Kod UDI i identyfikacja wyrobów medycznych zgodnie z MDR i IVDR
Kod UDI jest niepowtarzalnym kodem numerycznym lub alfanumerycznym związanym z wyrobem medycznym. Umożliwia jednoznaczną identyfikację wyrobu, jego modelu, konfiguracji opakowania oraz danych produkcyjnych.
Znakowanie UDI wyrobów medycznych – najważniejsze wymagania
Kod UDI może zostać umieszczony na etykiecie wyrobu, opakowaniu albo bezpośrednio na produkcie.
Prawidłowe wdrożenie może obejmować:
nadanie kodu Basic UDI-DI,
utworzenie kodu UDI-DI dla danego modelu wyrobu,
generowanie danych produkcyjnych,
drukowanie kodów kreskowych i Data Matrix,
znakowanie laserowe,
automatyczne aplikowanie etykiet,
kontrolę treści kodu,
pomiar jakości kodów drukowanych i DPM,
integrację z ERP i MES,
rejestrację danych wyrobu w EUDAMED,
kwalifikację oraz walidację procesu.
Rozwiązania są przeznaczone między innymi dla:
producentów wyrobów medycznych,
producentów wyrobów do diagnostyki in vitro,
producentów narzędzi chirurgicznych,
producentów implantów i komponentów,
firm przygotowujących opakowania sterylne,
producentów sprzętu i aparatury medycznej,
integratorów automatyki,
działów Regulatory Affairs,
działów jakości i walidacji,
zespołów IT oraz utrzymania ruchu.
Drukarka, laser, aplikator etykiet i weryfikator wspierają skuteczne spełnianie wymagań UDI, ale nie zapewniają samodzielnie zgodności całego wyrobu z MDR albo IVDR. Za nadanie identyfikatorów, etykietę, dokumentację techniczną i rejestrację odpowiada producent.
Kod UDI czym jest
Kod UDI — czym jest unikalna identyfikacja wyrobów medycznych?
UDI, czyli Unique Device Identification, jest systemem unikalnej identyfikacji wyrobów medycznych oraz wyrobów do diagnostyki in vitro.
Kod UDI umożliwia:
identyfikację konkretnego modelu,
rozróżnienie wariantów i konfiguracji opakowań,
powiązanie wyrobu z danymi produkcyjnymi,
ograniczenie ręcznego przepisywania informacji,
szybsze wyszukanie produktu objętego działaniem korygującym,
poprawę zarządzania zapasami,
wsparcie nadzoru nad wyrobami po wprowadzeniu do obrotu.
System UDI wprowadzono w Unii Europejskiej na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/745 w sprawie wyrobów medycznych oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/746 w sprawie wyrobów do diagnostyki in vitro. UDI jest kodem utworzonym zgodnie z międzynarodowo uznanym standardem identyfikacji i kodowania.
Cele udi
Cele systemu UDI i poprawa bezpieczeństwa pacjentów
Do najważniejszych celów UDI należą:
jasna i jednoznaczna identyfikacja wyrobów medycznych,
poprawa bezpieczeństwa pacjentów,
usprawnienie identyfikowalności w łańcuchu dostaw,
wsparcie zgłaszania incydentów,
skuteczniejsze działania korygujące,
łatwiejsze wycofywanie wadliwych produktów z rynku,
ograniczenie błędów wynikających z ręcznego wprowadzania danych,
poprawa jakości informacji dostępnych dla użytkowników.
Skanowanie kodów UDI może usprawniać zarządzanie zapasami w szpitalach, magazynach, instytucjach zdrowia publicznego i punktach sprzedaży detalicznej, jeżeli dany wyrób jest dystrybuowany w takim modelu. Automatyczny odczyt ogranicza ryzyko pomyłek, ale nie eliminuje go całkowicie. Jakość danych zależy również od konfiguracji systemów informatycznych i prawidłowego zarządzania kartoteką produktu.
Globalna unikalność identyfikatorów może utrudniać podmianę danych i wspierać wykrywanie niezgodności. Kod UDI nie jest jednak samodzielnym zabezpieczeniem antyfałszerskim i nie potwierdza automatycznie autentyczności produktu.
Znakowanie w przemyśle medycznym – czy znasz te wyzwania?
Obowiązek kodowania UDI (MDR)
Wprowadzenie unikalnych kodów identyfikacyjnych zgodnych z wymaganiami UDI oznacza konieczność naniesienia kodu UDI, który składa się z dwóch części: UDI-DI (identyfikator wyrobu) oraz UDI-PI (identyfikator produkcji). Kod UDI-PI zawiera zmienne dane produkcyjne, takie jak numer seryjny, data produkcji czy data ważności, umożliwiając unikalną identyfikację każdej jednostki produkcji.
Trwałość po sterylizacji i autoklawowaniu
Narzędzia chirurgiczne i implanty podlegają agresywnym procesom chemicznym i termicznym. Trwałe znakowanie, czyli nadruk lub grawer, musi pozostać czytelny przez cały przewidziany okres używania wyrobu, odporny na korozję i ścieranie, nawet po wielokrotnym czyszczeniu, dezynfekcji i sterylizacji.
Znakowanie materiałów trudnych (Tyvek®, stal, rPET)
Materiały takie jak Tyvek® wymagają atramentów, które nie migrują i nie rozmazują się, natomiast stal nierdzewna wymaga laserów, które nie naruszają struktury antykorozyjnej metalu.
Mikro-znakowanie na małych instrumentach
Skalpele, pęsety czy kaniule oferują bardzo mało miejsca na kod GS1 DataMatrix. Kod UDI może być nanoszony w dwóch formach: na etykiecie oraz bezpośrednio na wyrobie, co wymaga technologii o ekstremalnie wysokiej rozdzielczości (600 dpi) i precyzyjnej wiązki lasera.
Walidacja procesu (IQ/OQ/PQ)
W branży medycznej każda zmiana w procesie wymaga dowodów. Systemy znakowania muszą umożliwiać pełną walidację i współpracować z systemami zarządzania jakością (QMS) oraz bazami danych. Integracja z linią produkcyjną oraz zastosowanie technologii automatycznej identyfikacji (AIDC), takich jak kody kreskowe czy RFID, są kluczowe dla spełnienia wymagań UDI i zapewnienia zgodności procesu znakowania.
Bezpieczeństwo danych i Traceability
Błędy w numerach seryjnych lub datach ważności na strzykawkach czy penach insulinowych są niedopuszczalne. Każda jednostka produkcji otrzymuje własny kod UDI-PI. System musi automatycznie generować zmienne dane, eliminując ryzyko ludzkiej pomyłki.
Serializacja
Kod UDI a serializacja produktów leczniczych
System UDI dotyczy wyrobów medycznych i IVD. Nie jest tym samym co serializacja leków zgodnie z dyrektywą FMD.
Kod UDI | Serializacja produktów leczniczych |
|---|---|
Dotyczy wyrobów medycznych i IVD | Dotyczy określonych leków |
Podstawy prawne: MDR i IVDR | Podstawy prawne: FMD i rozporządzenie 2016/161 |
System danych: EUDAMED | System danych: EMVS i PLMVS |
Stosuje Basic UDI-DI oraz UDI-DI | Stosuje niepowtarzalny identyfikator opakowania leku |
Dane produkcyjne mogą dotyczyć partii lub numeru seryjnego | Numer seryjny identyfikuje pojedyncze opakowanie |
Możliwe jest znakowanie bezpośrednie DPM | Kod znajduje się przede wszystkim na opakowaniu leku |
Wyroby medyczne nie powinny być nazywane produktami leczniczymi ani farmaceutycznymi. Są to odrębne kategorie podlegające innym wymaganiom.
Co UDI obejmuje
Które wyroby obejmuje system UDI?
System UDI obejmuje wyroby wprowadzane do obrotu zgodnie z MDR albo IVDR.
Szczegółowe zasady dotyczą między innymi:
wyrobów implantowalnych,
narzędzi i innych produktów przeznaczonych do ponownego użycia,
systemów i zestawów zabiegowych,
wyrobów konfigurowalnych,
oprogramowania medycznego,
produktów IVD,
opakowań zawierających kilka sztuk.
System nie jest stosowany w ten sam sposób w przypadku wyrobów wykonanych na zamówienie oraz w przypadku wyrobów przeznaczonych wyłącznie do badań klinicznych lub badań działania. Zakres obowiązku należy ustalać dla konkretnego produktu, jego klasy, podstawy prawnej i statusu przejściowego.
Znakowanie włóknin – jakie informacje można nanosić?
Znakowanie włóknin może obejmować treści stałe oraz dane automatycznie zmieniane dla kolejnych odcinków, arkuszy lub gotowych elementów.
Najczęściej nanoszone są:
nazwa producenta,
logo albo logotypy,
nazwa i kategoria produktu,
numer partii,
data i godzina wytworzenia,
numer linii,
oznaczenie operatora,
szerokość i gramatura,
typ włókien,
numer kolejnej jednostki,
licznik metrów,
oznaczenia kierunku,
symbole lewej i prawej strony,
linie cięcia,
punkty montażowe,
kody kreskowe,
kody QR i Data Matrix,
dane pobierane z PLC, ERP albo MES.
Nadruki mogą być powtarzane w regularnych odstępach. Dzięki temu numer partii, logo i informacje identyfikacyjne pozostają widoczne także po pocięciu długiej wstęgi na krótsze odcinki.
Drukarka nanosi dane przekazane przez system źródłowy, ale nie potwierdza właściwości produktu. Informacja o gramaturze, składzie albo klasie musi pochodzić z prawidłowo skonfigurowanego procesu kontroli jakości.
Budowa udi
Z czego składa się kod UDI?
Kod UDI składa się z dwóch podstawowych części:
UDI-DI — identyfikatora wyrobu,
UDI-PI — identyfikatora produkcji.
Identyfikator wyrobu jest częścią stałą i odpowiada danemu modelowi oraz konfiguracji opakowania. Część produkcyjna jest zmienna i może zawierać informacje o partii, numerze seryjnym, dacie ważności, dacie produkcji albo wersji oprogramowania.
Należy odróżniać kod UDI od kodu Basic UDI-DI. Basic UDI-DI służy do grupowania wyrobów w dokumentacji i bazie EUDAMED, ale nie jest nanoszony na etykiecie ani na produkcie.
Kod basic udi-di
Kod Basic UDI-DI — główny identyfikator grupy wyrobów
Kod Basic UDI-DI jest głównym identyfikatorem grupy wyrobów mających:
takie samo przewidziane zastosowanie,
tę samą klasę ryzyka,
takie same zasadnicze cechy konstrukcyjne i produkcyjne.
Basic UDI-DI:
grupuje powiązane modele,
stanowi główny klucz w EUDAMED,
występuje w dokumentacji technicznej,
jest podawany w deklaracji zgodności,
może występować na certyfikatach,
nie jest umieszczany na etykiecie wyrobu.
Kod Basic UDI-DI może mieć maksymalnie 25 znaków. Jego format zależy od wybranej jednostki wydającej. EUDAMED kontroluje zgodność wprowadzonego kodu z formatem danej jednostki, ale nie potwierdza za producenta prawidłowego przypisania wyrobów do grupy.
Basic UDI-DI nie identyfikuje opakowania znajdującego się w sprzedaży. Jeden kod Basic UDI-DI może obejmować kilka kodów UDI-DI, jeżeli wyroby należą do tej samej grupy regulacyjnej.
Technologie dla branży medycznej
Oferta REA to spójny ekosystem technologii, który poprzez znakowanie umożliwia monitorowanie stanów magazynowych i automatyzację zamówień.
REA JET
Czytelne nadruki partii, dat i kodów na wyrobach medycznych wspierają identyfikowalność, bezpieczeństwo oraz zgodność każdego procesu produkcyjnego z wymaganiami jakościowymi.
Precyzyjna aplikacja etykiet na opakowania, pojemniki i zestawy medyczne zapewnia czytelność, powtarzalność oraz sprawną identyfikację produktów w całym procesie dystrybucji.
REA LASER
Bezkontaktowe znakowanie narzędzi, komponentów i opakowań medycznych tworzy trwałe, precyzyjne oznaczenia bez stosowania tuszu ani dodatkowych materiałów eksploatacyjnych podczas produkcji.
REA VERIFIER
Kontrola kodów i informacji na wyrobach medycznych wykrywa błędy przed dystrybucją, wspierając zgodność, identyfikowalność oraz bezpieczeństwo użytkowników końcowych każdego dnia.
identyfikator danego modelu
Kod UDI-DI — identyfikator danego modelu wyrobu
UDI-DI jest stałym, niepowtarzalnym kodem numerycznym lub alfanumerycznym przypisanym do:
konkretnego modelu,
wariantu,
konfiguracji,
poziomu opakowania.
Kod UDI-DI działa także jako klucz dostępu do informacji przechowywanych w bazie danych UDI. Powinien być unikalny dla każdego wymaganego poziomu opakowania.
Nowy kod UDI-DI może być wymagany w przypadku zmian, które mogłyby prowadzić do błędnej identyfikacji wyrobu lub niejednoznaczności traceability. Może to dotyczyć zmiany:
nazwy lub modelu,
sterylności,
liczby sztuk w opakowaniu,
kluczowych ostrzeżeń,
zastosowania,
konfiguracji produktu.
Producent nie powinien tworzyć dowolnych własnych kodów UDI. Kod jest nadawany zgodnie z regułami wybranej jednostki wydającej.
identyfikator produkcji
Kod UDI-PI — identyfikator produkcji
Kod UDI-PI jest zmienną częścią kodu UDI. Zawiera dane kontrolowane w procesie produkcyjnym.
W zależności od wyrobu może obejmować:
numer partii,
numer seryjny,
datę produkcji,
datę ważności,
identyfikację oprogramowania.
Nie każdy wyrób musi posiadać indywidualny numer seryjny. Jeżeli kontrola produkcji jest prowadzona na poziomie partii, część produkcyjna może zawierać numer partii. Jeżeli producent stosuje jednocześnie numer seryjny, numer partii i datę ważności, dane te powinny zostać prawidłowo uwzględnione w kodzie i formie czytelnej dla człowieka.
Dla aktywnych wyrobów implantowalnych część produkcyjna powinna zawierać co najmniej numer seryjny. Dla innych implantów może to być numer seryjny albo numer partii.
różnice
Kod UDI-DI i UDI-PI — najważniejsze różnice
Element | Funkcja | Charakter danych |
|---|---|---|
Basic UDI-DI | Grupuje powiązane wyroby | Regulacyjny, nie występuje na etykiecie |
UDI-DI | Identyfikuje dany model i poziom opakowania | Stały |
UDI-PI | Przekazuje dane produkcyjne | Zmienny |
Kod UDI-DI nie powinien zmieniać się dla kolejnych partii tego samego modelu. Zmieniają się przede wszystkim dane produkcyjne.
W bazie EUDAMED rejestrowany jest rodzaj stosowanych danych produkcyjnych, ale moduł UDI/Devices nie jest bazą wszystkich numerów seryjnych, partii i dat wytworzonych przez producenta.
opakowania zbiorcze
Unit of Use DI dla wyrobów pakowanych zbiorczo
Unit of Use DI służy do identyfikacji pojedynczej sztuki, gdy na najniższym oznakowanym poziomie opakowania znajduje się więcej niż jeden wyrób, a pojedynczy produkt nie posiada własnego kodu.
Przykładowo kilka identycznych produktów może znajdować się we wspólnym opakowaniu, a pełny kod występuje dopiero na tym opakowaniu. Unit of Use DI pozwala powiązać użycie pojedynczej sztuki z pacjentem lub procedurą.
Identyfikator ten nie musi być drukowany na każdym produkcie. Jest jednak przekazywany do EUDAMED, jeśli spełnione są warunki określone dla opakowania wielosztukowego.
nośnik kodu udi
Nośnik kodu UDI — AIDC i forma czytelna dla człowieka
Nośnik kodu UDI przedstawia informacje w dwóch formach:
AIDC
Automatic Identification and Data Capture umożliwia odczyt przez skaner, kamerę albo inny system automatycznej identyfikacji.
Może mieć formę:
Data Matrix,
kodu liniowego,
innego nośnika zgodnego z zasadami jednostki wydającej.
HRI
Human Readable Interpretation przedstawia dane w formie czytelnej dla człowieka.
HRI jest istotne, gdy:
automatyczny odczyt jest niedostępny,
kod został uszkodzony,
użytkownik musi ręcznie zweryfikować dane,
wystąpiła awaria systemu informatycznego.
Kod UDI należy projektować w taki sposób, aby dane maszynowe i tekstowe były ze sobą zgodne.
kod na etykiecie
Kod UDI na etykiecie wyrobu
Producent umieszcza kod UDI na etykiecie wyrobu i na wymaganych poziomach opakowania.
Na etykiecie mogą znajdować się:
UDI-DI,
dane produkcyjne,
Data Matrix lub kod liniowy,
informacje czytelne dla człowieka,
nazwa i model,
numer katalogowy,
data ważności,
symbole wymagane dla danego produktu.
Umieszczenie kodu powinno uwzględniać:
dostępną powierzchnię,
kontrast,
wielkość modułu,
strefę ciszy,
krawędzie i zagięcia,
lakier lub powłokę,
sąsiednie grafiki,
możliwość odczytu przez cały przewidziany okres używania wyrobu.
Kod nie powinien znajdować się w miejscu narażonym na szybkie ścieranie, odklejenie albo trwałą deformację.
opakowania indywudualne
Kod UDI na opakowaniu indywidualnym poszczególnych wyrobów
Jeżeli pojedynczy produkt jest pakowany indywidualnie, kod UDI może znajdować się na jego opakowaniu jednostkowym.
W przypadku opakowań sterylnych należy uwzględnić:
materiał bariery,
strefę zgrzewu,
proces sterylizacji,
ścieranie w maszynie,
sposób otwierania,
przewidywany okres przechowywania.
Jeżeli kod znajdujący się na wyrobie jest czytelny lub możliwy do zeskanowania przez opakowanie, powtarzanie go na niektórych poziomach może nie być konieczne. Każdy przypadek wymaga jednak oceny zgodnie z regułami wybranego standardu i przepisami UDI.
Kod UDI Data Matrix 2 × 2 mm na narzędziach chirurgicznych – czytelny po 50 cyklach sterylizacji
Projekt w skrócie
Producent narzędzi chirurgicznych ze stali nierdzewnej potrzebował bezpośredniego i trwałego oznaczenia pojedynczych wyrobów.
Klasyczna etykieta nie mogła być zastosowana na niewielkim narzędziu, natomiast wcześniejsze próby głębszego znakowania powodowały niepożądaną zmianę powierzchni materiału.
Producent środków ochrony roślin i nawozów płynnych potrzebował systemu, który umożliwi szybkie znakowanie zmiennych wariantów produktów bez konieczności utrzymywania dużych zapasów wcześniej zadrukowanych etykiet i kartonów.
Dotychczasowy proces opierał się na gotowych materiałach przygotowanych dla konkretnych produktów. Zmiana danych, oznaczeń GHS/CLP albo projektu opakowania powodowała ryzyko pozostania w magazynie nieaktualnych etykiet, a przezbrojenie linii przy zmianie asortymentu zajmowało około 15 minut.
Problem
Pole przeznaczone na oznaczenie było bardzo małe. System musiał wykonać kod Data Matrix o wymiarze około 2 × 2 mm, który zachowa odpowiedni kontrast również po kolejnych procesach czyszczenia i sterylizacji.
W przypadku narzędzi medycznych samo uzyskanie kodu możliwego do zeskanowania bezpośrednio po znakowaniu nie jest wystarczające. Należy ocenić również wpływ procesu na powierzchnię oraz zachowanie oznaczenia podczas przewidywanego użytkowania.
Założenia projektu
System miał:
- wykonywać bardzo małe kody Data Matrix,
- znakować bezpośrednio stal nierdzewną,
- nadawać indywidualny identyfikator każdej jednostce,
- ograniczyć głębokie naruszanie powierzchni,
- integrować się z bazą danych produkcyjnych,
- zachować czytelność po wielokrotnej sterylizacji,
- wspierać identyfikowalność wyrobu.
Zastosowane rozwiązanie
Wdrożono stanowisko oparte na REA LASER Fiber.
W opisanej aplikacji zastosowano proces wyżarzania. Energia lasera powoduje kontrolowaną zmianę powierzchni stali i powstanie kontrastowego oznaczenia bez wykonywania klasycznego, głębokiego grawerowania.
Parametry powinny być każdorazowo kwalifikowane dla konkretnego materiału i wyrobu, szczególnie jeśli proces może mieć wpływ na właściwości powierzchni.
Integracja z procesem produkcyjnym
Stanowisko zostało połączone z bazą danych produkcyjnych. Każde narzędzie otrzymuje unikalny identyfikator powiązany z odpowiednim rekordem.
Dzięki temu kod nie jest wyłącznie grafiką znajdującą się na produkcie — pełni funkcję klucza do informacji o konkretnej jednostce.
Przy tak małych kodach szczególne znaczenie ma także odpowiednia geometria i sposób kontroli. Więcej informacji znajduje się w poradniku jak uzyskać czytelny kod Data Matrix DPM na metalu.
Wyniki wdrożenia
W opisanej aplikacji:
- wykonano bezpośrednie oznaczenie pojedynczego narzędzia,
- uzyskano kod Data Matrix o wymiarze około 2 × 2 mm,
- czytelność oznaczenia zachowano po 50 cyklach sterylizacji parowej,
- czas znakowania skrócono do ułamka sekundy,
- kod został powiązany z systemem identyfikowalności klienta.
Dlaczego zastosowano laser Fiber?
Fiber pozwala wykonywać bardzo małe, trwałe oznaczenia na powierzchniach metalowych bez stosowania atramentu, etykiety czy taśmy.
W przypadku kodów UDI i DPM istotna jest wysoka precyzja pozycjonowania wiązki oraz możliwość ścisłego kontrolowania parametrów procesu.
Wniosek
Bezpośrednie znakowanie UDI na wyrobie wymaga jednoczesnego uwzględnienia jakości kodu, materiału, dostępnego pola, metody znakowania oraz procesów, którym produkt będzie poddawany przez cały przewidziany okres użytkowania.
Opakowania
Kod UDI na wyższych poziomach opakowania
Wyższe poziomy opakowania wyrobu powinny posiadać własne identyfikatory.
Przykładowa struktura może obejmować:
pojedynczy produkt,
opakowanie zawierające kilka sztuk,
karton zbiorczy,
większą jednostkę pakowania.
Kod wyższego poziomu nie zastępuje identyfikatora produktu lub niższego poziomu. Każda konfiguracja opakowania i ilość sztuk może wymagać odrębnego UDI-DI.
Kontenery transportowe są wyłączone z obowiązku nadawania UDI.
Na wyższym poziomie opakowania można zastosować:
druk TIJ,
druk Piezo,
etykietę,
Print & Apply,
kod GS1-128 albo Data Matrix, zależnie od wybranego standardu.
system GS1
Kod UDI w systemie GS1
GS1 jest jedną z jednostek wydających identyfikatory uznanych przez Komisję Europejską.
W implementacji GS1 można stosować:
GTIN jako UDI-DI,
GS1 DataMatrix,
GS1-128,
identyfikatory zastosowania,
Global Model Number jako format Basic UDI-DI.
GTIN oznacza globalny numer jednostki handlowej i identyfikuje model oraz konfigurację opakowania. W EUDAMED wartość GS1 UDI-DI jest wprowadzana jako 14-cyfrowy GTIN, uzupełniony zerami wiodącymi, jeśli pierwotny identyfikator jest krótszy.
Standardy GS1 wspierają identyfikację wyrobów medycznych na wielu rynkach, ale GS1 nie jest jedyną jednostką dopuszczoną w Unii Europejskiej.
niepowtarzalne kody
Jednostki wydające niepowtarzalne kody identyfikacyjne
Komisja Europejska uznaje cztery jednostki wydające:
GS1,
HIBCC,
ICCBBA,
IFA.
Producent wybiera system odpowiedni do produktu, rynku, partnerów i istniejącej infrastruktury. Wyznaczenie tych podmiotów obowiązuje obecnie do 27 czerwca 2029 roku.
Każdy system może posiadać własne:
zasady tworzenia identyfikatorów,
składnie danych,
formaty kodów,
sposoby obliczania znaków kontrolnych,
formaty Basic UDI-DI.
Wybranej jednostki nie należy zmieniać dla bezpośredniego oznaczenia i etykiety tego samego wyrobu.
różnice
Kod UDI a EUDAMED
EUDAMED jest europejskim systemem informatycznym gromadzącym dane dotyczące cyklu życia wyrobów medycznych.
Od 28 maja 2026 roku obowiązkowe jest korzystanie z czterech modułów:
Actor Registration,
UDI/Devices,
Notified Bodies and Certificates,
Market Surveillance.
Moduł UDI/Devices pełni funkcję unijnej bazy danych UDI. Producent rejestruje w nim Basic UDI-DI, UDI-DI oraz pozostałe wymagane dane dotyczące danego modelu wyrobu.
Drukarka ani laser nie dokonują samodzielnie rejestracji wyrobów medycznych. Urządzenie odwzorowuje dane otrzymane z zatwierdzonego źródła.
kody
Czy EUDAMED przechowuje wszystkie kody produkcyjne?
Nie. Moduł UDI/Devices nie jest bazą wszystkich numerów partii, numerów seryjnych i dat powstających na linii.
W rekordzie wskazuje się między innymi, jakie rodzaje identyfikatorów produkcji są stosowane. Wartości przypisane konkretnym seriom lub egzemplarzom pozostają przede wszystkim w systemach producenta.
EUDAMED nie zastępuje:
systemu ERP,
MES,
historii produkcji,
bazy numerów seryjnych,
rejestru partii,
systemu kontroli jakości.
wdrażanie udi
Rola producenta w zakresie wdrażania UDI
Producent odpowiada za:
nadanie kodu Basic UDI-DI,
przypisanie UDI-DI,
określenie danych produkcyjnych,
umieszczenie kodu na etykiecie lub wyrobie,
rejestrację danych w EUDAMED,
aktualizowanie rekordów,
walidację procesu znakowania,
utrzymanie czytelności oznaczeń.
Kod UDI powinien zostać nadany przed wprowadzeniem produktu do obrotu. Producent odpowiada także za aktualizację danych. Jeżeli zmienia się element rekordu, który nie wymaga nowego UDI-DI, odpowiedni wpis w EUDAMED powinien zostać zaktualizowany w terminie 30 dni.
Importerzy i dystrybutorzy powinni weryfikować, czy producent spełnił obowiązki UDI, jeżeli mają one zastosowanie do danego wyrobu.
terminy
Terminy kodu UDI dla wyrobów MDR
Klasa wyrobu | Termin umieszczenia kodu na etykiecie lub opakowaniu |
|---|---|
Wyroby przeznaczone do implantacji i klasa III | 26 maja 2021 r. |
Klasa IIa i IIb | 26 maja 2023 r. |
Klasa I | 26 maja 2025 r. |
Terminy dotyczą nośnika UDI dla wyrobów zgodnych z MDR. Nie należy ich utożsamiać z okresami przejściowymi dla produktów wprowadzanych na podstawie wcześniejszych dyrektyw.
Terminy
Terminy bezpośredniego kodu UDI
Klasa produktu przeznaczonego do ponownego użycia | Termin bezpośredniego znakowania |
|---|---|
Wyroby implantowalne i klasa III | 26 maja 2023 r. |
Klasa IIa i IIb | 26 maja 2025 r. |
Klasa I | 26 maja 2027 r. |
Termin 26 maja 2027 roku jest szczególnie istotny dla producentów produktów klasy I, które pomiędzy zastosowaniami wymagają czyszczenia, dezynfekcji, sterylizacji albo odnowienia.
terminy
Terminy kodu UDI dla IVDR
Klasa wyrobu IVD | Termin |
|---|---|
Klasa D | 26 maja 2023 r. |
Klasy C i B | 26 maja 2025 r. |
Klasa A | 26 maja 2027 r. |
Klas A–D stosowanych w IVDR nie należy mieszać z klasami I, IIa, IIb i III stosowanymi w MDR.
Kod UDI na wyrobie
Bezpośredni kod UDI na wyrobie
Produkty przeznaczone do ponownego użycia, które pomiędzy zastosowaniami wymagają czyszczenia, dezynfekcji, sterylizacji lub odnowienia, powinny mieć oznaczenie na samym produkcie.
Kod powinien pozostawać trwały i czytelny:
po każdym cyklu przygotowania,
podczas przewidzianej eksploatacji,
przez deklarowany okres używania wyrobu.
Wymóg może nie mieć zastosowania, gdy znakowanie:
wpływałoby na bezpieczeństwo,
pogarszałoby działanie,
nie jest technicznie wykonalne.
Producent powinien uzasadnić wybrane rozwiązanie w dokumentacji technicznej.
Kod UDI
Kod UDI na narzędziach chirurgicznych
Narzędzia chirurgiczne mogą być znakowane bezpośrednio, jeżeli podlegają obowiązkowi i proces nie wpływa negatywnie na ich bezpieczeństwo lub działanie.
Przed wyborem technologii trzeba uwzględnić:
stop stali,
tytan lub inny materiał,
pasywację,
powłokę,
geometrię,
dostępną powierzchnię,
minimalną wielkość modułu,
liczbę cykli czyszczenia,
sposób sterylizacji,
ryzyko korozji.
Na narzędziach chirurgicznych można stosować przede wszystkim znakowanie laserowe po przeprowadzeniu kwalifikacji materiału.
Trchnologie
Technologie nanoszenia kodu UDI
Kod UDI może być nanoszony:
drukarką atramentową,
laserem,
na automatycznie aplikowanej etykiecie,
inną technologią zapewniającą wymaganą trwałość i jakość.
Oficjalne materiały REA wskazują druk atramentowy, laser i etykietowanie jako możliwe technologie dla branży medycznej. Dobór zależy od materiału, powierzchni, dostępnego miejsca i zastosowania produktu.
Nie istnieje jedna metoda odpowiednia do wszystkich produktów. Kod drukowany na kartoniku ma inne wymagania niż bezpośrednie oznaczenie na stalowym instrumencie.
Laser
Laserowy kod UDI na metalu
Laser Fiber może być stosowany do znakowania:
stali nierdzewnej,
tytanu,
wybranych stopów,
metalowych obudów,
instrumentów zabiegowych.
W zależności od parametrów znak może powstać poprzez:
zmianę barwy,
wyżarzanie,
usunięcie powłoki,
płytkie grawerowanie,
głębszą modyfikację powierzchni.
Proces powinien zostać sprawdzony pod kątem:
kontrastu,
geometrii kodu,
wpływu cieplnego,
korozji,
zmian po pasywacji,
czyszczenia,
sterylizacji,
właściwości użytkowych.
Laser nie gwarantuje automatycznie trwałości kodu przez cały okres eksploatacji. Wynik wymaga prób dla danego stopu i sposobu przygotowania powierzchni.
Kod udi
Kod UDI na tworzywach i powierzchniach wrażliwych
Laser UV można rozważyć do:
wybranych tworzyw sztucznych,
szkła,
cienkich folii,
powłok,
małych powierzchni.
Technologia może ograniczyć wpływ cieplny w porównaniu z innymi źródłami, ale nie jest całkowicie „zimna”. Przed wdrożeniem trzeba sprawdzić:
kontrast,
reakcję materiału,
głębokość modyfikacji,
zmianę wytrzymałości,
produkty powstające podczas znakowania,
wymagania odciągu.
Laser CO₂ jest przeznaczony przede wszystkim do papieru, kartonu, etykiet, powłok i wybranych tworzyw. Nie jest podstawowym rozwiązaniem do stali chirurgicznej.
Technologia atramentowa
Drukarki atramentowe do kodu UDI
Druk TIJ umożliwia nanoszenie kodów wysokiej rozdzielczości na stabilnie prowadzonych powierzchniach.
Może być stosowany do:
kartoników,
papieru medycznego,
etykiet,
wybranych folii,
opakowań sterylnych,
materiałów powlekanych.
Drukarka może nanosić:
Data Matrix,
UDI-DI,
dane produkcyjne,
numery partii,
numery seryjne,
daty,
tekst HRI,
logo.
Rozdzielczość urządzenia nie gwarantuje automatycznie wysokiej klasy kodu. Znaczenie mają również materiał, atrament, wielkość modułu, prędkość i stabilność prowadzenia.
Integracja
REA JET HR pro OEM do integracji z maszyną
REA JET HR pro OEM może zostać zintegrowany z:
maszynami pakującymi,
liniami etykietującymi,
urządzeniami do personalizacji etykiet,
systemami identyfikacji,
maszynami przygotowującymi opakowania sterylne.
Sterownik może być umieszczony w szafie elektrycznej, a obsługa realizowana przez główny panel maszyny. System współpracuje z kilkoma głowicami i może być połączony z kontrolą kodu.
HR 2.0
REA JET HR 2.0 do opakowań i etykiet
REA JET HR 2.0 może być stosowany podczas modernizacji istniejącej linii albo na samodzielnym stanowisku.
System wykonuje:
teksty,
kody 1D,
kody 2D,
numery seryjne,
daty,
grafiki.
Maksymalna rozdzielczość jest parametrem technicznym urządzenia, a nie wynikiem weryfikacji jakości. Kod należy zmierzyć na rzeczywistym materiale przy docelowej szybkości.
KOD UDI
Kod UDI na Tyvek i opakowaniach sterylnych
Kod można drukować na wybranych materiałach stosowanych w opakowaniach sterylnych, jednak atrament i proces wymagają kwalifikacji.
Należy uwzględnić:
typ oraz stronę materiału,
powłokę,
chłonność,
strefę zgrzewania,
metodę sterylizacji,
czas schnięcia,
ścieranie,
przewidziany okres przechowywania.
Test powinien obejmować:
nadruk przed zgrzewaniem;
gotowe opakowanie;
proces sterylizacji;
transport;
kontrolę po przechowywaniu;
ocenę bariery sterylnej.
Nie należy deklarować braku wpływu na barierę bez badań wykonanych dla konkretnego opakowania.
Etykiety
Automatyczne etykiety z kodem UDI
Etykieta może być stosowana, gdy bezpośredni nadruk:
nie zapewnia odpowiedniej jakości,
jest technicznie utrudniony,
wymaga częstych zmian wariantu,
nie może zostać wykonany na powierzchni produktu.
Systemy REA LABEL mogą aplikować etykiety na wyroby, opakowania jednostkowe, kartoniki i opakowania zbiorcze.
System powinien kontrolować:
obecność etykiety,
położenie,
właściwy wariant,
czytelność kodu,
zgodność z recepturą,
koniec rolki,
błąd aplikacji.
Oprogramowanie medyczne
Kod UDI dla oprogramowania medycznego
Oprogramowanie, które samo stanowi wyrób medyczny, również może podlegać systemowi UDI.
Identyfikator może być prezentowany:
na opakowaniu fizycznym,
na nośniku,
na ekranie informacyjnym programu,
w dokumentacji elektronicznej.
Wersja oprogramowania może być częścią danych produkcyjnych. Istotna zmiana produktu może wymagać nowego UDI-DI, natomiast mniejsza aktualizacja może być identyfikowana za pomocą zmienionej wersji.
Kontrola UDI
Kontrola kodu UDI
Kontrola może obejmować trzy odrębne procesy.
Wykrycie obecności
System sprawdza, czy oznaczenie znajduje się na produkcie.
Odczyt danych
Kamera lub skaner porównuje kod z:
recepturą,
bazą produktu,
numerem partii,
oczekiwanym UDI-DI,
danymi tekstowymi.
Weryfikacja jakości
Weryfikator mierzy parametry techniczne symbolu i nadaje mu ocenę zgodnie z określoną metodą.
Samo zeskanowanie kodu nie oznacza, że spełnia on wymagany poziom jakości.
Kody
Kod drukowany a kod DPM
Kod drukowany występuje najczęściej na:
etykiecie,
kartoniku,
papierze,
folii,
opakowaniu.
Kody matrycowe wykonane drukiem mogą być oceniane zgodnie z ISO/IEC 15415.
DPM, czyli Direct Part Marking, oznacza kod naniesiony bezpośrednio na części przez laser, mikroudar, trawienie albo inną metodę. Dla DPM stosuje się metody uwzględniające refleksy, fakturę oraz geometrię powierzchni, między innymi ISO/IEC 29158.
Verifier
REA VERIFIER do identyfikacji wyrobów medycznych
Systemy REA VERIFIER mogą służyć do kontroli kodów 1D i 2D na produktach oraz opakowaniach.
Weryfikator może sprawdzić:
kontrast,
modulację,
geometrię,
uszkodzenia symbolu,
strukturę danych,
wynik jakościowy.
Nie może jednak:
nadać kodu Basic UDI-DI,
zarejestrować produktu w EUDAMED,
potwierdzić zgodności całego wyrobu z MDR,
zastąpić walidacji procesu.
Integracja
Integracja kodu UDI z ERP i MES
System produkcyjny może przekazywać:
UDI-DI,
numer partii,
numer seryjny,
datę produkcji,
datę ważności,
wersję produktu,
projekt etykiety.
Przykładowy proces:
ERP lub MES przesyła zlecenie;
drukarka albo laser ładuje zatwierdzony projekt;
wykonywany jest kod;
kamera odczytuje dane;
weryfikator ocenia jakość;
niezgodny produkt zostaje odrzucony;
wynik jest zapisywany.
Integracja powinna obsługiwać:
zmianę produktu,
brak komunikacji,
zatrzymanie linii,
zmianę partii,
duplikat numeru,
ponowne znakowanie,
pobieranie próbek,
wznowienie produkcji.
Walidacja
Walidacja procesu znakowania kodu UDI
Proces znakowania powinien zostać zweryfikowany i zwalidowany w zakresie odpowiadającym zastosowaniu.
Projekt może obejmować:
URS,
FAT,
SAT,
IQ,
OQ,
PQ.
Testy powinny dotyczyć:
poprawności danych,
zmiany receptury,
parametrów znakowania,
jakości kodu,
alarmów,
odrzutu,
utraty komunikacji,
uprawnień użytkowników,
archiwizacji wyników,
kopii zapasowych.
REA może dostarczyć urządzenia, dokumentację techniczną, wyniki prób i wsparcie kwalifikacyjne. Ostateczny zakres walidacji określa producent w swoim systemie jakości.
kody udi
Próba kodu UDI po czyszczeniu i sterylizacji
Bezpośrednie oznaczenie powinno zostać ocenione po procesach występujących w całym cyklu życia produktu.
Próba może obejmować:
mycie manualne,
mycie automatyczne,
dezynfekcję,
sterylizację,
pasywację,
kontakt ze środkami chemicznymi,
ścieranie,
wielokrotne używanie.
Należy sprawdzić:
kontrast,
stan powierzchni,
korozję,
geometrię kodu,
automatyczny odczyt,
ocenę DPM.
Jedna poprawna próba bezpośrednio po znakowaniu nie potwierdza trwałości przez cały deklarowany okres użytkowania.
Wdrożenie
Jak rozpocząć wdrożenie systemu UDI?
Do przygotowania rozwiązania potrzebne są:
typ produktu,
klasa wyrobu,
podstawa MDR lub IVDR,
kod Basic UDI-DI,
UDI-DI,
zakres danych produkcyjnych,
wybrana jednostka wydająca,
poziomy opakowania,
materiał,
wielkość kodu,
metoda czyszczenia lub sterylizacji,
prędkość linii,
wymagania walidacyjne.
REA JET Polska może pomóc dobrać laser, drukarkę atramentową, aplikator etykiet, system kontroli oraz sposób integracji z systemami zakładowymi.
Podsumowanie
Kod UDI powinien zapewniać jednoznaczną identyfikację modelu, konfiguracji opakowania i danych produkcyjnych.
Kod Basic UDI-DI grupuje powiązane produkty w dokumentacji i EUDAMED. UDI-DI identyfikuje dany model oraz poziom opakowania. Zmienna część kodu przekazuje informacje produkcyjne.
REA LASER Fiber i UV mogą wykonywać bezpośrednie oznaczenia na metalach oraz wybranych tworzywach. REA JET HR pro OEM i HR 2.0 umożliwiają drukowanie kodów na opakowaniach oraz etykietach. REA LABEL automatyzuje aplikację etykiet, a REA VERIFIER wspiera pomiar jakości.
Od 28 maja 2026 roku moduł UDI/Devices w EUDAMED jest obowiązkowy. Proces znakowania powinien być więc spójny z aktualnymi danymi regulacyjnymi, dokumentacją techniczną i systemami produkcyjnymi.
Ostateczny wybór technologii wymaga próby na rzeczywistym materiale, kontroli kodu, testów po procesach czyszczenia lub sterylizacji oraz walidacji całego procesu.















REA JET HR 2.0Pobierz prospekt drukarki kartridżowej HR 2.0
Pobierz prospekt drukarki kartridżowej HR 2.0
Katalog REAPobierz katalog produktów REA
Pobierz katalog produktów REA
FAQ: Najczęściej zadawane pytania
Co to jest kod UDI?
Jest to niepowtarzalny kod numeryczny lub alfanumeryczny związany z wyrobem medycznym, umożliwiający jego jednoznaczną identyfikację.
Z jakich elementów składa się kod UDI?
Z UDI-DI identyfikującego model i konfigurację oraz części zawierającej dane produkcyjne.
Co to jest kod Basic UDI-DI?
Jest to główny identyfikator grupy produktów o tym samym zastosowaniu, klasie ryzyka i zasadniczych cechach konstrukcyjnych. Nie jest drukowany na etykiecie.
Jaka jest maksymalna długość Basic UDI-DI?
Kod może zawierać maksymalnie 25 znaków.
Gdzie umieszcza się kod UDI?
Na etykiecie, opakowaniu albo bezpośrednio na produkcie, jeśli ma zastosowanie wymaganie DPM.
Czy każdy produkt musi mieć numer seryjny?
Nie. Dane produkcyjne mogą opierać się na partii, numerze seryjnym, dacie albo wersji oprogramowania.
Czy każdy poziom opakowania ma własny UDI-DI?
Wymagane poziomy opakowania mają odrębne identyfikatory. Kontenery transportowe są wyłączone.
Czy kod UDI musi mieć postać Data Matrix?
Nie zawsze. Rodzaj nośnika zależy od zasad jednostki wydającej i konkretnego zastosowania.
Czy kod QR jest kodem UDI?
Zwykły QR nie powinien być automatycznie traktowany jako właściwy nośnik. Symbol musi być zgodny z systemem wybranej jednostki wydającej.
Czy GS1 jest obowiązkowy?
Nie. Komisja uznaje także HIBCC, ICCBBA i IFA.
Czy producent rejestruje kod UDI w EUDAMED?
Producent rejestruje wymagane identyfikatory i dane wyrobu w module UDI/Devices.
Czy EUDAMED przechowuje wszystkie numery seryjne?
Nie. Wewnętrzne wartości partii i numerów seryjnych są zarządzane przede wszystkim w systemach producenta.
Czy kod UDI zwiększa bezpieczeństwo pacjenta?
Wspiera jednoznaczną identyfikację, zarządzanie działaniami korygującymi i ograniczanie błędów. Nie zastępuje jednak systemu jakości ani oceny bezpieczeństwa wyrobu.
Czy laser nadaje się do narzędzi chirurgicznych?
Często tak, ale proces należy zakwalifikować dla konkretnego stopu, powierzchni i liczby cykli sterylizacji.
Czy można drukować kod na Tyvek?
Tak, w wybranych konfiguracjach. Atrament, materiał, zgrzew i proces sterylizacji wymagają sprawdzenia.
Czy wysoka rozdzielczość gwarantuje prawidłowy kod?
Nie. Znaczenie mają również materiał, kontrast, wielkość modułu, geometria oraz stabilność procesu.
Czym różni się skaner od weryfikatora?
Skaner odczytuje dane. Weryfikator mierzy parametry jakości symbolu.
Czy weryfikator potwierdza zgodność z MDR?
Nie. Sprawdza kod, ale nie zastępuje dokumentacji, walidacji ani rejestracji.
Kto odpowiada za poprawność kodu?
Producent. Zadania techniczne mogą zostać powierzone dostawcy lub integratorowi, ale odpowiedzialność regulacyjna pozostaje po stronie producenta.
.
Dobierzmy technologię znakowania do Twojej produkcji
Umów się na bezpłatną konsultację z naszym ekspertem.