Znakowanie części, komponentów, urządzeń i opakowań dla przemysłu obronnego wymaga odpowiednio dobranej technologii, powtarzalności i kontroli jakości oznaczeń. Numery seryjne, kody Data Matrix, dane produkcyjne i etykiety logistyczne muszą pozostawać czytelne w warunkach określonych przez odbiorcę.
REA oferuje kompleksowe systemy przemysłowego znakowania i identyfikacji: REA JET, REA LASER, REA LABEL i REA VERIFIER. PRINT · APPLY · MARK · VERIFY – cztery uzupełniające się technologie do budowania spójnego procesu identyfikacji.
Dobierz system znakowania do swojego produktu – skontaktuj się z REA
Od pojedynczego komponentu do gotowej dostawy. W przemyśle obronnym identyfikacja pozwala powiązać fizyczny wyrób z informacjami o pochodzeniu, numerze seryjnym, partii produkcyjnej, kontroli jakości i przeznaczeniu logistycznym. Oznaczenia są wykorzystywane na różnych etapach produkcji, montażu, magazynowania i transportu.
Nie istnieje jedna metoda odpowiednia do wszystkich produktów. Duży nadruk na kartonie wymaga innego rozwiązania niż niewielki kod Data Matrix na stali nierdzewnej czy oznaczenie tabliczki znamionowej urządzenia.
Systemy REA mogą działać na samodzielnych stanowiskach, przy liniach produkcyjnych, podczas montażu i na liniach pakujących. Stosuje się je tam, gdzie produkt albo opakowanie musi zostać poprawnie zidentyfikowane i powiązane z odpowiednimi danymi.
Ostateczny dobór technologii zależy od rodzaju materiału, wymiarów oznaczenia, wymaganej trwałości, wydajności linii oraz dokumentacji odbiorcy.
W zależności od produktu system znakowania może nanosić informacje stałe oraz zmienne. Mogą to być:
Dane mogą pochodzić z systemu produkcyjnego lub magazynowego. Samo naniesienie identyfikatora nie zapewnia jednak pełnej identyfikowalności – ważne jest prawidłowe przypisanie kodu do rzeczywistego produktu oraz zachowanie spójności z dokumentacją.
Oznaczenie komponentu, etykieta kartonu i numer SSCC palety pełnią różne funkcje. Nie powinny być projektowane jak jedno, uniwersalne oznaczenie.
Niektóre części muszą pozostać możliwe do zidentyfikowania przez długi czas. Trzeba dobrać technologię do okresu eksploatacji, materiału i wymagań odbiorcy.
Stal, aluminium, powłoki, tworzywa i elektronika mają różne właściwości. Jedne nadają się do znakowania laserem, inne do druku lub etykietowania.
Identyfikatory powinny być prawidłowo generowane i przypisywane do egzemplarzy. Należy zabezpieczyć proces przed pomyłkami i przypadkowym powielaniem numerów.
Wilgoć, ścieranie, temperatura, oleje i środki czyszczące wpływają na trwałość kodu. Odpowiednie próby wykonuje się na rzeczywistym materiale.
Część, karton zbiorczy i paleta mogą wymagać innych identyfikatorów. Etykietowanie powinno być zgodne z zawartością i dokumentacją dostawy.
Odczyt kodu skanerem nie zawsze wystarcza. W wymagających zastosowaniach potrzebny jest normowy pomiar jakości oraz kontrola poprawności danych.
REA łączy cztery obszary znakowania przemysłowego – PRINT, APPLY, MARK i VERIFY. Rozwiązania można stosować samodzielnie lub łączyć w jednym procesie produkcyjnym i logistycznym.
REA JET
Drukarki przemysłowe REA JET bezkontaktowo nanoszą na dobrane powierzchnie numery seryjne, partie, daty, tekst techniczny i kody. Do różnych zastosowań można dobrać CIJ, TIJ, DOD lub systemy wysokiej rozdzielczości. Drukarki mogą pracować na liniach produkcyjnych i pakujących oraz pobierać zmienne dane z odpowiednio skonfigurowanych systemów.
REA LABEL
REA LABEL drukuje i automatycznie aplikuje etykiety na produkty, opakowania zbiorcze i palety. Systemy Print & Apply mogą obsługiwać odpowiednie kody GS1-128, numery SSCC i dane z ERP lub WMS. Automatyzacja ułatwia powiązanie etykiety z konkretnym kartonem albo jednostką logistyczną.
REA LASER
REA LASER umożliwia precyzyjne wykonywanie numerów seryjnych, tekstów technicznych i kodów Data Matrix bezpośrednio na odpowiednio dobranych metalach i tworzywach. Laser Fiber jest szczególnie istotny przy wybranych komponentach metalowych. Rodzaj lasera i parametry procesu wymagają sprawdzenia na rzeczywistym wyrobie.
REA VERIFIER
REA VERIFIER pozwala mierzyć jakość kodów kreskowych i dwuwymiarowych zgodnie z właściwymi metodami oceny. W zależności od urządzenia możliwa jest kontrola kodów drukowanych i oznaczeń DPM na częściach. Pomiar jakości optycznej nie zastępuje weryfikacji zawartości danych ani ewentualnego formalnego poświadczenia zgodności.
Metalowe komponenty przemysłowe często wymagają oznaczeń zajmujących niewielką powierzchnię i zachowujących czytelność w określonych warunkach użytkowania. W takich zastosowaniach można rozważyć znakowanie laserowe, szczególnie technologię REA LASER Fiber.
Pozwala ona wykonywać teksty techniczne, numery seryjne i kody Data Matrix bezpośrednio na powierzchni odpowiednio dobranych metali. Szczególne znaczenie ma ustawienie parametrów zapewniających wymagany kontrast przy jednoczesnym uwzględnieniu właściwości materiału.
Jeżeli wyrób będzie później malowany, czyszczony, poddawany obróbce mechanicznej lub działaniu substancji chemicznych, próbę trzeba przeprowadzić z uwzględnieniem całego procesu technologicznego.
Więcej informacji o technologii i kontroli jakości znajdziesz w poradniku Jak uzyskać czytelny kod Data Matrix DPM na metalu?.
W urządzeniach i podzespołach elektronicznych istotna jest możliwość nanoszenia niewielkich, precyzyjnych oznaczeń. Mogą one zawierać identyfikator produktu, numer seryjny, numer partii, kod Data Matrix lub inne dane wynikające z dokumentacji.
Zależnie od materiału i warunków eksploatacji można zastosować:
Dobór metody wymaga oceny powierzchni, dostępnego pola, rodzaju danych i wpływu procesu na komponent. Istotne jest także powiązanie identyfikatora z historią produkcyjną urządzenia.
Nie każdy wyrób musi być oznaczany bezpośrednio na jego powierzchni. W niektórych zastosowaniach lepszym rozwiązaniem jest odpowiednio dobrana etykieta techniczna lub tabliczka znamionowa.
Znakowanie bezpośrednie może ograniczać potrzebę stosowania dodatkowego nośnika i zapewniać identyfikator powiązany z częścią. Z kolei etykieta lub tabliczka pozwala umieścić większą liczbę informacji, uzyskać odpowiedni kontrast oraz dobrać materiał i sposób mocowania do warunków pracy.
Przy wyborze należy odpowiedzieć m.in. na pytania: czy powierzchnia będzie obrabiana lub malowana, jak długo oznaczenie ma pozostać czytelne, czy można dopuszczalnie zmienić warstwę materiału oraz jakie są wymagania odnośnie do wymiaru kodu.
Ostateczna decyzja powinna wynikać z wymagań odbiorcy i prób technologicznych, a nie wyłącznie z ceny urządzenia.
Poniższe zestawienie ułatwia wybór technologii do pierwszych prób. Nie jest uniwersalną specyfikacją dla wszystkich części ani zamówień z branży obronnej.
| Zastosowanie | Technologia do rozważenia | Co zweryfikować? |
|---|---|---|
| Numer seryjny na metalowej części | REA LASER Fiber | Trwałość i wpływ na materiał |
| Kod Data Matrix DPM na metalu | REA LASER + REA VERIFIER | Wymiary i jakość kodu DPM |
| Dane na tworzywach i obudowach | REA JET albo REA LASER | Właściwości podłoża i kontrast |
| Dane zmienne na kartonach | REA JET | Podłoże, prędkość i rozmiar nadruku |
| Etykiety techniczne i produktowe | REA LABEL | Materiał etykiety i trwałość |
| Etykietowanie palet | REA LABEL Print & Apply | Identyfikatory i miejsce aplikacji |
| Ocena jakości kodu 1D lub 2D | REA VERIFIER | Odpowiednia norma pomiarowa |
Właściwy system dobiera się po analizie danych, materiału, wydajności i kryteriów odbioru.
Identyfikacja nie kończy się na pojedynczym komponencie. Równie istotne jest prawidłowe oznaczenie opakowań jednostkowych, zbiorczych i logistycznych. Kartony mogą zawierać informacje o wyrobie, partii, ilości, zamówieniu czy inne dane wymagane przez odbiorcę.
Palety i inne jednostki logistyczne mogą otrzymywać unikalne numery SSCC, pozwalające powiązać fizyczną jednostkę z danymi w systemie magazynowym. Zależnie od rodzaju podłoża i specyfikacji możliwe jest zastosowanie:
O wyborze decydują także trwałość etykiety, sposób transportu i wymagania logistyczne. System REA LABEL może współpracować z odpowiednio skonfigurowanym ERP lub WMS oraz wykorzystywać dane przypisane do kompletowanej wysyłki.
Wymagający odbiorcy potrzebują nie tylko oznaczeń, ale także pewności, że kody będą poprawnie odczytywane. Dlatego należy rozróżniać trzy niezależne poziomy kontroli:
W zależności od symboliki i techniki znakowania wykorzystuje się m.in. ISO/IEC 15416 dla kodów liniowych, ISO/IEC 15415 dla wielu kodów 2D lub ISO/IEC 29158 dla oznaczeń bezpośrednich DPM.
Systemy REA VERIFIER wspierają normową ocenę jakości właściwych kodów. Pomiar nie zastępuje jednak wymaganej procedury formalnego poświadczenia zgodności z kontraktem.
W nowoczesnym zakładzie dane identyfikacyjne mogą pochodzić bezpośrednio z systemów produkcyjnych, magazynowych lub zarządzających. Urządzenie znakujące nie musi być osobnym stanowiskiem, na którym operator ręcznie wpisuje kolejne numery.
Po właściwym zaprojektowaniu integracji proces może wyglądać następująco:
Przy serializacji szczególnie ważne jest zabezpieczenie przed powieleniem numerów i błędnym przypisaniem identyfikatora do części. Zakres komunikacji zależy od modelu urządzeń i architektury systemu.
Oznaczenia przemysłowe mogą być narażone na ścieranie, wilgoć, wahania temperatury, promieniowanie słoneczne, oleje, rozpuszczalniki i środki czyszczące. Trwałość zależy od całego układu: materiału, rodzaju powłoki, technologii znakowania i późniejszego sposobu eksploatacji.
Znakowanie laserowe może zapewniać wysoką trwałość w odpowiednich zastosowaniach, ale jego skuteczność trzeba sprawdzić na docelowym materiale. W przypadku etykiet należy dobrać zarówno zadruk, jak i podłoże samoprzylepne, klej oraz ewentualne zabezpieczenie.
Próba wykonana w dniu druku nie potwierdza automatycznie trwałości na wymagany okres. Kryteria badań powinny wynikać ze specyfikacji produktu i warunków użytkowania.
Przykład modelowy: polski producent wytwarza metalowe komponenty techniczne dla przedsiębiorstwa działającego w sektorze obronnym. Każda część wymaga numeru seryjnego i kodu Data Matrix, a gotowe produkty są pakowane w kartony i układane na palecie.
W jednym projekcie nie muszą występować wszystkie cztery technologie. Ich zakres zależy od specyfikacji części, modelu pakowania, poziomu automatyzacji i wymagań odbiorcy.
Przykład ma charakter poglądowy – nie przedstawia konkretnego wdrożenia wojskowego ani wzoru oznaczenia zatwierdzonego przez MON.
Wybór technologii warto rozpocząć od próby na rzeczywistym produkcie. Pozwala ona sprawdzić kontrast, czytelność, wielkość kodu, czas znakowania i możliwość późniejszej kontroli jakości.
Do przygotowania testu warto dostarczyć:
Próba nie zastępuje testów kwalifikacyjnych wyrobu ani formalnego odbioru oznaczeń, jeśli wymagają ich dokumenty kontraktowe.
W sektorze obronnym zakres identyfikacji zależy od kraju, odbiorcy, rodzaju wyrobu i dokumentacji konkretnego kontraktu. Przy dostawach do polskiego resortu obrony narodowej mogą mieć zastosowanie wytyczne dotyczące GTIN, GS1-128, SSCC, kodów dwuwymiarowych i trwałości etykiet.
W projektach międzynarodowych mogą występować wymagania AIT, IUID, STANAG 2290 czy MIL-STD-130. Nie należy traktować tych systemów jako zamiennych ani automatycznie przenosić struktury kodu pomiędzy różnymi zamówieniami.
Szczegółowe polskie wymagania wyjaśnia nasz osobny poradnik: Znakowanie wyrobów dla wojska – wymagania MON, kody GS1 i etykiety logistyczne. Wymagania AIT i IUID opisuje także materiał REA JET Global.
Dobór systemu znakowania powinien łączyć analizę wymagań odbiorcy, materiału produktu, źródeł danych oraz sposobu weryfikacji. REA oferuje rozwiązania z czterech obszarów – REA JET, REA LABEL, REA LASER i REA VERIFIER – dzięki czemu można rozważyć zarówno pojedyncze stanowisko, jak i proces obejmujący część, opakowanie i jednostkę logistyczną.
Ważnym elementem kompetencji firmy jest także znajomość standardów GS1. REA Elektronik jest Partnerem Gold GS1 Polska, a REA JET Label Creator uzyskał certyfikat „Zgodny z GS1” w zakresie objętym certyfikacją. To informacja o kompetencjach oraz konkretnym oprogramowaniu, a nie automatyczne zatwierdzenie każdej etykiety dla kontraktu wojskowego.
Więcej informacji: REA JET – Partner Gold GS1 i certyfikowany Label Creator.
Przed zakupem warto wykonać próbę na rzeczywistym materiale i ustalić metody oceny uzyskanych oznaczeń.
Do wybranych metalowych komponentów często rozważa się laser światłowodowy Fiber. Dobór zależy od stopu metalu, powłoki, geometrii części, rozmiaru kodu, trwałości i dopuszczalnego wpływu procesu na wyrób. Przed wdrożeniem należy wykonać próby.
Należy dobrać technologię i parametry znakowania do rzeczywistego materiału, a następnie skontrolować czytelność i jakość kodu. W przypadku oznaczeń bezpośrednich DPM istotne są właściwe warunki pomiaru i odpowiednia norma oceny.
Znakowanie bezpośrednie eliminuje osobny nośnik, natomiast tabliczka lub etykieta może zapewnić większą powierzchnię na dane. Decyzja zależy od trwałości, dalszej obróbki, możliwości mocowania i wymagań dokumentacji.
Odpowiednio dobrany weryfikator umożliwia pomiar jakości według właściwej metody, m.in. ISO/IEC 29158 dla oznaczeń bezpośrednich. Sam odczyt zwykłym skanerem nie jest równoważny takiej weryfikacji.
W odpowiednio zaprojektowanej integracji urządzenie znakujące pobiera numery z ERP, MES lub innego systemu nadrzędnego. Ważne jest prawidłowe przypisywanie numerów do egzemplarzy, ochrona przed duplikacją i możliwość kontroli procesu.
REA oferuje drukarki przemysłowe REA JET, znakowarki REA LASER, rozwiązania etykietujące REA LABEL oraz weryfikatory REA VERIFIER. W zależności od projektu można wybrać jedną technologię lub połączyć kilka systemów.
Koszt zależy od technologii, materiału, pola znakowania, wydajności, integracji z linią, zakresu automatyzacji i wymagań kontroli jakości. Przygotowanie wyceny warto poprzedzić próbami na rzeczywistym produkcie.
Najlepiej przekazać rzeczywistą próbkę, wzór oznaczenia, dostępne pole, informacje o stopie metalu lub tworzywie, wymagania trwałości, planowaną wydajność i dokumentację odbiorcy dotyczącą kodu.
Dobierz system znakowania do części, urządzenia, opakowania lub palety. Prześlij wymagania dotyczące oznaczenia – pomożemy zaplanować dobór technologii i próby na rzeczywistym materiale.
Do przygotowania propozycji przydatne są: rodzaj materiału, kod lub numer seryjny, wymiary pola, wymagana trwałość, wydajność, potrzeby integracyjne i zasady kontroli jakości.
Wypełnij formularz, a nasz ekspert skontaktuje się w sprawie możliwości technicznych. Próby i dobór systemu nie zastępują formalnej oceny zgodności, jeżeli wymaga jej odbiorca.