Wdrożenie Cyfrowego Paszportu Produktu — jak przygotować kod, dane i proces znakowania?

Wdrożenie Cyfrowego Paszportu Produktu — jak przygotować kod, dane i proces znakowania?

Wdrożenie Cyfrowego Paszportu Produktu należy rozpocząć od uporządkowania danych, identyfikatorów i odpowiedzialności w firmie, a nie od wydrukowania kodu QR. Dopiero po ustaleniu, jakie informacje są wymagane dla danego produktu, można utworzyć cyfrowy rekord, połączyć go z systemami produkcyjnymi oraz dobrać trwały nośnik danych.

Ten poradnik został przygotowany z myślą o producentach oraz osobach odpowiedzialnych za wdrożenie Cyfrowego Paszportu Produktu (DPP) w firmach produkcyjnych. Znajdziesz tu szczegółowe omówienie procesu wdrożenia DPP — od wymagań prawnych, przez analizę danych i wybór technologii znakowania, aż po integrację z systemami produkcyjnymi.

Temat jest szczególnie istotny ze względu na nadchodzące wymogi unijne, które będą stopniowo obejmować kolejne grupy produktów, a także ze względu na korzyści płynące z DPP zarówno dla firm, jak i konsumentów — takie jak zwiększenie przejrzystości, wsparcie gospodarki o obiegu zamkniętym oraz poprawa konkurencyjności.

Kompletny proces powinien obejmować:

1. ustalenie, czy produkt zostanie objęty wymaganiami DPP;

2. sprawdzenie przepisów dotyczących konkretnej grupy produktów;

3. przeprowadzenie analizy luk w danych produktowych;

4. określenie poziomu identyfikacji: modelu, partii lub pojedynczego egzemplarza;

5. przypisanie odpowiedzialności za kluczowe dane;

6. nadanie identyfikatora produktu;

7. utworzenie cyfrowego paszportu;

8. wybór kodu lub innego nośnika danych;

9. integrację z ERP, MES, PLM albo PIM;

10. automatyczne znakowanie;

11. kontrolę jakości kodu i poprawności przekierowania;

12. aktualizację informacji w całym cyklu życia produktu.

Cyfrowy Paszport Produktu DPP nie jest wyłącznie cyfrową etykietą. To rozbudowany system identyfikacji, przechowywania i udostępniania informacji producentom, konsumentom, serwisantom, recyklerom oraz organom nadzoru.

Czym jest Cyfrowy Paszport Produktu DPP?

 

Cyfrowy Paszport Produktu, czyli Digital Product Passport, jest cyfrowym dowodem tożsamości produktu, komponentu albo materiału. Ma przechowywać informacje wspierające zrównoważony rozwój, zgodność prawną, naprawy, ponowne użycie i recykling.

Komisja Europejska opisuje DPP jako cyfrową kartę identyfikacyjną, która ma zapewnić przedsiębiorstwom, konsumentom, serwisantom, recyklerom i instytucjom publicznym bardziej przejrzysty oraz ustandaryzowany dostęp do informacji.

Cyfrowy paszport może zawierać lub udostępniać między innymi:

• nazwę i identyfikację produktu;

• producenta oraz odpowiedzialny podmiot gospodarczy;

• skład materiałowy;

• pochodzenie surowców;

• udział materiałów pochodzących z recyklingu;

• ślad węglowy;

• informacje o trwałości;

• możliwości naprawy;

• instrukcje demontażu;

• wykaz części zamiennych;

• instrukcje dotyczące recyklingu;

• dokumentację techniczną;

• dane potwierdzające zgodność;

• informacje o substancjach wymagających szczególnego postępowania.

Dokładny zakres informacji nie będzie identyczny dla wszystkich grup produktów. Szczegółowe wymagania mają wynikać z aktów delegowanych lub innych przepisów unijnych dotyczących konkretnej kategorii.

Digital Product Passport DPP – co oznacza dla producenta?

Digital Product Passport DPP łączy fizyczny produkt z elektronicznym zbiorem informacji. Dostęp do cyfrowego dokumentu odbywa się za pomocą nośnika umieszczonego na swoim produkcie, jego opakowaniu lub w dokumentacji towarzyszącej.

W praktyce oznacza to następujący przepływ kluczowych elementów:

produkt → kod lub inny nośnik → identyfikator → rekord DPP → dane właściwe dla użytkownika

Po zeskanowaniu kodu:

• konsument może uzyskać informacje o materiałach, trwałości i naprawie;

• serwisant może otrzymać instrukcje demontażu oraz dane części zamiennych;

• recykler może sprawdzić skład i sposób bezpiecznego przetwarzania;

• organy nadzoru mogą uzyskać dostęp do informacji o zgodności;

• producent może zarządzać informacjami w całym cyklu życia produktu.

Kompletny rekord nie musi znajdować się bezpośrednio w kodzie. Nośnik danych służy przede wszystkim do jednoznacznego połączenia wyrobu z właściwym paszportem.

Rozporządzenie ESPR i podstawa prawna DPP

Musisz wiedzieć, że podstawę prawną stanowi Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1781, ustanawiające ramy wymogów ekoprojektu dla zrównoważonych produktów, znane jako rozporządzenie ESPR.

Rozporządzenie weszło w życie w 2024 roku i utworzyło ramy, na podstawie których Komisja Europejska może wprowadzać wymogi dotyczące nowych obowiązków:

• trwałości;

• niezawodności;

• możliwości naprawy;

• modernizacji;

• ponownego użycia;

• efektywności materiałowej i energetycznej;

• udziału surowców wtórnych;

• śladu środowiskowego;

• dostępności informacji za pośrednictwem DPP.

ESPR nie powoduje jednak, że każdy produkt wprowadzany na rynek UE musi już posiadać paszport. Obowiązek będzie wprowadzany stopniowo poprzez akty dotyczące konkretnych grup produktów.

Czy DPP obejmie wszystkie produkty?

 

Nie należy zakładać, że cyfrowy paszport automatycznie obejmie każdy wyrób wprowadzony do obrotu w Unii Europejskiej. Na początku DPP obejmie baterie, tekstylia, stal i żelazo. W 2028 roku DPP obejmie materiały budowlane.

Rozporządzenie ESPR tworzy szerokie ramy, ale:

• poszczególne grupy będą regulowane etapami;

• niektóre kategorie są wyłączone z zakresu ESPR;

• dla części wyrobów obowiązują odrębne regulacje sektorowe;

• szczegółowe wymagania będą ustalane produkt po produkcie albo dla grup podobnych produktów.

Firma powinna więc w pierwszej kolejności sprawdzić, czy dla jej wyrobów rozpoczęto prace nad odpowiednim aktem oraz kiedy przepisy wykonawcze lub akty delegowane mają zostać przyjęte.

Harmonogram wdrożenia Cyfrowego Paszportu Produktu

Cyfrowy Paszport Produktu jest wprowadzany stopniowo, a nie od jednej wspólnej daty dla całego rynku.

Pierwszy plan prac ESPR na lata 2025–2030 wskazuje priorytetowe grupy oraz orientacyjne terminy przyjęcia regulacji:

Grupa produktów lub materiałów	Orientacyjny termin przyjęcia aktu
Żelazo i stal	2026
Tekstylia i odzież	2027
Opony	2027
Aluminium	2027
Meble	2028
Materace	2029
Podane lata oznaczają planowany termin przyjęcia właściwych aktów, a nie automatycznie datę rozpoczęcia obowiązku dla przedsiębiorstw. Po przyjęciu aktów delegowanych operatorzy mają otrzymać okres przejściowy wynoszący co najmniej 18 miesięcy.

Czy DPP rozpoczyna się w 2027 roku?

Pierwszym konkretnym obowiązkiem będzie paszport określonych kategorii baterii od 18 lutego 2027 roku. Nie oznacza to jednak, że od tej daty cyfrowy paszport będzie obowiązkowy dla tekstyliów, mebli, elektroniki i wszystkich innych produktów.

Każda grupa otrzyma własne szczegółowe wymagania i okres przejściowy.

Paszport baterii od 18 lutego 2027 roku

Baterie są pierwszą grupą, dla której paszport stanie się obowiązkowy. Wymagania obejmą między innymi:

• baterie do pojazdów elektrycznych;

• baterie do rowerów elektrycznych, motorowerów i hulajnóg;

• wybrane baterie do magazynowania energii;

• określone baterie przemysłowe.

Paszport baterii będzie połączony z baterią za pomocą kodu QR i ma udostępniać dane dotyczące między innymi identyfikacji, parametrów technicznych, trwałości, naprawy, ponownego użycia oraz recyklingu.

Odpowiedzialność za utworzenie i utrzymanie paszportu spoczywa na podmiocie wprowadzającym gotową baterię na rynek, a nie na każdym dostawcy pojedynczego komponentu.

Dane dla baterii mogą obejmować:

• producenta;

• model;

• numer seryjny;

• parametry pojemnościowe;

• stan i wydajność;

• skład materiałowy;

• ślad węglowy;

• informacje o surowcach;

• instrukcje bezpiecznego demontażu;

• możliwości ponownego użycia;

• informacje potrzebne do recyklingu.

Rejestr Cyfrowych Paszportów Produktów

Unijny rejestr DPP rozpoczął działanie 20 lipca 2026 roku. Udostępniono także środowisko testowe pozwalające przedsiębiorstwom poznawać sposób rejestracji oraz zarządzania paszportami oraz planować zastosowania znakowania w przemyśle pod kątem nowych wymogów.

Rejestr działa jako centralny indeks. Przechowuje między innymi:

• unikalne identyfikatory;

• dane rejestracyjne;

• podstawowe metadane;

• informacje wymagane przez właściwe akty prawne.

Nie oznacza to, że wszystkie szczegółowe dane produktowe są przechowywane w jednej centralnej bazie Komisji Europejskiej. Pełne informacje pozostają pod odpowiedzialnością operatora gospodarczego i mogą być utrzymywane przez niego lub przez dostawcę usług DPP.

Przed wprowadzeniem objętego obowiązkiem produktu na rynek UE odpowiedzialny operator będzie musiał zarejestrować jego paszport zgodnie z właściwymi przepisami. Rejestr ma również wspierać kontrole celne i działania organów nadzoru.

Jak działa system DPP?

System DPP może składać się z następujących elementów, uzupełnionych o kompletne systemy przemysłowego znakowania i weryfikacji kodów:

1. bazy danych podstawowych produktów;

2. systemu ERP;

3. systemu zarządzania cyklem życia produktu PLM;

4. systemu PIM;

5. systemu MES;

6. platformy DPP;

7. unikalnych identyfikatorów;

8. rejestru unijnego;

9. urządzenia znakującego;

10. systemu kontroli kodów.

Przykładowy proces:

1. PLM przechowuje dane konstrukcyjne i skład materiałowy.

2. ERP zawiera indeksy, dostawców oraz dane handlowe.

3. MES przypisuje numer partii lub numer seryjny.

4. Platforma tworzy rekord cyfrowego paszportu.

5. System generuje identyfikator i kod QR albo Data Matrix.

6. Drukarka, laser lub aplikator nanosi oznaczenie.

7. Kamera kontroluje obecność i poprawność danych.

8. Weryfikator sprawdza jakość techniczną symbolu.

9. Paszport zostaje zarejestrowany.

10. Użytkownicy otrzymują dostęp zgodnie ze swoją rolą.

Ręczne przepisywanie danych pomiędzy systemami zwiększa ryzyko duplikatów oraz przypisania niewłaściwego paszportu do produktu.

Jak uporządkować dane produktowe?

Uporządkowanie danych produktowych jest jednym z najważniejszych etapów przygotowania firmy. Przedsiębiorstwo powinno wiedzieć:

• jakie dane już posiada;

• w jakim systemie są zapisane;

• kto odpowiada za ich poprawność;

• jak często są aktualizowane;

• których informacji brakuje;

• które dane pochodzą od dostawców;

• kto zatwierdza ich publikację.

Analiza luk danych

Analiza może obejmować tabelę:

Informacja	Czy jest dostępna?	Źródło	Właściciel	Częstotliwość aktualizacji
Identyfikator produktu	Tak	ERP	Master data	Przy utworzeniu indeksu
Skład materiałowy	Częściowo	PLM i dostawcy	Konstrukcja	Po zmianie materiału
Pochodzenie surowców	Częściowo	Dostawcy	Zakupy	Dla każdej zmiany dostawcy
Ślad węglowy	Nie	System LCA	ESG	Według metodologii
Instrukcja naprawy	Tak	Dokumentacja techniczna	Serwis	Po zmianie konstrukcji
Instrukcje dotyczące recyklingu	Nie	Dział środowiskowy	Compliance	Po aktualizacji przepisów
Dane muszą być zgodne z rzeczywistością, możliwe do zweryfikowania i aktualne. Publikowanie niepotwierdzonych informacji może podważyć wiarygodność paszportu oraz zwiększyć ryzyko zarzutów dotyczących greenwashingu.

Właściciele danych w firmie

Za cyfrowy paszport nie powinien odpowiadać wyłącznie dział IT.

Rodzaj danych	Przykładowy dział odpowiedzialny
Nazwa, model i wariant	Zarządzanie produktem
Skład materiałowy	Konstrukcja i technologia
Pochodzenie surowców	Zakupy i dostawcy
Dokumentacja zgodności	Jakość i compliance
Ślad węglowy	ESG lub dział środowiskowy
Numer partii i numer seryjny	Produkcja
Instrukcje naprawy	Serwis
Dane dotyczące recyklingu	Środowisko i konstrukcja
Integracja systemów	IT i automatyka
Znakowanie	Produkcja i utrzymanie ruchu

Jakie dane może zawierać paszport produktu?

Dane identyfikacyjne

• nazwa;

• producent;

• model;

• wariant;

• indeks;

• identyfikator produktu;

• numer partii;

• numer seryjny;

• miejsce produkcji;

• data produkcji.

Dane o materiałach i surowcach

• skład materiałowy;

• masa komponentów;

• zawartość surowców wtórnych;

• pochodzenie surowców;

• substancje niebezpieczne;

• materiały krytyczne;

• informacje od dostawców surowców.

Dane środowiskowe

• ślad węglowy;

• ślad środowiskowy;

• zużycie energii;

• zużycie wody;

• emisje związane z produkcją;

• możliwość recyklingu;

• zawartość materiałów z odzysku.

Informacje dotyczące użytkowania i naprawy

• instrukcja obsługi;

• zalecenia konserwacyjne;

• możliwości naprawy;

• dostępne części;

• instrukcje demontażu;

• wymagane narzędzia;

• przewidywana trwałość.

Informacje dotyczące końca życia

• sposób segregacji;

• elementy możliwe do ponownego użycia;

• instrukcje dotyczące recyklingu;

• komponenty wymagające specjalnego traktowania;

• lokalizacja substancji niebezpiecznych;

• zalecana kolejność demontażu.

Dokumentacja zgodności

• deklaracje;

• certyfikaty;

• wyniki badań;

• zastosowane normy;

• dokumentacja techniczna;

• informacje wymagane przez organy nadzoru.

Ostateczny zestaw informacji wymaganych w paszporcie danego produktu będzie zależał od odpowiedniego aktu produktowego.

Model, partia czy pojedynczy egzemplarz?

Cyfrowy paszport może być przypisany do:

• konkretnego modelu;

• partii produkcyjnej;

• pojedynczego egzemplarza.

Poziom	Przykład	Charakter informacji
Model	Jeden model mebla	Konstrukcja, materiały i instrukcje wspólne dla serii
Partia	Produkcja z konkretnej dostawy surowca	Dane dostawcy, partia materiału i data produkcji
Egzemplarz	Bateria lub urządzenie z numerem seryjnym	Indywidualna historia, serwis i parametry jednostki
Identyfikacja na poziomie modelu ogranicza liczbę tworzonych rekordów, ale nie umożliwia śledzenia różnic między partiami. Poziom pojedynczego egzemplarza daje największą identyfikowalność, ale wymaga generowania oraz kontroli unikalnych kodów dla każdej sztuki.

Nie należy automatycznie nadawać oddzielnego paszportu każdemu produktowi, jeżeli przepisy dla danej kategorii wymagają wyłącznie poziomu modelu.

Unikalny identyfikator produktu

Każdy paszport musi być jednoznacznie powiązany z właściwym produktem, modelem, partią lub egzemplarzem.

Identyfikator powinien być:

• globalnie jednoznaczny;

• trwały;

• niestosowany ponownie;

• możliwy do przetwarzania przez systemy informatyczne;

• zapisany w odpowiednim formacie;

• powiązany z właściwym rekordem.

Po zarejestrowaniu paszportu unijny rejestr generuje unikalny identyfikator rejestracyjny URI. Rejestracja i zakres pozostałych identyfikatorów zależą od właściwego aktu prawnego.

Firmy korzystające z systemu GS1 mogą rozważyć wykorzystanie:

• GTIN;

• numeru partii;

• numeru seryjnego;

• innych identyfikatorów GS1.

Samo posiadanie numeru GTIN nie oznacza jednak automatycznej zgodności z DPP. Trzeba sprawdzić poziom identyfikacji i składnię określoną dla konkretnej grupy.

Kod QR, Data Matrix czy inny nośnik danych?

Rozporządzenie ESPR nie ustanawia jednego symbolu obowiązkowego dla wszystkich produktów. Kod QR jest wskazywany jako przykład nośnika, ale szczegółowe wymagania mogą przewidywać także:

• Data Matrix;

• GS1 DataMatrix;

• NFC;

• RFID;

• inny nośnik automatycznej identyfikacji.

Kod QR

Kod QR jest korzystny, gdy:

• paszport ma być dostępny dla konsumentów;

• kod będzie skanowany smartfonem;

• na produkcie jest wystarczająco dużo miejsca;

• potrzebne jest połączenie z treściami internetowymi.

Kod powinien mieć:

• odpowiednią wielkość;

• wysoki kontrast;

• właściwą strefę ciszy;

• bezpieczny adres;

• trwałość dostosowaną do produktu.

Data Matrix

Data Matrix jest dobrym rozwiązaniem, gdy:

• dostępne pole jest małe;

• oznaczenie jest wykorzystywane przemysłowo;

• produkt otrzymuje numer seryjny;

• symbol jest nanoszony laserowo;

• wymagane jest znakowanie bezpośrednie DPM.

W zastosowaniach konsumenckich QR może być łatwiejszy do odczytania za pomocą standardowej aplikacji telefonu. W procesach przemysłowych Data Matrix pozwala natomiast umieścić dane na mniejszym obszarze.

Kod kreskowy 1D

Tradycyjny kod kreskowy może być wykorzystywany w istniejących procesach logistycznych, ale ma znacznie mniejszą pojemność niż symbol 2D. W przypadku DPP najczęściej potrzebne będzie połączenie identyfikatora z cyfrowym rekordem, dlatego kody dwuwymiarowe mogą być praktyczniejsze; pomocne może być porównanie kodu QR i kodu Data Matrix w zastosowaniach przemysłowych.

NFC

NFC może być przydatne, gdy:

• oznaczenie nie powinno być widoczne;

• wymagany jest odczyt bez optycznego kontaktu;

• produkt ma długi cykl życia;

• koszt znacznika jest akceptowalny.

NFC nie będzie jednak odpowiednie dla każdego materiału oraz każdej grupy cenowej produktów.

Czy wszystkie dane powinny znaleźć się w kodzie QR?

Nie. Umieszczanie całego paszportu w symbolu powodowałoby:

• nadmierne zwiększenie kodu;

• małe moduły;

• problemy z odczytem;

• brak możliwości aktualizacji informacji;

• trudności z wielojęzycznością.

Kod QR powinien przede wszystkim zapewniać dostęp do właściwego rekordu.

Może zawierać:

• identyfikator produktu;

• numer partii;

• numer seryjny;

• uporządkowany adres;

• identyfikator umożliwiający odnalezienie paszportu.

Dane o składzie, śladzie węglowym, naprawie i recyklingu powinny znajdować się w systemie, który może udostępniać je zgodnie z rolą użytkownika.

Gdzie umieścić nośnik danych?

Nośnik może znajdować się:

• bezpośrednio na produkcie;

• na tabliczce znamionowej;

• na trwałej etykiecie;

• na opakowaniu;

• w dokumentacji towarzyszącej.

Miejsce powinno być:

• dostępne;

• widoczne;

• możliwe do zeskanowania;

• odporne na uszkodzenie;

• zgodne ze szczegółowymi wymaganiami;

• odpowiednie dla całego cyklu życia produktu.

W przypadku urządzenia eksploatowanego przez kilkanaście lat kod wyłącznie na kartonowym opakowaniu może nie zapewnić dostępu do paszportu podczas naprawy lub recyklingu.

Jak dobrać technologię znakowania DPP?

Drukarki TIJ

 

Technologia Thermal Inkjet sprawdza się przy:

• kodach QR;

• Data Matrix;

• numerach seryjnych;

• wysokiej rozdzielczości;

• stabilnie prowadzonych produktach;

• etykietach, papierze, kartonie i wybranych powierzchniach gładkich.

Kartridż zawiera atrament oraz element drukujący, co ułatwia wymianę medium i obsługę systemu.

Drukarki CIJ

 

Continuous Inkjet może być stosowany:

• na szybkich liniach;

• na produktach o zmiennej pozycji;

• na tworzywach, metalu, szkle i folii;

• do mniejszych kodów oraz danych tekstowych.

Przed zastosowaniem należy sprawdzić, czy rozdzielczość, wielkość modułu i jakość podłoża pozwalają uzyskać wymagany poziom kodu.

Piezo High Resolution

Systemy wysokiej rozdzielczości są odpowiednie do:

• dużych kodów na kartonach;

• grafik;

• informacji tekstowych;

• bezpośredniego drukowania na opakowaniach zbiorczych.

Znakowanie laserowe

Laser może zapewnić trwały kod na:

• metalu;

• szkle;

• papierze;

• kartonie;

• wybranych tworzywach sztucznych.

Jest szczególnie przydatny, gdy produkt ma długi okres eksploatacji i nośnik musi pozostać czytelny przez wiele lat.

Print and Apply

Automatyczne drukowanie i aplikowanie etykiet warto zastosować, gdy:

• powierzchnia nie zapewnia odpowiedniego kontrastu;

• kod musi znaleźć się na białym tle;

• wymagane jest oznaczenie logistyczne;

• produkt ma nieregularną powierzchnię;

• etykieta musi zawierać dużo informacji.

Jak zapewnić trwałość cyfrowego paszportu?

Trwałość oznacza nie tylko dostępność danych online, ale również czytelność fizycznego symbolu.

Testy powinny uwzględniać:

• ścieranie;

• zarysowania;

• wodę;

• wilgoć;

• środki czyszczące;

• promieniowanie UV;

• wysokie i niskie temperatury;

• olej;

• zginanie;

• transport;

• starzenie materiału;

• warunki magazynowania, zwłaszcza w przypadku opakowań i folii takich jak PP, PE, PET czy PVC.

Technologia powinna zostać dopasowana do przewidywanego życia danego produktu. Dla opakowania jednorazowego wymagania będą inne niż dla baterii, maszyny, części samochodowej lub produktu elektronicznego.

Jak zweryfikować kod i poprawność paszportu?

Kontrola powinna obejmować dwa obszary.

Kontrola symbolu

Należy sprawdzić:

• wielkość;

• kontrast;

• strefę ciszy;

• modulację;

• geometrię;

• uszkodzenia;

• możliwość odczytu różnymi urządzeniami;

• odporność po testach środowiskowych.

Do profesjonalnej oceny QR i Data Matrix stosuje się odpowiednie weryfikatory jakości kodów.

Kontrola danych

Należy potwierdzić:

• czy kod otwiera właściwy paszport;

• czy identyfikator odpowiada produktowi;

• czy numer seryjny jest poprawny;

• czy nie występują duplikaty;

• czy rekord ma właściwą wersję;

• czy dostęp użytkowników działa zgodnie z uprawnieniami;

• czy informacje są aktualne;

• czy wymagane pola zostały uzupełnione.

Kod może mieć wysoką jakość techniczną, a jednocześnie prowadzić do rekordu innego produktu. Dlatego sama weryfikacja nadruku nie zastępuje kontroli powiązania danych.

Jak zintegrować DPP z linią produkcyjną?

Przykładowy zautomatyzowany proces może wyglądać następująco, szczególnie gdy linia jest wyposażona w drukarki przemysłowe do znakowania produktów i opakowań:

1. ERP przekazuje indeks produktu i numer zlecenia.

2. MES generuje numer partii lub numer seryjny.

3. Platforma tworzy rekord DPP.

4. System sprawdza kompletność danych.

5. Generator przygotowuje kod.

6. Drukarka albo laser nanosi go na produkt.

7. Kamera odczytuje symbol.

8. System porównuje odczyt ze zleceniem.

9. Weryfikator ocenia jakość.

10. Nieprawidłowy produkt zostaje odrzucony.

11. Wynik jest zapisany w bazie.

12. Paszport zostaje powiązany z gotowym wyrobem.

Automatyczna integracja ogranicza:

• błędy operatorów;

• duplikowanie identyfikatorów;

• pomyłki między wariantami;

• znakowanie nieaktualnym projektem;

• wprowadzenie produktu bez kompletnego rekordu.

Cykl życia produktu a aktualizacja DPP

Cyfrowy paszport nie powinien kończyć się w chwili sprzedaży.

W całym cyklu życia mogą pojawiać się informacje o:

• naprawach;

• wymianie komponentów;

• aktualizacjach;

• zmianie właściciela;

• ponownym użyciu;

• regeneracji;

• stanie technicznym;

• przekazaniu do recyklingu.

Zakres aktualizacji zależy od przepisów dotyczących danego produktu, przyjętej architektury oraz poziomu identyfikacji.

DPP może wspierać wydłużenie życia produktów, ponieważ ułatwia dostęp do instrukcji, części, historii serwisowej i informacji potrzebnych do ponownego wykorzystania.

Współpraca z dostawcami

Producent często nie posiada wszystkich danych samodzielnie. Informacje o:

• składzie komponentów;

• pochodzeniu surowców;

• zawartości materiałów z recyklingu;

• substancjach niebezpiecznych;

• śladzie węglowym;

• procesie wytwarzania

mogą pochodzić od wielu dostawców.

Dlatego wdrożenie powinno obejmować:

• wymagania dotyczące formatu danych;

• obowiązek ich aktualizowania;

• zasady kontroli poprawności;

• wersjonowanie;

• terminy przekazywania;

• odpowiedzialność za błędy;

• możliwość audytu.

Cyfrowy paszport może zwiększyć przejrzystość w całym łańcuchu wartości, ale tylko wtedy, gdy informacje pochodzące od dostawców są kompletne i porównywalne.

Dostęp do danych w całym łańcuchu dostaw

Nie wszystkie informacje muszą być widoczne dla każdego.

DPP może rozróżniać uprawnienia dla:

• konsumentów;

• klientów biznesowych;

• dystrybutorów;

• serwisantów;

• recyklerów;

• producenta;

• służb celnych;

• organów nadzoru.

Dzięki temu na każdym etapie łańcucha dostaw użytkownik może otrzymać informacje potrzebne do wykonania określonego zadania, bez ujawniania chronionych danych przedsiębiorstwa.

Konsument może zobaczyć podstawowe dane o trwałości i naprawie, podczas gdy organ nadzoru otrzyma dokumenty dotyczące zgodności. Komisja Europejska wskazuje, że dostęp ma być zarządzany zgodnie z rolami oraz właściwymi przepisami.

Korzyści z Cyfrowego Paszportu Produktu

Zwiększenie przejrzystości

DPP może zwiększyć zaufanie klientów do marki. Cyfrowy paszport pozwala uporządkować kluczowe dane i udostępniać je w ustandaryzowanej formie.

Wsparcie gospodarki o obiegu zamkniętym

DPP wspiera gospodarkę o obiegu zamkniętym. Informacje o naprawie, demontażu i materiałach mogą ułatwiać:

• wydłużanie czasu użytkowania;

• ponowne użycie;

• regenerację;

• odzysk komponentów;

• wysokiej jakości recykling.

Zaufanie konsumentów

Dostęp do szczegółowych i weryfikowalnych informacji może pomóc konsumentom podejmować bardziej świadome decyzje zakupowe.

Identyfikowalność

Paszport pozwala powiązać wyrób z:

• modelem;

• partią;

• numerem seryjnym;

• dostawcą materiału;

• zakładem;

• dokumentacją.

Ograniczenie ryzyka związanego z produktami podrobionymi

Unikalne identyfikatory i kontrola rejestracji mogą wspierać potwierdzanie autentyczności. Sam kod nie wystarczy jednak, jeśli można go łatwo skopiować, dlatego wymagane mogą być dodatkowe zabezpieczenia.

Usprawnienie kontroli

Organy nadzoru i służby celne mogą szybciej sprawdzać, czy wyrób posiada prawidłowo zarejestrowany paszport. Brak DPP skutkuje karami finansowymi i wycofaniem towarów. Firmy muszą spełnić wymogi DPP od 2026 roku.

Przewaga konkurencyjna

Wcześniejsze uporządkowanie danych może pomóc firmom:

• sprawniej odpowiadać na wymagania klientów;

• skrócić czas przygotowania dokumentacji;

• poprawić współpracę z dostawcami;

• przygotować bardziej przyjazne środowisku produkty;

• rozwijać usługi naprawy i ponownego użycia.

Najczęstsze błędy podczas wdrożenia DPP

Traktowanie DPP jak zwykłej strony WWW

Strona otwierana kodem QR nie jest automatycznie paszportem zgodnym z wymaganiami UE. Potrzebne są identyfikatory, struktura danych, odpowiednie uprawnienia, rejestracja i długoterminowa dostępność.

Rozpoczęcie projektu od drukarki

Technologia znakowania jest ważna, ale najpierw trzeba ustalić:

• jakie dane będą publikowane;

• skąd będą pobierane;

• kto je zatwierdza;

• na jakim poziomie identyfikowany jest produkt.

Nadmierne zmniejszenie kodu

Mały kod może mieć zbyt drobne moduły i nie zostać odczytany po:

• wydrukowaniu;

• zarysowaniu;

• zagięciu;

• zabrudzeniu;

• długim użytkowaniu.

Brak kontroli duplikatów

W procesie jednostkowym każdy numer seryjny musi być niepowtarzalny. Wydrukowanie tego samego kodu na dwóch produktach niszczy identyfikowalność.

Brak analizy aktualności danych

Firma powinna określić, kto kontroluje aktualność certyfikatów, instrukcji, składu oraz danych środowiskowych.

Pominięcie dostawców

Brak informacji o komponentach może uniemożliwić przygotowanie kompletnego paszportu.

Brak testów trwałości

Kod czytelny przy drukarce może stać się nieczytelny po transporcie, montażu lub kilku latach eksploatacji.

Przyjęcie jednej daty dla wszystkich produktów

Nie istnieje jedna wspólna data wdrożenia dla całego rynku. Terminy zależą od konkretnej kategorii i właściwego aktu.

Wdrożenie Cyfrowego Paszportu Produktu krok po kroku

Krok 1. Sprawdź zakres prawny

Ustal, czy:

• produkt podlega ESPR;

• istnieją odrębne przepisy;

• przyjęto właściwy akt;

• określono okres przejściowy;

• wiadomo, kto odpowiada za DPP.

Krok 2. Zbuduj zespół

W projekt powinni być zaangażowani przedstawiciele:

• produkcji;

• IT;

• jakości;

• zakupów;

• konstrukcji;

• ESG;

• logistyki;

• serwisu;

• automatyki.

Krok 3. Przeprowadź analizę luk

Sprawdź, jakich informacji brakuje i czy firma może je wiarygodnie pozyskać.

Krok 4. Ustal poziom identyfikacji

Określ, czy rekord dotyczy modelu, partii czy pojedynczej sztuki.

Krok 5. Przygotuj model danych

Każde pole powinno mieć:

• nazwę;

• format;

• źródło;

• właściciela;

• częstotliwość aktualizacji;

• poziom dostępu.

Krok 6. Wybierz platformę

System DPP powinien obsługiwać:

• identyfikatory;

• API;

• wersjonowanie;

• uprawnienia;

• rejestr zmian;

• kopie zapasowe;

• wiele języków;

• połączenie z rejestrem.

Krok 7. Zintegruj systemy

Połącz platformę z ERP, MES, PLM, PIM i systemem znakowania.

Krok 8. Wybierz nośnik danych

Uwzględnij:

• szczegółowe wymagania prawne;

• rozmiar;

• materiał;

• długość życia;

• sposób skanowania;

• warunki użytkowania.

Krok 9. Wykonaj test znakowania

Przeprowadź próby na finalnym produkcie, przy docelowej prędkości i w rzeczywistych warunkach.

Krok 10. Wdroż kontrolę

Sprawdzaj obecność, jakość, dane, przekierowanie oraz brak duplikatów.

Krok 11. Przygotuj aktualizacje

Określ sposób zmiany danych, historii wersji oraz utrzymywania ich aktualności.

Krok 12. Uruchom proces pilotażowy

Najbezpieczniej rozpocząć od jednej grupy wyrobów i rozszerzać rozwiązanie po usunięciu problemów.

Lista kontrolna gotowości do DPP

• Określono grupę produktów.

• Sprawdzono obowiązujące i planowane akty.

• Ustalono odpowiedzialny podmiot gospodarczy.

• Wybrano poziom modelu, partii lub egzemplarza.

• Przeprowadzono analizę luk w danych produktowych.

• Przypisano właścicieli informacji.

• Ustalono identyfikatory.

• Wybrano platformę DPP.

• Przygotowano integrację z ERP lub MES.

• Wybrano kod QR, Data Matrix albo inny nośnik.

• Określono miejsce oznaczenia.

• Wykonano test nadruku.

• Sprawdzono jakość kodu.

• Zweryfikowano przekierowanie.

• Wdrożono kontrolę duplikatów.

• Przygotowano procedurę aktualizacji.

• Ustalono poziomy dostępu.

• Przygotowano rejestrację paszportu.

• Określono procedurę postępowania z błędnym produktem.

Wdrożenie Cyfrowego Paszportu Produktu – podsumowanie

Wdrożenie Cyfrowego Paszportu Produktu to projekt informatyczny, produkcyjny, prawny i organizacyjny. Kod QR jest tylko widocznym elementem znacznie większego systemu.

Najważniejsze działania to:

• sprawdzenie wymagań dotyczących danego produktu;

• uporządkowanie danych;

• współpraca z dostawcami;

• określenie poziomu identyfikacji;

• nadanie identyfikatora;

• utworzenie cyfrowego rekordu;

• integracja systemu DPP z produkcją;

• dobór technologii znakowania;

• kontrola jakości i poprawności danych;

• utrzymanie paszportu w całym cyklu życia.

Cyfrowy Paszport Produktu jest wprowadzany etapami. Rejestr unijny działa od 20 lipca 2026 roku, a pierwszym konkretnym obowiązkiem będzie paszport określonych baterii od 18 lutego 2027 roku. Dla kolejnych grup terminy oraz informacje wymagane w paszporcie zostaną określone w odpowiednich aktach.

Przygotuj system znakowania DPP

Do zaprojektowania procesu warto przygotować:

• próbki produktów;

• materiał powierzchni;

• wymagany kod;

• wielkość pola znakowania;

• liczbę produktów na minutę;

• poziom identyfikacji;

• używane systemy ERP i MES;

• oczekiwaną trwałość;

• planowany termin wdrożenia;

• wymagany sposób kontroli.

REA może połączyć przemysłową drukarkę, system laserowy albo aplikator etykiet z generowaniem danych i kontrolą jakości kodów, wykorzystując doświadczenie producenta systemów do znakowania REA-JET.

Skontaktuj się z REA i przygotuj proces znakowania Cyfrowego Paszportu Produktu, dobierając rozwiązania znakowania sprawdzone w Twojej branży.

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest Cyfrowy Paszport Produktu?

Jest to cyfrowy zbiór informacji przypisany do produktu, komponentu lub materiału. Może zawierać dane o składzie, pochodzeniu, trwałości, naprawie, zgodności i recyklingu.

Czy Cyfrowy Paszport Produktu jest już obowiązkowy?

Nie dla wszystkich produktów. ESPR utworzył ramy prawne, natomiast obowiązek jest wprowadzany stopniowo dla konkretnych grup.

Kiedy rozpocznie się obowiązek DPP?

Pierwszy konkretny termin dotyczy określonych kategorii baterii i przypada na 18 lutego 2027 roku. Kolejne terminy będą zależały od aktów produktowych.

Czy każdy produkt otrzyma własny paszport?

Nie zawsze. Paszport może dotyczyć modelu, partii albo pojedynczego egzemplarza, zależnie od szczegółowych wymagań.

Czy kod QR jest obowiązkowy?

Nie dla każdej grupy. Kod QR jest przykładem nośnika danych i został wskazany dla paszportu baterii. Inne akty mogą dopuścić lub wskazać Data Matrix, NFC albo inną technologię.

Czy wszystkie dane znajdują się w kodzie?

Nie. Kod najczęściej zawiera identyfikator lub adres prowadzący do cyfrowego rekordu.

Gdzie powinien znajdować się kod?

Może zostać umieszczony na produkcie, tabliczce, etykiecie, opakowaniu lub w dokumentacji. Konkretne miejsce będzie zależało od przepisów i długości życia produktu.

Czy można wykorzystać istniejący GTIN?

Może stanowić element identyfikacji, ale nie zawsze będzie wystarczający. Przy poziomie partii lub egzemplarza potrzebne będą dodatkowe dane.

Czy DPP jest obowiązkowy dla produktów elektronicznych?

Nie można obecnie przyjąć jednego terminu dla wszystkich produktów elektronicznych. Obowiązek zależy od przyjęcia właściwych przepisów dla danej kategorii.

Czy DPP dotyczy produktów importowanych?

Jeżeli dana kategoria jest objęta obowiązkiem, wymagania mają dotyczyć także produktów spoza Unii Europejskiej wprowadzanych na rynek UE.

Kto odpowiada za poprawność danych?

Odpowiedzialność spoczywa na właściwym operatorze gospodarczym. Dane mogą pochodzić z wielu działów i od dostawców, ale powinny zostać zweryfikowane przed publikacją.

Czy kod można wykonać laserem?

Tak, jeżeli powierzchnia pozwala uzyskać odpowiedni kontrast, trwałość i czytelność. Laser może być szczególnie przydatny dla produktów o długim okresie użytkowania.

Jak sprawdzić jakość kodu DPP?

Należy skontrolować wymiary, kontrast, geometrię i strefę ciszy za pomocą odpowiedniego weryfikatora, a następnie potwierdzić, że kod prowadzi do właściwego rekordu.

Czy cyfrowe paszporty wpłyną na konsumentów?

Mogą ułatwić dostęp do danych o trwałości, naprawie, składzie i recyklingu, pomagając konsumentom porównywać produkty i podejmować bardziej świadome decyzje.

Jak rozpocząć wdrożenie?

W pierwszej kolejności należy sprawdzić sytuację prawną grupy produktów, przeprowadzić analizę luk w danych oraz utworzyć zespół obejmujący IT, produkcję, jakość, zakupy i compliance.