znakowanie produktów chemicznychZnakowanie produktów chemicznych – drukarki, etykiety GHS/CLP i kontrola kodów
Znakowanie produktów chemicznych obejmuje nanoszenie dat, numerów partii, kodów, informacji logistycznych oraz danych wynikających z klasyfikacji substancji lub mieszaniny. Oznaczenie może być wykonywane bezpośrednio na butelce, kanistrze, beczce, worku lub kartonie albo umieszczane na kolorowej etykiecie aplikowanej automatycznie podczas produkcji.
Znakowanie produktów chemicznych to m.in. drukowanie dat i numerów partii, kolorowe etykiety GHS/CLP, UFI, automatyczna aplikacja oraz kontrola kodów na opakowaniach chemicznych. Rozwiązania dla przemysłu chemicznego są przeznaczone między innymi dla producentów:
farb, lakierów i rozpuszczalników,
klejów, żywic i uszczelniaczy,
detergentów i chemii gospodarczej,
środków czyszczących oraz dezynfekujących,
nawozów i preparatów agrochemicznych,
produktów biobójczych,
olejów, smarów i płynów technicznych,
chemii budowlanej,
surowców chemicznych,
mieszanin przygotowywanych dla konkretnych odbiorców.
System może łączyć bezpośredni druk, produkcję kolorowych oznaczeń, automatyczne etykietowanie oraz kontrolę treści i kodów. REA oferuje dla branży chemicznej technologie drukowania, aplikowania, laserowego znakowania i weryfikacji oznaczeń.
Nie istnieje jedna metoda odpowiednia dla wszystkich substancji i mieszanin chemicznych. Innego rozwiązania wymaga data na butelce HDPE, innego pełne oznakowanie niebezpiecznych substancji na kanistrze, a jeszcze innego etykieta logistyczna umieszczana na kontenerze IBC.
Powierzchnia do znakowaniaJak organizować oznakowanie chemikaliów na linii produkcyjnej?
Oznaczenia można wykonywać na różnych etapach procesu:
przed napełnieniem opakowania,
po napełnieniu i zamknięciu,
podczas aplikacji oznaczenia produktowego,
podczas pakowania do kartonu zewnętrznego,
przy formowaniu jednostki logistycznej,
przed przekazaniem wyrobu do magazynu lub wysyłki.
Kompletny system może obejmować:
drukarkę atramentową,
drukarkę kolorowych oznaczeń,
przemysłowy aplikator,
urządzenie Print & Apply,
system laserowy,
kamerę kontrolującą,
weryfikator kodów,
komunikację z PLC, ERP, MES lub WMS.
Dane mogą być pobierane z receptury, zlecenia produkcyjnego albo bazy danych. Ogranicza to konieczność ręcznego wpisywania treści i zmniejsza ryzyko użycia projektu przygotowanego dla innego produktu. Automatyzacja nie zastępuje prawidłowej klasyfikacji i zatwierdzenia danych. System nanosi informacje przekazane przez oprogramowanie, dlatego wymagane są kontrola uprawnień, zarządzanie wersjami i sprawdzanie gotowego oznaczenia.
jakie informacje?Jakie informacje nanosi się na produkty chemiczne?
Zakres informacji zależy od właściwości produktu, sposobu jego klasyfikacji, rynku przeznaczenia oraz rodzaju opakowania.
Na produktach można umieszczać:
identyfikator produktu,
nazwę substancji lub mieszaniny,
numer partii,
datę produkcji,
termin przydatności,
numer zlecenia,
kod zakładu albo linii,
nominalną ilość produktu,
dane dostawcy,
numer telefonu dostawcy,
informacje o magazynowaniu,
znaki ostrzegawcze,
odpowiednie piktogramy,
hasła ostrzegawcze,
zwroty H, P i EUH,
UFI, jeśli jest wymagany,
kody kreskowe,
kody QR i Data Matrix,
dane logistyczne,
teksty w różnych językach.
Część elementów pozostaje stała dla całej serii, natomiast data, numer partii, UFI, dane odbiorcy albo język mogą być automatycznie zmieniane dla kolejnych zleceń.
rozporządzenie clpRozporządzenie CLP i globalnie zharmonizowany system klasyfikacji
Rozporządzenie CLP ustanawia na terenie Unii Europejskiej zasady klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji oraz mieszanin. Jego celem jest jasne informowanie pracowników i konsumentów o zagrożeniach dla zdrowia, bezpieczeństwa i środowiska.
Rozporządzenie CLP weszło w życie 20 stycznia 2009 roku i dostosowało przepisy UE do GHS, czyli systemu opracowanego w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych. Globalnie zharmonizowany system klasyfikacji ma ułatwiać rozpoznawanie zagrożeń związanych z chemikaliami w całym świecie, choć szczegółowe wymagania prawne mogą różnić się pomiędzy rynkami.
CLP zastąpiło wcześniejsze przepisy UE w sprawie substancji niebezpiecznych i w sprawie preparatów niebezpiecznych. Obecnie substancje i mieszaniny stwarzające zagrożenie, które są wprowadzane do obrotu w Unii Europejskiej, muszą być sklasyfikowane, oznakowane i pakowane zgodnie z aktualnymi wymaganiami.
Rozporządzenie zostało istotnie znowelizowane w 2024 roku. Część nowych wymagań stosuje się od 1 lipca 2026 roku, natomiast dla innych przepisów przewidziano późniejsze terminy i okresy przejściowe. Dlatego projekty oznaczeń powinny być tworzone na podstawie aktualnej wersji skonsolidowanej, a nie starych wzorów używanych przez wiele lat.
WyzwaniaZnakowanie w przemyśle produkcji chemicznej – czy znasz te wyzwania?
Agresywne środowisko pracy i chemikalia
Opary kwasów, rozpuszczalniki i wycieki gotowych produktów niszczą standardowe głowice i rozmazują nadruki. Urządzenia muszą być odporne na korozję, a tusze nieusuwalne przez substancje chemiczne.
Ekstremalne temperatury i zapylenie
Linie produkcyjne często pracują w halach o dużym zapyleniu (np. przy konfekcjonowaniu proszków) oraz w szerokim zakresie temperatur – od mroźnych magazynów po gorące procesy rozlewnicze.
Zgodność z przepisami CLP i piktogramy
Obowiązek nanoszenia piktogramów ostrzegawczych w odpowiedniej kolorystyce i rozmiarze wymaga precyzyjnych systemów, które wyeliminują błędy w etykietowaniu substancji niebezpiecznych.
Różnorodność powierzchni: od stali po PE
Znakowanie musi być równie trwałe na gładkich butelkach polietylenowych (PE), porowatych workach papierowych, jak i na stalowych bębnach czy kontenerach IBC.
Koszty magazynowania etykiet dla różnych produktów
Utrzymywanie ogromnych zapasów wstępnie zadrukowanych etykiet dla setek SKU generuje wysokie koszty operacyjne, zajmuje miejsce w magazynie i utrudnia szybką zmianę asortymentu na linii.
Trwałość nadruku w transporcie i na zewnątrz
Produkty chemiczne (np. nawozy w big-packach lub chemia budowlana w kanistrach) często składowane są na zewnątrz, narażone na promieniowanie UV, deszcz i tarcie podczas transportu.
klasyfikacja substancjiKlasyfikacja substancji lub mieszaniny przed przygotowaniem oznakowania
Prawidłowe oznakowanie musi wynikać z wcześniej przeprowadzonej klasyfikacji zagrożeń. Najpierw należy ustalić, czy dana substancja lub mieszanina jest zaklasyfikowana jako stwarzająca zagrożenie, a dopiero później przygotować elementy komunikujące to zagrożenie.
Za prawidłową klasyfikację i oznakowanie odpowiadają podmioty zobowiązane przepisami, w tym producenci, importerzy, dalsi użytkownicy i dostawcy, odpowiednio do swojej roli w łańcuchu dostaw. Współpraca całego łańcucha jest potrzebna, aby właściwa informacja dotarła do użytkownika końcowego.
System drukujący nie:
określa klasy zagrożenia,
nie wybiera samodzielnie piktogramów,
nie ustala zwrotów H i P,
nie decyduje, czy mieszanina wymaga UFI,
nie zatwierdza danych prawnych.
Urządzenie odtwarza zatwierdzony projekt i zmienne dane przypisane do konkretnej receptury.
jakie elementy zawiera?Jakie elementy może zawierać etykieta zgodna z CLP?
W zależności od klasyfikacji, przeznaczenia i wielkości opakowania oznakowanie może obejmować następujące elementy:
identyfikator produktu,
nazwę, adres i numer telefonu dostawcy,
nominalną ilość w opakowaniach przeznaczonych dla ogółu społeczeństwa, jeśli wymaga tego przepis,
piktogramy określające rodzaj zagrożenia,
hasło ostrzegawcze,
zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia,
zwroty wskazujące środki ostrożności,
informacje uzupełniające,
kod UFI, jeżeli jest wymagany.
Piktogramy GHS mają charakterystyczny symbol umieszczony w rombie z czerwonym obramowaniem. Hasło ostrzegawcze określa względny stopień powagi zagrożenia, natomiast zwroty H opisują charakter niebezpieczeństwa wynikającego z klasyfikacji. Zwroty P wskazują środki ostrożności dotyczące zapobiegania, reagowania, przechowywania i usuwania produktu.
Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia są określone w załączniku III rozporządzenia CLP. Zwroty wskazujące środki ostrożności znajdują się w załączniku IV. Dodatkowe zwroty EUH stosuje się w przypadkach przewidzianych przepisami.
Nie każda substancja lub mieszanina wymaga wszystkich wymienionych elementów. Hasła ostrzegawcze, piktogramy, zwroty H, zwroty P i zwroty EUH muszą odpowiadać rzeczywistej klasyfikacji.
Wielkość piktogramów i małe pojemniki
Wielkość oznaczenia i piktogramów zależy między innymi od pojemności opakowania oraz zastosowanych odstępstw. Dla małych albo trudnych do oznakowania pojemników rozporządzenie CLP przewiduje szczególne rozwiązania.
Nie należy stosować jednej wartości powierzchni piktogramu do wszystkich opakowań bez sprawdzenia aktualnych tabel i wymagań. Projekt powinien być przygotowany zgodnie z właściwą kategorią pojemności oraz obowiązującą wersją przepisów.
Język oznakowania
Oznaczenie powinno być sporządzone w języku urzędowym państwa członkowskiego, na którego terenie dana substancja lub mieszanina jest wprowadzana do obrotu, chyba że dane państwo stanowi inaczej. Produkt przeznaczony na rynek polski powinien więc zawierać wymagane informacje w języku polskim.
W przypadku dystrybucji na terenie całej Unii Europejskiej producent może potrzebować wielu wersji językowych. Zbyt duża liczba języków na jednym projekcie może pogorszyć czytelność, dlatego warto rozważyć drukowanie różnych wariantów na żądanie.
karty charakterystykiKarty charakterystyki a prawidłowe oznakowanie
Karty charakterystyki są jednym z podstawowych źródeł informacji wykorzystywanych przy przygotowywaniu oznakowania chemikaliów. Klasyfikacja, identyfikator produktu i informacje o zagrożeniach powinny być spójne z aktualną dokumentacją przypisaną do danej substancji lub mieszaniny.
Karty charakterystyki mogą zawierać informacje dotyczące:
identyfikacji produktu i dostawcy,
klasyfikacji zagrożeń,
składu,
pierwszej pomocy,
postępowania w przypadku pożaru,
przypadkowego uwolnienia,
bezpiecznego stosowania i magazynowania,
kontroli narażenia,
właściwości fizycznych i chemicznych,
stabilności i reaktywności,
informacji toksykologicznych oraz ekologicznych.
Podczas przygotowania projektu należy sprawdzić, czy:
używana jest aktualna karta charakterystyki,
identyfikator produktu jest zgodny,
klasyfikacja nie została zmieniona,
zastosowano właściwe piktogramy,
hasła ostrzegawcze są poprawne,
zwroty H, P i EUH odpowiadają dokumentacji,
wersja językowa jest aktualna.
Aktualizacja karty charakterystyki może wymagać zmiany projektu. System zarządzania wzorami powinien więc umożliwiać blokowanie poprzednich wersji i kontrolę daty zatwierdzenia.
kod ufiKod UFI na mieszaninach chemicznych
UFI jest niepowtarzalnym identyfikatorem postaci czynnej, który łączy produkt z informacjami przekazanymi organom wyznaczonym do reagowania w sytuacjach zagrożenia zdrowia.
Od 1 stycznia 2025 roku mieszaniny wprowadzane do obrotu w UE i zaklasyfikowane jako stwarzające zagrożenie dla zdrowia lub zagrożenie fizyczne muszą, w przypadkach określonych przepisami, posiadać UFI na oznaczeniu. Informacje muszą również zostać przekazane we właściwym, zharmonizowanym formacie zgłoszenia.
Sam wydruk UFI nie oznacza spełnienia obowiązków prawnych. Kod powinien odpowiadać składowi konkretnej mieszaniny i być spójny z przekazanym zgłoszeniem. ECHA stosuje zasadę „jeden UFI – jeden skład”.
UFI może zostać:
umieszczony w podstawowym projekcie,
wydrukowany jako dane zmienne,
pobrany automatycznie z bazy receptur,
naniesiony bezpośrednio na stałe pojemniki,
dodany do kolorowego oznaczenia drukowanego na żądanie.
System powinien uniemożliwiać przypisanie kodu przygotowanego dla innej receptury.
Oznaczenia można wykonywać na różnych etapach procesu:
przed napełnieniem opakowania,
po napełnieniu i zamknięciu,
podczas aplikacji oznaczenia produktowego,
podczas pakowania do kartonu zewnętrznego,
przy formowaniu jednostki logistycznej,
przed przekazaniem wyrobu do magazynu lub wysyłki.
Kompletny system może obejmować:
drukarkę atramentową,
drukarkę kolorowych oznaczeń,
przemysłowy aplikator,
urządzenie Print & Apply,
system laserowy,
kamerę kontrolującą,
weryfikator kodów,
komunikację z PLC, ERP, MES lub WMS.
Dane mogą być pobierane z receptury, zlecenia produkcyjnego albo bazy danych. Ogranicza to konieczność ręcznego wpisywania treści i zmniejsza ryzyko użycia projektu przygotowanego dla innego produktu. Automatyzacja nie zastępuje prawidłowej klasyfikacji i zatwierdzenia danych. System nanosi informacje przekazane przez oprogramowanie, dlatego wymagane są kontrola uprawnień, zarządzanie wersjami i sprawdzanie gotowego oznaczenia.
rekomendowana technologiaTechnologie dla branży chemicznej
Współpraca z wieloma dostawcami różnych technologii to ryzyko braku kompatybilności i rozmycia odpowiedzialności serwisowej.
REA JET
Czytelne nadruki partii, dat i kodów na kanistrach, butelkach, workach oraz beczkach wspierają bezpieczną identyfikację produktów chemicznych w łańcuchu dostaw.
Precyzyjna aplikacja etykiet produktowych, ostrzegawczych i logistycznych na opakowania chemiczne zwiększa zgodność, bezpieczeństwo oraz sprawność procesów magazynowych i dystrybucyjnych codziennie.
REA LASER
Trwałe znakowanie opakowań i komponentów chemicznych pozostaje odporne na ścieranie, wilgoć, temperaturę oraz wymagające warunki codziennej produkcji przemysłowej bez kompromisów.
REA VERIFIER
Weryfikacja kodów kreskowych i dwuwymiarowych ogranicza błędy identyfikacji, wspiera zgodność oraz zapewnia pełną kontrolę nad przepływem produktów chemicznych w zakładzie.
bezpośredni nadrukBezpośredni nadruk czy pełna etykieta GHS/CLP?
Bezpośredni druk i etykietowanie pełnią odmienne funkcje. W wielu zakładach obie metody są stosowane w połączeniu.
Bezpośredni nadruk warto stosować do:
daty produkcji,
numeru partii,
numeru zlecenia,
kodu linii,
zmiennego kodu QR lub Data Matrix,
dodatkowego identyfikatora,
UFI,
danych logistycznych,
oznaczenia kontroli jakości.
Pełna etykieta zgodna z projektem jest potrzebna, gdy:
wymagane są piktogramy w kolorze,
konieczne jest jednolite i kontrastowe tło,
oznaczenie obejmuje dużo tekstu,
potrzebne są różne wersje językowe,
trzeba umieścić dane dostawcy,
powierzchnia nie zapewnia odpowiedniej jakości bezpośredniego nadruku,
projekt obejmuje całość wymaganych informacji GHS/CLP.
Monochromatyczny druk przemysłowy nie zawsze zastąpi kompletne oznakowanie niebezpiecznych substancji. Może natomiast uzupełnić wcześniej przygotowany projekt o datę, partię, kod albo UFI.
Najczęściej stosuje się model hybrydowy:
stałe informacje i piktogramy są drukowane na kolorowym nośniku;
dane zmienne są dodawane podczas produkcji;
aplikator nanosi oznaczenie na właściwy produkt;
kamera sprawdza jego obecność, treść i położenie.
Szczegółowe projektowanie kolorowych oznaczeń powinno pozostać tematem dedykowanego poradnika o etykietach GHS i CLP, aby strona branżowa nie konkurowała z materiałem prawnym i technologicznym.
technologieTechnologie dla przemysłu chemicznego
Dobór urządzenia zależy od rodzaju powierzchni, wielkości pola druku, prędkości produkcji i liczby wariantów.
Drukarki CIJ do butelek, kanistrów i zakrętek
Drukarki małych znaków CIJ nanoszą atrament bez kontaktu z powierzchnią. Technologia dobrze toleruje niewielkie zmiany położenia produktu i może pracować na szybkich liniach napełniających.
CIJ stosuje się do nanoszenia:
dat,
numerów partii,
liczników,
krótkich tekstów,
kodów produkcyjnych,
prostych symboli.
Drukarki mogą pracować na butelkach, kanistrach, wiadrach, beczkach, puszkach i zamknięciach. Atrament należy dopasować do PE, HDPE, PP, PET, szkła, metalu lub powłoki lakierniczej.
Drukarki TIJ do kodów wysokiej rozdzielczości
Technologia TIJ umożliwia wykonywanie drobnych tekstów, grafik, kodów kreskowych i kodów 2D.
Sprawdza się na:
płaskich ściankach kanistrów,
kartonach,
oznaczeniach samoprzylepnych,
stabilnie prowadzonych pojemnikach,
odpowiednio napiętych workach.
TIJ wymaga niewielkiej i kontrolowanej odległości od powierzchni. Na opakowaniu kołyszącym się lub zmieniającym kształt korzystniejsza może być technologia CIJ.
Drukarki termotransferowe
Drukarki termotransferowe mogą przygotowywać monochromatyczne oznaczenia zawierające tekst, kody i dane logistyczne. Technologia zapewnia wysoką jakość na odpowiednio dobranym papierze lub materiale syntetycznym.
Dobór taśmy termotransferowej powinien uwzględniać:
rodzaj nośnika,
odporność na ścieranie,
kontakt z wilgocią,
temperaturę,
wymagany kontrast,
kontakt z substancją chemiczną.
Kolorowe oznaczenia drukowane na żądanie
Kolorowy druk na żądanie jest korzystny, gdy producent obsługuje:
wiele mieszanin chemicznych,
różne pojemności,
krótkie serie,
liczne wersje językowe,
marki własne odbiorców,
częste aktualizacje projektów.
REA LABEL ColorJet 2 umożliwia przygotowywanie wielobarwnych projektów z piktogramami, tekstem, grafiką oraz kodami bez konieczności magazynowania dużych nakładów gotowych wariantów.
Drukowanie na żądanie może ograniczyć liczbę nieaktualnych zapasów, ale nie stanowi gwarancji prawidłowości treści. Projekt musi zostać wcześniej zatwierdzony przez osobę odpowiedzialną za klasyfikację i oznakowanie.
Automatyczne etykietowanie
Automatyczne etykietowanie produktów chemicznych
Aplikatory przemysłowe automatycznie oddzielają nośnik od materiału podkładowego, synchronizują moment podania z położeniem produktu i nanoszą oznaczenie w zaprogramowanym miejscu.
Etykietowanie można zastosować na:
butelkach,
kanistrach,
wiadrach,
beczkach,
workach,
kartonach,
kontenerach IBC,
paletach.
System może nakładać oznaczenie:
z boku,
od góry,
z przodu,
na narożniku,
na jednej albo kilku powierzchniach,
na produkcie zatrzymanym albo pozostającym w ruchu.
Podczas projektowania stanowiska trzeba uwzględnić geometrię, uchwyty, przetłoczenia, prędkość transportera, sposób docisku i możliwość zabrudzenia powierzchni.
OpakowaniaOpakowania stosowane w branży chemicznej
Plastikowe butelki i kanistry
Na opakowaniach z PE, HDPE, PP lub PET można nanosić datę, numer partii, UFI, kod produkcyjny i dodatkowe dane.
Przyczepność zależy od:
rodzaju polimeru,
pigmentu,
dodatków poślizgowych,
energii powierzchniowej,
pozostałości środków antyadhezyjnych,
kontaktu z zawartością.
Szczegółowy dobór atramentu do różnych tworzyw powinien pozostać na stronie poświęconej drukowaniu na plastiku.
Beczki metalowe i plastikowe
Beczki można znakować bezpośrednim nadrukiem albo dużym oznaczeniem samoprzylepnym. Należy uwzględnić lakier, krzywiznę, obręcze, temperaturę i sposób transportu.
Miejsce aplikacji nie powinno być narażone na częsty kontakt z chwytakiem, obręczą ani sąsiednimi pojemnikami.
Kontenery IBC
Kontenery IBC mogą otrzymywać oznaczenia produktowe i logistyczne zawierające nazwę, numer partii, UFI, piktogramy, dane odbiorcy oraz kody.
Aplikacja wymaga uwzględnienia:
konstrukcji zbiornika,
metalowej osłony,
dostępnej powierzchni,
kontaktu z wodą,
mycia i ponownego użycia,
sposobu magazynowania.
Worki i opakowania elastyczne
Produkty sypkie, nawozy, granulaty i surowce mogą być pakowane w worki papierowe, foliowe, laminaty i big-bagi.
Dane można nanosić:
na materiał przed uformowaniem,
na gotowy worek,
na przyszyty nośnik,
na banderolę,
na oznaczenie logistyczne big-baga.
Przy workach trzeba uwzględnić marszczenie, pył, zgrzewy i zmiany odległości od głowicy.
Kartony zewnętrzne
Kartony zewnętrzne mogą zawierać nazwę, numer partii, ilość produktów, kod odbiorcy oraz oznaczenia logistyczne.
Zakres informacji umieszczanych na opakowaniu jednostkowym, zbiorczym i transportowym zależy od klasyfikacji, konstrukcji oraz przepisów dotyczących wprowadzania do obrotu i transportu towarów niebezpiecznych. Nie należy automatycznie kopiować identycznego projektu na wszystkie poziomy pakowania.
Materiały eksploatacyjne
Materiały eksploatacyjne odporne na warunki procesu
Dobór materiałów eksploatacyjnych ma bezpośredni wpływ na czytelność i trwałość.
Atrament należy sprawdzić pod kątem:
przyczepności,
czasu schnięcia,
odporności na ścieranie,
kontaktu z wodą,
działania konkretnej substancji,
niskiej i wysokiej temperatury,
magazynowania na zewnątrz,
mycia pojemnika.
Materiał samoprzylepny i klej należy dobrać do:
rodzaju powierzchni,
krzywizny,
chropowatości,
temperatury aplikacji,
kondensacji wilgoci,
migracji dodatków z plastiku,
kontaktu z zawartością,
możliwości ponownego użycia pojemnika.
Nie istnieje jeden atrament, klej ani nośnik odporny na wszystkie niebezpieczne substancje chemiczne. Wynik zależy od rodzaju chemikaliów, stężenia, czasu kontaktu i temperatury.
Test należy wykonać z użyciem rzeczywistego produktu i opakowania.
Oznaczenia można wykonywać na różnych etapach procesu:
przed napełnieniem opakowania,
po napełnieniu i zamknięciu,
podczas aplikacji oznaczenia produktowego,
podczas pakowania do kartonu zewnętrznego,
przy formowaniu jednostki logistycznej,
przed przekazaniem wyrobu do magazynu lub wysyłki.
Kompletny system może obejmować:
drukarkę atramentową,
drukarkę kolorowych oznaczeń,
przemysłowy aplikator,
urządzenie Print & Apply,
system laserowy,
kamerę kontrolującą,
weryfikator kodów,
komunikację z PLC, ERP, MES lub WMS.
Dane mogą być pobierane z receptury, zlecenia produkcyjnego albo bazy danych. Ogranicza to konieczność ręcznego wpisywania treści i zmniejsza ryzyko użycia projektu przygotowanego dla innego produktu. Automatyzacja nie zastępuje prawidłowej klasyfikacji i zatwierdzenia danych. System nanosi informacje przekazane przez oprogramowanie, dlatego wymagane są kontrola uprawnień, zarządzanie wersjami i sprawdzanie gotowego oznaczenia.
Case StudyAutomatyczne znakowanie opakowań chemii agro – redukcja kosztu nadruku o 65% i eliminacja błędów etykietowania
Projekt w skrócie
Producent środków ochrony roślin i nawozów płynnych potrzebował systemu, który umożliwi szybkie znakowanie zmiennych wariantów produktów bez konieczności utrzymywania dużych zapasów wcześniej zadrukowanych etykiet i kartonów.
Dotychczasowy proces opierał się na gotowych materiałach przygotowanych dla konkretnych produktów. Zmiana danych, oznaczeń GHS/CLP albo projektu opakowania powodowała ryzyko pozostania w magazynie nieaktualnych etykiet, a przezbrojenie linii przy zmianie asortymentu zajmowało około 15 minut.
Problem
Produkcja obejmowała wiele wariantów środków ochrony roślin i nawozów płynnych pakowanych m.in. w kanistry 5 l oraz kartony zbiorcze. Poszczególne produkty wymagały różnych danych identyfikacyjnych i oznaczeń wynikających z ich klasyfikacji.
Stosowanie wcześniej przygotowanych etykiet powodowało konieczność magazynowania wielu wersji materiałów oraz zwiększało ryzyko wykorzystania projektu przeznaczonego dla innego produktu.
Zmiana klasyfikacji, treści oznakowania lub wymaganych elementów mogła również powodować konieczność wycofania nieaktualnych zapasów etykiet.
Dodatkowym wyzwaniem były warunki magazynowania. Wilgoć, tarcie i kontakt opakowań podczas transportu mogły wpływać na trwałość oznaczeń, dlatego system musiał zapewnić powtarzalny nadruk dostosowany do rzeczywistych warunków procesu.
Założenia projektu
System miał:
- ograniczyć stosowanie wcześniej zadrukowanych materiałów,
- umożliwić zmianę danych bez fizycznej wymiany etykiet lub opakowań,
- pobierać zatwierdzone dane produktu z systemu nadrzędnego,
- automatycznie przypisywać właściwy projekt do aktualnego zlecenia,
- drukować czytelne teksty, grafiki i oznaczenia na kartonach zbiorczych,
- umożliwiać nanoszenie danych zmiennych dla różnych produktów,
- ograniczyć ryzyko błędnego wyboru wersji oznakowania,
- skrócić czas przezbrojenia pomiędzy kolejnymi wariantami produktu,
- zapewnić możliwość szybkiej aktualizacji projektu w przypadku zmiany danych produktowych lub wymagań dotyczących oznakowania.
Zastosowane rozwiązanie
Na linii zastosowano przemysłowy system bezpośredniego znakowania REA JET GK 2.0 wykorzystujący technologię Piezo Ink Jet.
Drukarka umożliwia wykonywanie nadruków wysokiej rozdzielczości bezpośrednio na chłonnych powierzchniach, takich jak karton i papier. Dzięki temu informacje, grafiki oraz dane identyfikacyjne mogą być nanoszone dopiero podczas pakowania konkretnego produktu, zamiast znajdować się na wcześniej przygotowanym opakowaniu.
Rozwiązanie pozwoliło ograniczyć liczbę wariantów gotowych materiałów drukowanych oraz przenieść część danych zmiennych do procesu znakowania wykonywanego bezpośrednio na linii.
Integracja z procesem produkcyjnym
System znakowania został zintegrowany z systemem ERP klienta.
Dane dotyczące aktualnie produkowanego wariantu są przekazywane do systemu drukującego na podstawie zlecenia produkcyjnego. Drukarka otrzymuje właściwy projekt oraz zatwierdzone informacje przeznaczone dla danego produktu.
W zależności od konfiguracji projektu nadruk może obejmować m.in. dane identyfikacyjne, oznaczenia logistyczne, grafiki, piktogramy oraz inne informacje wymagane dla konkretnego wariantu produktu.
Kod UFI może być elementem oznakowania wtedy, gdy jest wymagany dla danego produktu i został prawidłowo przypisany w źródłowym systemie danych.
Automatyczne przekazywanie informacji ogranicza konieczność ręcznego wybierania projektu przez operatora. System znakowania nie klasyfikuje jednak substancji ani mieszaniny samodzielnie — drukuje dane przekazane z zatwierdzonego źródła.
Wyniki wdrożenia
Po uruchomieniu systemu:
- koszt znakowania jednostkowego został ograniczony o 65%,
- wyeliminowano koszty związane z utylizacją odnotowanych zapasów nieaktualnych etykiet,
- ograniczono błędy wynikające z ręcznego wyboru właściwej wersji oznakowania,
- czas przygotowania linii do kolejnego wariantu produktu skrócono z około 15 minut do kilku sekund,
- dane mogą być zmieniane automatycznie wraz ze zmianą zlecenia,
- ograniczono konieczność magazynowania wielu wersji wcześniej zadrukowanych materiałów,
- proces znakowania został powiązany z danymi znajdującymi się w systemie ERP.
Dlaczego zastosowano technologię Piezo Ink Jet?
Technologia Piezo Ink Jet została zastosowana ze względu na możliwość wykonywania bezpośrednio na kartonie dużych, czytelnych i szczegółowych nadruków obejmujących zarówno tekst, jak i grafikę oraz dane zmienne.
REA JET GK 2.0 jest przeznaczona do znakowania chłonnych i porowatych powierzchni, takich jak karton, papier czy drewno, i umożliwia wykonywanie nadruków wysokiej rozdzielczości bez konieczności przygotowywania osobnej wersji opakowania dla każdego wariantu produktu. W tej aplikacji kluczowa była nie tylko jakość samego nadruku, ale przede wszystkim możliwość powiązania drukarki z systemem ERP i automatycznego zmieniania treści wraz ze zmianą zlecenia produkcyjnego.
Wniosek
W znakowaniu produktów chemicznych największe ryzyko nie wynika wyłącznie z jakości drukarki. O poprawności procesu decydują łącznie: zatwierdzone dane źródłowe, właściwy projekt oznakowania, przypisanie projektu do konkretnego produktu, integracja z ERP, dobór technologii do materiału opakowania oraz kontrola gotowego nadruku.
Bezpośredni druk danych zmiennych na linii pozwala ograniczyć zapasy wcześniej przygotowanych materiałów, skrócić przezbrojenia oraz zmniejszyć ryzyko wykorzystania oznakowania przeznaczonego dla innego produktu.
oznakowanie
Trwałość i bezpieczeństwo oznakowania
Prawidłowego oznakowania nie należy oceniać wyłącznie bezpośrednio po wydrukowaniu.
Na produkt mogą działać:
ścieranie,
rozlanie zawartości,
kondensacja,
wilgoć,
promieniowanie słoneczne,
niska albo wysoka temperatura,
środki czyszczące,
transport,
magazynowanie na zewnątrz.
Oznaczenie niebezpiecznych substancji powinno pozostać czytelne przez okres wymagany dla danego sposobu wprowadzania produktu do obrotu i użytkowania.
Próba może obejmować:
kontrolę po wydrukowaniu,
sprawdzenie po pełnym utrwaleniu,
test ścierania,
kontakt z substancją,
próbę temperaturową,
symulację transportu,
ponowną kontrolę kodu i tekstu.
Zastosowanie zwrotów takich jak „całkowicie odporny” albo „nieusuwalny” wymaga odpowiednich wyników badań.
weryfikacja treściWeryfikacja treści, piktogramów i kodów
Błędy mogą wynikać z:
zastosowania niewłaściwego projektu,
braku oznaczenia,
przesunięcia aplikacji,
błędnej wersji językowej,
nieprawidłowego numeru partii,
niewłaściwego UFI,
brakującego piktogramu,
nieczytelnego kodu.
System wizyjny może kontrolować:
obecność,
położenie,
kompletność tekstu,
odpowiednie piktogramy,
hasła ostrzegawcze,
numer partii,
UFI,
jakość kodów,
zgodność z recepturą.
REA oferuje rozwiązania przeznaczone do kontroli tekstu, układu, kodów 1D i 2D na produktach chemicznych oraz do integracji kontroli z linią produkcyjną.
Odczyt kodu zwykłym skanerem nie stanowi formalnego pomiaru jego jakości. Jeżeli wymagany jest określony standard, należy zastosować odpowiedni weryfikator.
Zarządzanie
Zarządzanie kartami charakterystyki, recepturami i wersjami
Zakład może produkować dziesiątki albo setki wariantów różniących się składem, pojemnością, językiem i rynkiem przeznaczenia.
System zarządzania projektami powinien umożliwiać:
przypisanie wzoru do receptury,
przechowywanie wersji,
powiązanie z aktualną kartą charakterystyki,
blokowanie niezatwierdzonych projektów,
zmianę UFI,
przygotowanie wielu języków,
ograniczanie uprawnień,
rejestrowanie historii zmian.
Aktualizacja klasyfikacji albo karty charakterystyki powinna uruchamiać kontrolowany proces zmiany oznakowania. Nieaktualny projekt nie powinien pozostawać dostępny operatorowi jako zwykła opcja.
Oznaczenia można wykonywać na różnych etapach procesu:
przed napełnieniem opakowania,
po napełnieniu i zamknięciu,
podczas aplikacji oznaczenia produktowego,
podczas pakowania do kartonu zewnętrznego,
przy formowaniu jednostki logistycznej,
przed przekazaniem wyrobu do magazynu lub wysyłki.
Kompletny system może obejmować:
drukarkę atramentową,
drukarkę kolorowych oznaczeń,
przemysłowy aplikator,
urządzenie Print & Apply,
system laserowy,
kamerę kontrolującą,
weryfikator kodów,
komunikację z PLC, ERP, MES lub WMS.
Dane mogą być pobierane z receptury, zlecenia produkcyjnego albo bazy danych. Ogranicza to konieczność ręcznego wpisywania treści i zmniejsza ryzyko użycia projektu przygotowanego dla innego produktu. Automatyzacja nie zastępuje prawidłowej klasyfikacji i zatwierdzenia danych. System nanosi informacje przekazane przez oprogramowanie, dlatego wymagane są kontrola uprawnień, zarządzanie wersjami i sprawdzanie gotowego oznaczenia.
integracjaIntegracja z ERP, MES, WMS i PLC
Kompletny proces może obejmować:
identyfikację receptury,
pobranie danych z systemu,
wybór zatwierdzonego projektu,
wykonanie nadruku,
automatyczne naniesienie oznaczenia,
kontrolę wizyjną,
odrzut błędnego produktu,
zapis wyniku kontroli.
System może pobierać:
kod produktu,
numer partii,
datę,
UFI,
wersję językową,
dane klienta,
kod logistyczny.
Integracja ogranicza ręczne wpisywanie, ale musi uwzględniać także brak komunikacji, zatrzymanie linii, wznowienie zlecenia i ponowny wydruk.
znakowanieZnakowanie w trudnych warunkach przemysłowych i strefach Ex
W zakładach przemysłu chemicznego mogą występować pył, wilgoć, opary, substancje łatwopalne i potencjalnie wybuchowa atmosfera.
Standardowego urządzenia nie wolno automatycznie uznawać za dopuszczone do pracy w strefie zagrożonej wybuchem. Instalacja wymaga analizy:
klasyfikacji strefy,
rodzaju atmosfery,
kategorii urządzenia,
dokumentacji konkretnej konfiguracji,
miejsca montażu komponentów,
sposobu prowadzenia przewodów,
wentylacji i źródeł zapłonu.
Dobór musi zostać wykonany dla konkretnego miejsca pracy i potwierdzony właściwą dokumentacją.
jak?Jak dobrać system?
Przed wyborem urządzenia należy określić:
- rodzaj substancji lub mieszaniny,
- klasyfikację zagrożeń,
- zakres wymaganych danych,
- materiał opakowania,
- liczbę wariantów,
- wersje językowe,
- prędkość linii,
- rodzaj kodów,
- wymagania dotyczące trwałości,
- warunki magazynowania,
- wymagania prawne i logistyczne.
Informacje te pozwalają dopasować rozwiązanie do rodzaju opakowania, zakresu oznaczeń oraz obowiązujących wymagań bezpieczeństwa i identyfikowalności.
Podział technologii znakowania
Najprostszy podział wygląda następująco:
- CIJ – daty i numery partii na szybko poruszających się opakowaniach;
- TIJ – precyzyjne teksty i kody na stabilnie prowadzonych powierzchniach;
- druk kolorowy – kompletne, wielobarwne projekty drukowane na żądanie;
- aplikator – automatyczne nanoszenie oznaczeń na butelki, kanistry, beczki i pojemniki IBC;
- Print & Apply – drukowanie i automatyczna aplikacja danych produktowych lub logistycznych;
- system wizyjny – kontrola treści, piktogramów, wersji językowej oraz poprawności kodów.
Ostateczny wybór rozwiązania powinien uwzględniać cały proces znakowania, w tym przygotowanie danych, aplikację oznaczenia oraz jego późniejszą kontrolę.
próbaPróba na rzeczywistym opakowaniu
Najpewniejszym sposobem doboru technologii jest test wykonany na produkcie stosowanym w zakładzie.
Podczas próby można sprawdzić:
jakość nadruku,
przyczepność atramentu,
czas schnięcia,
działanie kleju,
położenie aplikacji,
odporność na ścieranie,
kontakt z chemikaliami,
czytelność tekstu,
jakość kodów,
pracę przy docelowej prędkości.
Do testu warto przekazać:
butelkę, kanister, beczkę, worek lub karton,
zatwierdzony projekt,
zakres danych zmiennych,
kartę charakterystyki potrzebną do weryfikacji projektu,
informacje o powierzchni,
warunki produkcji i magazynowania.
Specjaliści REA JET Polska pomogą dobrać technologię druku, sposób aplikacji, materiały eksploatacyjne, system kontroli oraz integrację z linią.
REA JET HR 2.0Pobierz prospekt drukarki kartridżowej HR 2.0
Pobierz prospekt drukarki kartridżowej HR 2.0
Katalog REAPobierz katalog produktów REA
Pobierz katalog produktów REA
MASZ PYTANIA?FAQ: Najczęściej zadawane pytania
Co reguluje rozporządzenie CLP?
Rozporządzenie CLP reguluje klasyfikację, oznakowanie i pakowanie substancji oraz mieszanin. Wprowadza w Unii Europejskiej zasady oparte na systemie GHS.
Czy oznakowanie musi być zgodne z kartą charakterystyki?
Identyfikator produktu, klasyfikacja i informacje o zagrożeniach powinny być spójne z aktualną dokumentacją. Zmiana karty charakterystyki może wymagać aktualizacji projektu.
Czy każdy produkt chemiczny wymaga piktogramów?
Nie. Odpowiednie piktogramy stosuje się zgodnie z klasyfikacją danej substancji lub mieszaniny. Produkt niesklasyfikowany w określonej klasie zagrożenia nie otrzymuje automatycznie odpowiadającego jej symbolu.
Co oznaczają zwroty H i P?
Zwroty H wskazują rodzaj zagrożenia. Zwroty P opisują zalecane środki ostrożności dotyczące zapobiegania, reagowania, magazynowania i usuwania.
Czy każdy produkt musi mieć UFI?
Nie. UFI dotyczy przypadków określonych przepisami, w szczególności mieszanin stwarzających zagrożenie dla zdrowia lub zagrożenie fizyczne.
Czy bezpośredni nadruk może zastąpić etykietę GHS?
Nie zawsze. Może uzupełnić projekt o datę, numer partii, kod lub UFI. Pełne oznaczenie często wymaga kolorowych piktogramów, wielu informacji i właściwego układu.
Czy oznaczenie musi być w języku polskim?
Produkt wprowadzany do obrotu w Polsce powinien posiadać wymagane informacje w języku polskim, chyba że odpowiednie przepisy stanowią inaczej.
Czy można automatycznie aplikować oznaczenia na IBC?
Tak. Stanowisko trzeba dostosować do konstrukcji zbiornika, klatki, dostępnej powierzchni i rozmiaru projektu.
Czy materiał może być odporny na wszystkie chemikalia?
Nie można tego założyć bez testu. Odporność zależy od substancji, stężenia, temperatury, czasu kontaktu, powierzchni i zastosowanego kleju lub atramentu.
Czy system może pobierać UFI z bazy danych?
Tak. Konieczne jest jednak zabezpieczenie powiązania prawidłowego kodu z właściwą recepturą i aktualną wersją projektu.
Dobierzmy technologię znakowania do Twojej produkcji
Umów się na bezpłatną konsultację z naszym ekspertem.