Drukowanie daty produkcji

Drukowanie daty produkcji na produktach i opakowaniach

Drukowanie daty produkcji polega na automatycznym nanoszeniu informacji o momencie wytworzenia produktu bezpośrednio na produkt, opakowanie lub etykietę. Data produkcji może być drukowana na butelkach, folii, puszkach, szkle, tworzywach sztucznych, kartonikach, kartonach oraz wielu innych powierzchniach. Do jej nanoszenia stosuje się m.in. przemysłowe drukarki CIJ i TIJ, systemy High-Res, znakowanie laserowe oraz automatyczne systemy etykietowania.

DEFINICJA I TRACEABILITY

Co to jest data produkcji i do czego służy?

Data produkcji określa moment wytworzenia produktu zgodnie z zasadami przyjętymi dla konkretnego procesu produkcyjnego. Nie jest tym samym co data ważności, data minimalnej trwałości ani termin przydatności do spożycia.

 

W praktyce oznaczenie: PROD: 29.08.2026 14:32 jest tylko końcowym rezultatem większego procesu.

 

W nowoczesnym zakładzie data produkcji może być powiązana z:

zleceniem produkcyjnym → SKU → zmianą → linią → LOT → ERP/MES → nadrukiem → kontrolą.

 

Na tym samym produkcie mogą występować również:

  • data minimalnej trwałości lub termin przydatności,
  • numer LOT lub kod partii,
  • godzina produkcji,
  • numer linii lub zmiany,
  • kod kreskowy,
  • QR,
  • Data Matrix,
  • numer seryjny.

 

Dlatego wybór rozwiązania nie powinien zaczynać się od pytania:

„Która drukarka potrafi wydrukować datę?”

Znacznie ważniejsze jest:

„Jak zapewnić, że właściwa data produkcji zostanie automatycznie naniesiona na właściwy produkt, we właściwym miejscu i przy rzeczywistej prędkości linii?”

REA może wspierać cały proces:

DATA → PRINT → CONTROL → INTEGRATE

 

Może być prezentowana w różnych formatach:

29.08.2026

29/08/26

PROD: 29.08.2026 14:32

albo razem z innymi danymi:

PROD: 29.08.2026
LOT: A260829-02

 

Z punktu widzenia przemysłowego systemu znakowania data produkcji jest daną zmienną. Jej wartość może zmieniać się wraz z dniem, godziną, zmianą, zleceniem lub partią produkcyjną.

Data produkcji może wspierać:

  • identyfikację momentu wytworzenia,
  • powiązanie produktu z okresem produkcji,
  • identyfikację partii,
  • analizę reklamacji,
  • kontrolę jakości,
  • traceability,
  • procesy magazynowe,
  • logistykę.

 

W rozbudowanym systemie może być jednym z elementów historii produktu:

produkt → data produkcji → LOT → linia / zmiana → kontrola jakości → magazyn → dystrybucja

 

Sama data produkcji nie zapewnia jednak pełnej identyfikowalności. Znacznie większą wartość ma wtedy, gdy jest powiązana z numerem partii, SKU, zleceniem lub innymi danymi zapisanymi w systemie produkcyjnym.

RODZAJE DANYCH

Data produkcji a data ważności, LOT i inne oznaczenia

Różne dane nanoszone na opakowaniu odpowiadają na inne pytania.

Informacja Znaczenie
Data produkcji kiedy produkt został wytworzony?
Data minimalnej trwałości / termin przydatności do kiedy odnosi się określony okres trwałości lub przydatności?
LOT / numer partii do której partii należy produkt?
Numer seryjny który konkretny egzemplarz?
Data pakowania kiedy produkt został zapakowany?
PAO jaki jest okres stosowania po otwarciu, jeżeli ma zastosowanie?

Data produkcji a data ważności

Przykład:

PROD: 29.08.2026

oznacza moment produkcji.

Natomiast:

NAJLEPIEJ SPOŻYĆ PRZED: 28.02.2027

odnosi się do trwałości produktu.

Dlatego nie należy używać pojęć data produkcjidata ważności zamiennie.

Data produkcji a numer partii LOT

Data odpowiada na pytanie:

kiedy?

LOT:

która partia?

Jednego dnia mogą zostać wykonane trzy oddzielne partie:

LOT A260829-01
LOT A260829-02
LOT A260829-03

Wszystkie mogą posiadać tę samą datę produkcji, ale nadal pozostają oddzielnymi partiami.

Dlatego data produkcji nie powinna być automatycznie traktowana jako zamiennik LOT.

WYMAGANIA I ZASTOSOWANIE

Czy data produkcji jest obowiązkowa?

Nie istnieje jedna zasada mówiąca, że data produkcji musi znajdować się na każdym produkcie. Zakres obowiązkowych informacji zależy od rodzaju wyrobu i właściwych regulacji.

Data produkcji na żywności

W przypadku żywności rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 jako jedną z obowiązkowych informacji wymienia datę minimalnej trwałości albo termin przydatności do spożycia. Nie wprowadza natomiast ogólnego obowiązku nanoszenia daty produkcji na każdą żywność.

Data produkcji może być jednak stosowana jako dodatkowa informacja produkcyjna albo wynikać z wymagań dotyczących konkretnej kategorii produktu, systemu jakości lub procesu producenta.

Dlatego system znakowania powinien wykonywać zatwierdzoną treść wynikającą z konkretnego procesu. Drukarka sama nie określa, jakie informacje prawnie powinny znaleźć się na produkcie.

Źródło: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 – EUR-Lex.

Data produkcji i PAO w kosmetykach

W kosmetykach należy rozdzielić:

datę produkcji

od:

PAO – Period After Opening.

PAO określa okres bezpiecznego stosowania produktu po jego otwarciu, jeżeli takie oznaczenie ma zastosowanie.

Przykład:

12M

oznacza 12 miesięcy.

W przypadku kosmetyków o minimalnej trwałości przekraczającej 30 miesięcy podawanie daty minimalnej trwałości nie jest obowiązkowe. Zastosowanie ma wtedy informacja o okresie stosowania po otwarciu, chyba że pojęcie trwałości po otwarciu nie jest właściwe dla danego produktu.

Przepisy przewidują również numer partii produkcyjnej albo inne oznaczenie umożliwiające identyfikację kosmetyku.

Źródło: Rozporządzenie (WE) nr 1223/2009 dotyczące produktów kosmetycznych – EUR-Lex.

PROCES NA LINII

Jak działa drukowanie daty produkcji na linii?

Najprostszy proces może wyglądać tak:

 

produkt → czujnik → aktualne dane → drukarka → nadruk → dalszy transport

 

Produkt dociera do stanowiska znakowania. Czujnik wykrywa jego obecność, system przygotowuje aktualną treść, a drukarka wykonuje nadruk we właściwym miejscu.

 

Przy zastosowaniu technologii bezkontaktowych w wielu aplikacjach produkt nie musi być zatrzymywany na czas drukowania.

W bardziej zautomatyzowanym zakładzie:

ERP / MES → zlecenie → SKU → receptura → data + godzina + LOT → system znakowania → kontrola

Pozwala to ograniczyć ręczne przygotowywanie komunikatów i powiązać nadruk bezpośrednio z aktualnym zleceniem.

Czy drukarka może automatycznie zmieniać datę?

Tak.

System może automatycznie:

  • zmieniać dzień,
  • zmieniać miesiąc i rok,
  • drukować godzinę,
  • generować numer partii,
  • wybierać komunikat dla SKU,
  • pobierać dane ze zlecenia.

Przykład:

29.08.2026 23:59

30.08.2026 00:01

Automatyczna zmiana dnia nie oznacza jednak, że każda produkcja powinna zmieniać wszystkie dane dokładnie o północy.

Co z produkcją przez zmianę nocną?

Załóżmy, że zmiana trwa:

22:00–06:00.

Produkt wykonany o godzinie 01:00 znajduje się już w kolejnym dniu kalendarzowym, ale może nadal należeć do tej samej zmiany, tego samego zlecenia i tej samej partii.

Trzeba więc określić, czy data i LOT mają być przypisywane według:

  • kalendarza,
  • zmiany produkcyjnej,
  • zlecenia,
  • partii,
  • reguł technologicznych zakładu.

Reguła zmiany danych powinna wynikać z rzeczywistego procesu produkcyjnego, a nie wyłącznie z zegara drukarki.

Czy data ważności może być obliczana z daty produkcji?

Tak.

Jeżeli producent zdefiniował dla danego SKU odpowiednią regułę trwałości, data produkcji może być punktem początkowym automatycznego wyliczenia kolejnej daty.

Proces może wyglądać tak:

data produkcji → SKU / receptura → reguła trwałości → obliczenie → data do nadruku

 

Przykład:

DATA PRODUKCJI: 29.08.2026

 

zatwierdzony okres trwałości

NAJLEPIEJ SPOŻYĆ PRZED: 28.02.2027

 

System znakowania nie ustala samodzielnie trwałości produktu. Realizuje regułę zdefiniowaną przez producenta lub przekazaną z systemu nadrzędnego.

Więcej na ten temat: Drukowanie daty ważności na produktach i opakowaniach.

GS1 I KODY 2D

Data produkcji, LOT i kody 2D

Data produkcji może występować jako zwykły tekst:

PROD: 29.08.2026

ale może być także jednym z elementów danych przeznaczonych do automatycznego odczytu.

Data produkcji w GS1 DataMatrix

W standardzie GS1 Application Identifier AI (11) oznacza Production Date – datę produkcji.

Format pola to:

YYMMDD

Przykład dla 29 sierpnia 2026:

260829

GS1 rozróżnia przy tym poszczególne rodzaje informacji:

  • AI (10) – Batch / Lot,
  • AI (11) – Production Date,
  • AI (13) – Packaging Date,
  • AI (15) – Best Before,
  • AI (17) – Expiration Date,
  • AI (21) – Serial Number.

W odpowiedniej aplikacji dane te mogą zostać zakodowane m.in. w GS1 DataMatrix.

Nie oznacza to, że każdy kod powinien zawierać wszystkie informacje. Struktura danych musi odpowiadać konkretnemu procesowi i standardowi stosowanemu przez przedsiębiorstwo.

Źródło: GS1 Application Identifiers.

PRODUKTY I POWIERZCHNIE

Na czym można drukować datę produkcji?

Datę produkcji można nanosić na różne materiały i produkty. Dobór technologii zależy jednak od właściwości rzeczywistej powierzchni.

Butelki PET i tworzywa

Przy PET należy uwzględnić:

  • rodzaj i kolor tworzywa,
  • przezroczystość,
  • zakrzywienie butelki,
  • stabilność transportu,
  • prędkość,
  • miejsce nadruku,
  • odległość głowicy,
  • kondensację.

Data może znajdować się na korpusie, szyjce, etykiecie albo zakrętce.

Najlepsze miejsce powinno łączyć:

dostęp głowicy → stabilność → kontrast → trwałość → czytelność

Mokre i zimne butelki

Na schłodzonych produktach może pojawić się kondensacja.

Na rezultat wpływają wtedy:

  • temperatura produktu,
  • ilość wilgoci,
  • materiał,
  • rodzaj atramentu,
  • czas schnięcia,
  • odległość głowicy,
  • prędkość linii.

Test na suchej butelce nie musi odwzorowywać aplikacji, w której rzeczywisty produkt jest zimny i pokryty kondensatem.

Puszki i metal

Przykładowy nadruk:

29.08.26 14:32 L02

Przy dużej wydajności ważne są stabilny transport, detekcja produktu, synchronizacja, czas schnięcia, kontrast i właściwy atrament.

Szkło

Przy szkle szczególne znaczenie mają przyczepność, wilgoć, temperatura, kontrast i odporność nadruku.

W zależności od aplikacji można analizować druk atramentowy lub znakowanie laserowe.

Folie

Folia może przechodzić przez kolejne etapy:

znakowanie → transport → formowanie → zgrzewanie → pakowanie

Nadruk musi zachować odpowiednią jakość po dalszej obróbce.

Karton i kartoniki

Na kartonie data może być częścią znacznie większego komunikatu:

PRODUKT ABC
PROD: 29.08.2026
LOT: A260829
KOD / DATA MATRIX

Wtedy system należy dobierać do jakości całego projektu, a nie wyłącznie pojedynczej daty.

DOBÓR TECHNOLOGII

Jaką technologię wybrać do drukowania daty produkcji?

Nie istnieje jedno rozwiązanie odpowiednie dla wszystkich produktów.

Zastosowanie Technologia do pierwszej analizy
szybka linia produkcyjna CIJ
butelki i nieregularne opakowania CIJ
zimne / wilgotne butelki CIJ + odpowiednio dobrany atrament
puszki CIJ / laser
szkło CIJ / laser
precyzyjna data na kartoniku TIJ
data + LOT + kod 2D TIJ lub rozwiązanie dobrane do kodu
większy nadruk na kartonie High-Res
trwałe oznaczenie bez atramentu laser
data jako element etykiety REA LABEL

Tabela jest punktem wyjścia. Ostateczny dobór należy potwierdzić próbą na rzeczywistym materiale.

Technologie REA JET do drukowania daty produkcji

CIJ – drukowanie dat na szybkich liniach

Continuous Inkjet – CIJ jest jedną z podstawowych technologii do nanoszenia krótkich danych zmiennych.

Może drukować:

  • datę produkcji,
  • godzinę,
  • LOT,
  • kod partii,
  • numer linii,
  • oznaczenie zmiany,
  • inne zmienne dane.

Druk odbywa się bez kontaktu głowicy z produktem.

Przykładem rozwiązania jest REA JET SC 2.0, przeznaczony do bezkontaktowego nanoszenia zmiennych tekstów, dat, kodów oraz innych danych produkcyjnych.

TIJ – precyzyjne daty, teksty i kody

Thermal Inkjet – TIJ warto analizować wtedy, gdy potrzebny jest precyzyjny nadruk zawierający kilka rodzajów informacji.

Przykład:

DATA + LOT + TEKST + KOD KRESKOWY + QR + DATA MATRIX

Technologia może być stosowana m.in. na kartonikach, papierze, etykietach i odpowiednio dobranych materiałach niechłonnych.

High-Res – data jako część większego nadruku

Na kartonie data może być jednym z wielu elementów.

System może nanosić równocześnie:

  • datę,
  • LOT,
  • nazwę produktu,
  • opis,
  • grafikę,
  • kod produktu,
  • kod kreskowy.

Laser – trwałe znakowanie bez atramentu

Jeżeli materiał odpowiednio reaguje na promieniowanie laserowe, data produkcji może zostać wykonana bez atramentu.

Laser może nanosić:

datę + LOT + numer seryjny + kod + tekst

Efekt zależy od materiału i jego warstwy powierzchniowej, dlatego konieczna jest próba.

ERP, MES I PLC

Integracja drukowania daty z ERP, MES i PLC

W zautomatyzowanym zakładzie drukarka może stać się elementem większego systemu wymiany danych.

Przykład:

ERP → MES → zlecenie → SKU → receptura → data / godzina / LOT → PLC → system znakowania → nadruk

Automatyczne przekazywanie danych ma szczególne znaczenie, gdy:

  • produkowanych jest wiele SKU,
  • często zmieniają się zlecenia,
  • jeden komunikat zawiera kilka danych zmiennych,
  • operator powinien mieć ograniczoną możliwość ręcznej edycji,
  • nadruk musi być powiązany z konkretną partią.

Celem jest:

właściwa treść na właściwym produkcie we właściwym czasie.

KONTROLA NADRUKU

Jak kontrolować poprawność daty produkcji?

W kontroli oznaczeń trzeba rozdzielić dwie kwestie:

JAKOŚĆ NADRUKU

oraz:

POPRAWNOŚĆ DANYCH

Drukarka może idealnie wykonać:

28.08.2026

ale jeżeli właściwą datą jest:

29.08.2026

produkt nadal jest błędnie oznakowany.

Kontrola obecności

Odpowiada na pytanie:

Czy nadruk został wykonany?

OCR / OCV i kontrola treści

System może – zależnie od konfiguracji – odczytywać lub porównywać treść z wartością oczekiwaną.

Przykład:

oczekiwane: 29.08.2026
odczytane: 29.08.2026
PASS

ale:

oczekiwane: 29.08.2026
odczytane: 29.08.2025
FAIL

W bardziej zaawansowanej aplikacji można kontrolować:

SKU + data + LOT + kod

w odniesieniu do aktualnego zlecenia.

WYSOKA PRĘDKOŚĆ

Jak zachować czytelność przy wysokiej prędkości?

Jakość oznaczenia nie zależy wyłącznie od parametrów drukarki.

Znaczenie mają:

  • prędkość produktu,
  • zmiany prędkości transportera,
  • drgania,
  • stabilność prowadzenia,
  • odległość głowicy,
  • pozycja czujnika,
  • enkoder,
  • atrament,
  • powierzchnia,
  • czas schnięcia.

Enkoder może synchronizować proces znakowania z rzeczywistą prędkością transportera.

Czujnik produktu informuje system, kiedy produkt pojawia się w odpowiednim miejscu.

Dlatego deklarowana maksymalna prędkość urządzenia nie jest wystarczającym kryterium doboru.

Dlaczego warto wykonać test na rzeczywistym produkcie?

Nadruk wykonany podczas statycznej próby może wyglądać idealnie.

W rzeczywistym procesie pojawiają się jednak:

  • prędkość,
  • drgania,
  • wilgoć,
  • kondensacja,
  • pył,
  • tarcie,
  • temperatura,
  • niestabilność produktu.

Dlatego próbę warto przeprowadzić według schematu:

rzeczywisty materiał → właściwy atrament / technologia → docelowe miejsce → warunki zbliżone do produkcji

Dopiero wtedy można rzetelnie ocenić jakość oznaczenia.

NAJCZĘSTSZE BŁĘDY

Najczęstsze błędy przy drukowaniu daty produkcji

Ręczne wpisanie niewłaściwej daty

Operator może pomylić dzień, miesiąc albo rok.

Automatyczna zmiana dnia niezgodna z procesem

Zmiana o północy może być błędna przy produkcji prowadzonej przez zmianę nocną.

Pozostawienie danych poprzedniego SKU

Nadruk jest technicznie poprawny, ale przypisany do niewłaściwego produktu.

Niewłaściwy atrament

Oznaczenie może tracić czytelność albo przyczepność.

MASZ PYTANIA?

FAQ – drukowanie daty produkcji

Data produkcji określa moment wytworzenia produktu zgodnie z zasadami stosowanymi w konkretnym procesie produkcyjnym.

Można wykorzystać CIJ, TIJ, High-Res, laser albo system etykietowania. Wybór zależy od powierzchni, prędkości, treści i wymaganej trwałości oznaczenia.

Nie. Data produkcji określa moment wytworzenia, natomiast data minimalnej trwałości lub termin przydatności odnoszą się do trwałości lub przydatności produktu.

Nie. Rozporządzenie 1169/2011 nie wprowadza ogólnego obowiązku nanoszenia daty produkcji na każdą żywność. Wymagania należy analizować dla konkretnego produktu.

Tak. System może automatycznie generować dzień, miesiąc, rok i godzinę oraz inne dane zgodnie z ustaloną konfiguracją.

Nie zawsze. Przy zmianach nocnych reguła przypisania daty i partii powinna odpowiadać rzeczywistemu procesowi produkcyjnemu.

Tak. W standardzie GS1 AI (11) oznacza Production Date i wykorzystuje strukturę YYMMDD.

Tak. Data, LOT, godzina, numer linii i inne dane mogą być elementami jednego komunikatu.

Tak. System znakowania może otrzymywać dane z ERP, MES, PLC, bazy danych albo innego systemu nadrzędnego.

Tak. System kontroli może sprawdzać obecność nadruku, odczytywać tekst OCR albo porównywać oznaczenie z wartością oczekiwaną.

Próba na rzeczywistym produkcie pozwala ocenić technologię, atrament, kontrast, przyczepność i czytelność w warunkach zbliżonych do produkcji.

Drukowanie daty produkcji z REA JET – zacznij od procesu

Nie wybieraj drukarki tylko do daty.

Najpierw sprawdź produkt, dane i cały proces.

Masz produkt do oznakowania? Prześlij do nas informacje o powierzchni, wymaganym oznaczeniu, miejscu nadruku, prędkości linii i warunkach produkcji. Jeżeli jest to możliwe, warto również dostarczyć próbkę opakowania – pozwoli to sprawdzić rozwiązanie na rzeczywistym materiale.

*Pola wymagane