentu;
zgodności całej części z wymaganiami jakościowymi.
normy
Normy i wymagania branży motoryzacyjnej
W branży motoryzacyjnej nie istnieje jeden uniwersalny standard narzucający identyczne znakowanie każdej części.
Wymagania mogą wynikać z:
dokumentacji OEM;
customer-specific requirements;
planu kontroli;
analizy ryzyka;
standardów VDA;
wytycznych AIAG;
norm dotyczących kodów;
specyfikacji materiałowej;
zasad zakładowych.
IATF 16949 dotyczy systemu zarządzania jakością. Nie oznacza automatycznie, że każda sztuka musi posiadać Data Matrix albo że każdy kod musi być formalnie mierzony weryfikatorem.
Zakres kontroli powinien wynikać z:
krytyczności części;
wymagania klienta;
prawdopodobieństwa błędu;
skutków niezgodności;
możliwości kontroli w kolejnych operacjach.
znakowanie
Znakowanie przed i po lakierowaniu
Moment wykonania oznaczenia ma wpływ na jego czytelność i trwałość.
Przed lakierowaniem
Znakowanie może być wykonane na czystym metalu, ale powłoka może:
zakryć znak;
wypełnić grawerowanie;
zmniejszyć kontrast;
zmienić geometrię kodu.
Kod wykonany przed lakierowaniem trzeba sprawdzić po pełnym procesie.
Po lakierowaniu
Laser może:
usunąć lakier;
odsłonić metal;
zmienić kolor warstwy;
wykonać grawerowanie w powłoce.
Należy sprawdzić:
odporność korozyjną;
odpryskiwanie;
krawędzie;
różnice w grubości powłoki;
wpływ na gwarancję.
Dwa poziomy oznaczenia
W niektórych procesach stosuje się:
oznaczenie technologiczne przed lakierowaniem;
oznaczenie końcowe po lakierowaniu;
powiązanie obu wartości w MES.
rework
Rework i błędne oznakowanie
Procedura powinna określać, co dzieje się w przypadku awarii albo błędnego oznaczenia.
Należy ustalić:
czy znak można usunąć;
czy część można oznaczyć ponownie;
kto zatwierdza rework;
czy wcześniejszy identyfikator zostaje anulowany;
jak zapobiega się duplikatom;
gdzie można wykonać kolejny znak;
kiedy część musi zostać zezłomowana.
Rework nadruku
Atrament można czasem usunąć, ale środek czyszczący może wpływać na:
plastik;
gumę;
lakier;
powłokę;
przyczepność kolejnego nadruku.
Rework etykiety
Wymaga kontroli:
pozostałości kleju;
starego kodu;
anulowania identyfikatora;
położenia nowej etykiety.
Rework lasera
Błędne grawerowanie laserowe jest trudne do usunięcia bez naruszenia powierzchni.
Możliwe rozwiązania obejmują:
nowe pole znakowania;
zatwierdzone przykrycie;
dodatkową obróbkę;
odstępstwo;
złomowanie części.
przykład
Przykładowe stanowisko znakowania przewodu
Stanowisko może obejmować:
prowadnice;
czujnik;
enkoder;
drukarkę CIJ;
kamerę;
PLC;
MES.
Proces:
System wybiera projekt.
Pobierane są dane partii.
Enkoder mierzy ruch przewodu.
Drukarka wykonuje cykliczny nadruk.
Kamera potwierdza obecność.
System aktywuje alarm przy braku oznaczenia.
Informacja trafia do historii zlecenia.
Próba powinna uwzględniać:
obrót przewodu;
zmianę średnicy;
ścieranie;
kontakt z rolkami;
szybkość;
zginanie;
czas schnięcia.
próba
Jak przeprowadzić próbę znakowania?
Próba powinna zostać wykonana na rzeczywistym komponencie, zwłaszcza gdy rozważa się zastosowanie wysokiej mocy znakowarki laserowej FIBER 500W.
Próbki
Warto przygotować:
różne partie materiału;
kilka wariantów powłoki;
różne kolory tworzyw sztucznych;
powierzchnię o maksymalnej chropowatości;
część przed i po obróbce;
próbki od kilku dostawców;
najmniejsze dostępne pole.
Dane
Potrzebne są:
projekt;
numer części;
struktura kodu;
wielkość modułu;
materiał;
powłoka;
takt;
miejsce montażu;
dalsze procesy;
wymagany czas czytelności;
sposób kontroli.
Ocena lasera
Sprawdza się:
kontrast;
głębokość;
czas cyklu;
wpływ na komponent;
czytelność;
geometrię kodu;
zachowanie po dalszej obróbce;
emisje.
Ocena atramentu
Sprawdza się:
przyczepność;
schnięcie;
rozmazywanie;
ścieranie;
zginanie;
kontakt z olejami;
temperaturę;
czytelność.
Ocena etykiety
Sprawdza się:
klejenie;
zachowanie na krzywiźnie;
odporność chemiczną;
temperaturę;
odklejanie krawędzi;
ślady manipulacji.
podsumowanie
Znakowanie komponentów automotive
Znakowanie części samochodowych powinno być projektowane jako cały proces obejmujący nanoszenie danych, kontrolę, integrację i zapis historii komponentu.
Laserowe znakowanie Fiber jest podstawowym kierunkiem dla stali, stali nierdzewnej, aluminium i odlewów i należy do grupy rozwiązań znakowania sprawdzonych w Twojej branży. Laser UV może być stosowany do wybranych tworzyw sztucznych i elektroniki, natomiast CO₂ do ceramiki, gumy i określonych materiałów niemetalowych.
CIJ umożliwia znakowanie pasków, przewodów, kabli i innych nieregularnych części. TIJ wykonuje drobny druk na stabilnych powierzchniach, DOD duże znaki, a systemy natryskowe kropki i linie jakościowe.
Automatyczne etykietowanie sprawdza się na akumulatorach, modułach, częściach zamiennych i opakowaniach logistycznych.
REA może połączyć znakowanie części, kontrolę jakości, odczyt kodu, automatyzację oraz integrację z MES. Ostateczne rozwiązanie powinno zostać potwierdzone przez próbę na rzeczywistym komponencie i testy odpowiadające warunkom produkcji oraz eksploatacji.
przykład
Przykładowe stanowisko laserowego znakowania
Stanowisko może obejmować:
robot albo podajnik;
czujnik części;
system identyfikacji modelu;
uchwyt;
laser Fiber;
odciąg;
kamerę;
skaner;
weryfikator;
PLC;
połączenie z MES;
odrzut.
Proces:
Część trafia do stanowiska.
System rozpoznaje model.
MES przekazuje projekt i dane.
Sprawdzana jest dostępność identyfikatora.
Uchwyt stabilizuje komponent.
Laser wykonuje tekst i kod.
Kamera sprawdza położenie.
Skaner odczytuje dane.
Weryfikator mierzy wybrane kody.
Wynik zostaje zapisany.
Niezgodna część zostaje zablokowana.
Zgodność z normami VDA, AIAG i standardami OEM
W branży motoryzacyjnej błąd w strukturze kodu może oznaczać zatrzymanie całej linii montażowej. Systemy REA są w pełni dostosowane do wymagań takich gigantów jak Grupa VW, BMW czy Stellantis:
- Standardy GS1 i VDA: Automatyczne generowanie kodów logistycznych i technicznych zgodnie z wytycznymi stowarzyszeń motoryzacyjnych.
- Kodowanie Data Matrix (DPM): Nasze lasery i drukarki HR tworzą kody 2D o najwyższym kontraście, co jest kluczowe dla automatycznych systemów wizyjnych na liniach produkcyjnych.
- Certyfikacja jakości: Systemy REA VERIFIER umożliwiają pomiar jakości kodów 1D i 2D zgodnie z właściwą metodą weryfikacji. Zakres wymaganej kontroli powinien wynikać z wymagań OEM, customer-specific requirements, planu kontroli oraz specyfikacji stosowanej w danym procesie.























Optymalizacja kosztów TCO w znakowaniu części ze stali nierdzewnej i elementów metalowych
Dla dyrektorów finansowych w sektorze Automotive, stabilność kosztowa jest priorytetem. Rea Elektronik projektuje urządzenia z myślą o minimalizacji kosztów eksploatacji.
Analiza porównawcza TCO:
REA LASER: Inwestycja w laser to rezygnacja z materiałów eksploatacyjnych. W skali milionów sztuk części, koszt oznakowania pojedynczego elementu spada niemal do zera, przy jednoczesnym braku kosztów utylizacji odpadów chemicznych.
REA JET TIJ: Dzięki braku konieczności serwisowania pompy czy wymiany filtrów (serwis ogranicza się do wymiany kartridża), technologia ta drastycznie redukuje czas nieplanowanych przestojów (Downtime), co w branży motoryzacyjnej jest najdroższym czynnikiem kosztowym.
Zrównoważony rozwój i ekologia (ESG) w fabryce samochodów
Dążenie do „Zero Emission” obejmuje także procesy znakowania:
Redukcja chemii: Wykorzystanie systemów REA LASER eliminuje potrzebę stosowania tuszy i rozpuszczalników.
Atramenty bez MEK: Dla drukarek atramentowych oferujemy nowoczesne formuły o obniżonej emisji związków lotnych, dbając o zdrowie pracowników i środowisko. Tusze pigmentowe są najczęściej stosowanym rodzajem tuszów w znakowaniu części samochodowych, charakteryzującym się dużą trwałością i odpornością na procesy ekstruzji.
Trwałość urządzeń: Nasze systemy są zaprojektowane na lata pracy w trybie 24/7, co ogranicza ślad węglowy związany z wymianą parku maszynowego.
Integracja z robotami i Przemysł 4.0 (Smart Factory)
Urządzenia REA komunikują się w języku nowoczesnej fabryki:
Plug & Play dla Robotyzacji: Głowice znakujące są gotowe do montażu na robotach Fanuc, Kuka czy ABB.
Profinet i Ethernet/IP: Pełna dwukierunkowa komunikacja z PLC pozwala na dynamiczną zmianę danych (np. numeru VIN) w ułamku sekundy.
Wsparcie dla systemów wizyjnych: Stabilny nadruk ułatwia pracę kamerom kontrolnym, redukując liczbę fałszywych odrzutów (False Rejects).
REA JET w przemyśle motoryzacyjnymPobierz prospekt znakowania w przemyśle motoryzacyjnym
Pobierz prospekt znakowania w przemyśle motoryzacyjnym
Katalog REAPobierz katalog produktów REA
Pobierz katalog produktów REA
FAQ: Najczęściej zadawane pytania
Jaka technologia nadaje się do znakowania części samochodowych?
Do metalowych części najczęściej rozważa się laser Fiber. Do tworzyw sztucznych odpowiedni może być Fiber albo UV. Przewody, paski i gumę można znakować CIJ.
Co oznacza DPM?
DPM to bezpośrednie znakowanie części. Może zostać wykonane laserem, atramentem, mikroudarem albo inną metodą.
Czy systemy REA mogą znakować części w ruchu?
Tak, nasze systemy drukują na liniach produkcyjnych dostosowując się do zmiennej prędkości, co pozwala na precyzyjne nanoszenie kodów na liniach poruszających się z prędkością nawet kilkuset metrów na minutę.
Jakie dane najczęściej koduje się w branży Automotive?
Najczęściej są to kody Data Matrix zawierające numer seryjny, kod dostawcy, datę produkcji oraz numer partii, a znakowanie odbywa się w celu zapewnienia pełnej identyfikowalności komponentów, co pozwala na pełne śledzenie produktu w systemach klasy MES/ERP.
Czy DPM zawsze oznacza kod Data Matrix?
Nie. DPM może być tekstem, numerem, symbolem albo kodem.
Czy znakowanie laserowe jest trwałe?
Może zapewniać bardzo wysoką trwałość, ale wymaga testów uwzględniających materiał, ścieranie, chemię, temperaturę i warunki użytkowania.
Czy laser może znakować stal nierdzewną?
Tak. Możliwe są między innymi zmiana koloru, wyżarzanie, usuwanie warstwy i grawerowanie.
Czy laser UV nadaje się do plastiku?
Tak, dla wybranych tworzyw sztucznych. Konieczna jest próba na rzeczywistym compoundzie.
Czy CIJ może pracować na szybkiej linii?
Tak. Jest przeznaczony do bezkontaktowego znakowania produktów w ruchu, ale konfigurację należy dobrać do prędkości i treści.
Czy tusze pigmentowe są odporne na olej?
Mogą być, ale odporność należy potwierdzić dla konkretnego atramentu, podłoża, oleju, czasu i temperatury.
Czy CIJCzy integracja z MES eliminuje błędy? może pracować na szybkiej linii?
Ogranicza ryzyko ręcznego przepisywania danych, ale nie eliminuje błędów źródłowych, komunikacyjnych ani błędnej identyfikacji części.
Czy system musi działać w trybie ciągłym?
Zależy to od organizacji produkcji. Urządzenie i harmonogram obsługi powinny odpowiadać rzeczywistemu trybowi pracy zakładu.
Czy etykieta jest gorsza od DPM?
Nie. Może być lepsza, gdy potrzebne są kolor, dużo informacji, jasne tło albo możliwość wymiany.
Czy kod odczytany skanerem ma prawidłową jakość?
Nie zawsze. Skaner odczytuje treść. Pomiar jakości wykonuje odpowiednio skonfigurowany weryfikator.
Czy znakowanie zapewnia pełną identyfikowalność?
Wspiera identyfikowalność, ale wymaga właściwych danych, kontroli duplikatów, integracji i zapisu wyniku.
Czy trzeba wykonać próbę?
Tak. Materiał, powłoka, geometria i dalsza obróbka bezpośrednio wpływają na wynik.
Dobierzmy technologię znakowania do Twojej produkcji
Umów się na bezpłatną konsultację z naszym ekspertem.